Βιβλιοκριτική: "Ο μετέωρος κόσμος του Γιάννη Σβίγγου" του Γιάννη Θ. Οικονομίδη | Γράφει ο Κώστας Τραχανάς

Ο μετέωρος κόσμος του Γιάννη Σβίγγου
Συγγραφέας: Γιάννης Θ. Οικονομίδης
ISBN: 978-960-626-990-5
Ημερομηνία έκδοσης: 07/2026
Σελίδες: 274
Εκδόσεις: Πηγή

 Γράφει ο Κώστας Τραχανάς

Ο καλός στρατιώτης  Σβέικ είναι το σημαντικότερο έργο του Τσέχου συγγραφέα Γιάροσλαβ Χάσεκ. Είναι ένα αντιπολεμικό μυθιστόρημα και αποτελεί μια δυναμική αντίδραση στα γεγονότα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το μυθιστόρημα αναφέρεται στην ιστορία ενός απλού και καλοκάγαθου ανθρωπάκου, του Γιόζεφ Σβέικ, που επιστρατεύεται να υπηρετήσει την Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, παρόλο που στα νιάτα του είχε αποστρατευτεί με τον χαρακτηρισμό «διανοητικά καθυστερημένος». Είναι τόσο ο ενθουσιασμός του και πραγματοποιεί τις στρατιωτικές εντολές με τέτοια σχολαστική ακρίβεια, πέφτοντας συνέχεια σε γκάφες, που αναρωτιέται κανείς αν πρόκειται για έναν ανόητο ή για έναν πανέξυπνο υπονομευτή του στρατού της Αυστροουγγαρίας.

Ο Γιάννης Σβίγγος ζει στην σύγχρονη εποχή στην Ελλάδα και είναι και αυτός ένας αφελής, καλοκάγαθος, φουκαράς, μοναχικός και καθυστερημένος ανθρωπάκος. Εργάζεται σαν αποθηκάριος στο σούπερ μάρκετ  του Μέγα. Όλοι τον αποκαλούν βλάκα και κουζουλό. Στο στρατό τον βγάλανε βοηθητικό λόγω βλακείας…

Αναφέρουμε κάποια από τα κατατοπιστικά κεφάλαια του βιβλίου:

Όπου ο  Γιάννης Σβίγγος συναπαντιέται με το πνεύμα του καλού στρατιώτη Σβέικ.

Όπου ο αστυνόμος Μπέρτσος, σαν άλλος Ιαβέρης, υποπτεύεται τον Γιάννη για τρομοκράτη και αποφασίζει να τον τυλίξει σε μια κόλλα χαρτί.

Όπου ο Γιάννης βγάζει το άχτι του με το να φορτώσει τα ψώνια μιας χοντρής πελάτισσας στο σκουπιδιάρικο του Δήμου.

Όπου ο Γιάννης γλιτώνει τον φίλο του, Παύλο, από τη φυλακή με μια εμπνευσμένη δικαιολογία.

Όπου ο Μέγας θυμάται μια παλιά παράξενη ιστορία και αναθέτει στον Γιάννη μια όχι και τόσο καθαρή αποστολή.

Όπου ο ηρωικός Σβίγγος γνωρίζεται με τον γιατρό ψυχίατρο Φαρφαρά και κερδίζει ένα παράσημο από τον Χαράλαμπο Μέγα.

Όπου ο Γιάννης παρασημοφορείται, αλλά αρνείται να συμμετάσχει στην κομπίνα που σκάρωσε ο Μέγας.

Όπου ο Γιάννης, με μια ευγενική και γεμάτη αλτρουισμό χειρονομία, ανεβάζει το πεσμένο ηθικό της νοικάρισσάς του, Μαρίκας.

Όπου ο Γιάννης κοιμάται στο σπίτι της Μαρίκας, δέχεται μια παράξενη πρόταση και τέλος συλλαμβάνεται ως ύποπτος τρομοκρατίας.

Όπου ο Γιάννης ανακρίνεται από τον Μπέρτσο και δοκιμάζει τη σπεσιαλιτέ των ανακριτικών μεθόδων.

Όπου ο Γιάννης αποκτά εμπειρία κρατούμενου και διαπιστώνει την «αγάπη» των φίλων του.

Όπου οι μάρτυρες κατηγορίες εμφανίζονται τελείως αναξιόπιστοι και ο γιατρός Φαρφαράς αλλάζει άρδην γνώμη για τον Γιάννη.

Όπου ο Γιάννης Σβίγγος προβληματίζει τον ανακριτή και παίρνει εισιτήριο για το ψυχιατρείο.

Όπου ο Σβίγγος έχει εγκλιματιστεί στο δημόσιο ψυχιατρείο και ο Σβέικ διαβλέπει πως δεν υπάρχει ακόμη προοπτική επανόδου του στον κάτω κόσμο.

Όπου ο Μέγας ξεμπροστιάζει τους συνεργάτες του και δίνει οδηγίες για περαιτέρω ενέργειες εναντίον του Γιάννη Σβίγκου.

Όπου ο Μπέρτσος προσπαθεί να πείσει τον ψυχίατρο Καλαποθάκη για την επικινδυνότητα του Σβίγκου.

Όπου ο Σβίγγος παίζει άψογα τον ρόλο του γιατρού και θεραπεύει δύο γνωστούς μας ασθενείς.

Όπου ο Γιάννης συναντάει την όμορφη Ιουλία και φεύγει ακουσίως μαζί της από το ψυχιατρείο.

Όπου ο Γιάννης μαθαίνει για τη νέα δραστηριότητα της Μαρίκας και οδηγεί την Ιουλία στα γραφεία του Μέγα .Εκεί βρίσκει έναν διαφορετικό Μέγα.

Όπου ο Μέγας καταστρώνει νέα σχέδια και ο Σβίγγος ταξιδεύει για ένα χλιδάτο σπίτι στο Πήλιο.

Όπου ο γιατρός Φαρφαράς ψάχνει για τον Σβίγγο και πέφτει θύμα απαγωγής.

……

Ο Σβέικ είναι σαν άλλος άγγελος προστάτης του Γιάννη;

Οι ευαίσθητοι είναι το μέλλον του κόσμου;

Η βλακεία έχει άμεση σχέση με την εξουσία;

Η βλακεία μοιάζει λίγο με επανάσταση;

Όλοι λένε «ναι» στους ισχυρούς σε ό,τι τους λένε;

Οι τηλεοράσεις είναι ένας τρόπος για να κοιμάσαι πιο εύκολα στον καναπέ σου;

Άραγε, θα καταφέρει να κερδίσει την αθανασία ο Γιάννης Σβίγκος μέσα σ’ έναν κόσμο που μονίμως βγάζει τη γλώσσα στο ίδιο του το είδωλο;

Στο μυθιστόρημα αυτό ποια είναι η έλλογη πραγματικότητα και ποιος ο παραλογισμός δεν έχει σημασία. Το μυθιστόρημα δεν αποκαλύπτει τίποτα. Ούτε ξεκαθαρίζει αν όλα αυτά που συμβαίνουν είναι μια υπέρβαση των φυσικών νόμων ή αν είναι αποκυήματα της αχαλίνωτης φαντασίας του Γιάννη. Ωστόσο, εδώ έχουμε να κάνουμε με έναν παραμορφωτικό καθρέφτη που δεν χαρίζεται σε κανέναν και όλα τα διογκώνει, μεταβάλλοντάς τα σε καρικατούρες. Τον κατασταλτικό μηχανισμό του κράτους με τον αστυνόμο Μπέρτσο. Την ευκολόπιστη, ταξικά αδιάφορη και αιώνια κουρασμένη εκπρόσωπο της εργατικής τάξης καθαρίστρια Μαρίκα. Το αδηφάγο, άπληστο και ανελέητο μοναδικό είδος θηλαστικών του πλανήτη μας, τον καπιταλιστή Μέγα. Τον οπορτουνιστή γιατρό Φαρφαρά. Τον αχόρταγο και μονίμως αχάριστο μικροαστό Παύλο. Τους ειδικούς και μη πράκτορες της υπερδύναμης. Όλοι και όλα δείχνουν να έχουν βγει από κάποιο γκροτέσκο περιβάλλον. Ακόμα και τα άψυχα αντικείμενα, όπως το παράσημο, σύμβολο αναγνώρισης σπουδαίων υπηρεσιών προς τους εκάστοτε κρατούντες, και οι κινητοποιήσεις εργαζομένων, όπως το χρονικό της μακρόχρονης απεργίας των εργατών του Δήμου, που κέρδισε μια αξιοζήλευτη θέση στο βιβλίο Γκίνες, δεν γλιτώνουν. Ξεχειλίζουν από υπερβολές και υπερβάσεις. Οι μόνοι φυσιολογικοί σ’ αυτό το χρονικό είναι οι οικονομικοί μετανάστες.

Η αφήγηση προχωρά γρήγορα και το βιβλίο διαβάζεται εύκολα, όμως πίσω από την ευκολία της ανάγνωσης υπάρχουν παρατηρήσεις για την εξουσία, την βλακεία, την απληστία των αφεντικών, την κοινωνία, την πολιτική και τις επιλογές που έχουν διαμορφώσει τη σημερινή πραγματικότητα…

Ένα κοινωνικό μυθιστόρημα γεμάτο χιούμορ, ανθρωπιά και κοινωνική σάτιρα, που αποδεικνύει πως οι αληθινοί ήρωες κρύβονται στις ζωές των καθημερινών ανθρώπων… 

Ένα πραγματικό διαμάντι.

Ένα βιβλίο αψεγάδιαστης ομορφιάς. 

Διαβάστε το.

 

Ο Γιάννης Θ. Οικονομίδης γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Σπούδασε στην Αθήνα Νομικά και από το 1991 είναι τακτικό μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων. Έργα του παίχτηκαν στα ΚΘΒΕ, ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΣΚΕΣ, ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΟ ΘΕΑΤΡΟ, ΘΕΑΤΡΟ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ, Α’ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΤ, ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ, ΘΕΑΤΡΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ, ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΤΩ ΑΠ’ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ, ΘΕΑΤΡΟ ΛΗΔΡΑ. ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΜΟΝΟΠΡΑΚΤΑ (αυτοέκδοση, 1983) ΖΩΕΣ ΑΠΟΜΑΚΡΑ ΧΤΙΣΜΕΝΕΣ, διηγήματα (ΕΝΝΟΙΑ, 1998) ΟΙ ΝΕΡΑΪΔΕΣ ΤΟΥ ΚΙΣΜΕΤ, μυθιστόρημα (ΜΟΝΤΕΡΝΟΙ ΚΑΙΡΟΙ, 2004), (ΧΑΡΤΙΝΗ ΠΟΛΗ, επανέκδοση, 2016) ΤΟ ΘΟΛΟ ΠΟΤΑΜΙ, μυθιστόρημα (ΜΟΝΤΕΡΝΟΙ ΚΑΙΡΟΙ, 2008) Ο ΗΘΟΠΟΙΟΣ, μυθιστόρημα (ΧΑΡΤΙΝΗ ΠΟΛΗ, 2016) ΑΝΤΑΡΗΣ, Ο ΟΙΩΝΟΣ ΤΩΝ ΑΣΤΕΡΙΩΝ, μυθιστόρημα (ΧΑΡΤΙΝΗ ΠΟΛΗ, 2019) ΤΟ ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ, μυθιστόρημα (ΙΑΜΒΟΣ, 2024).

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο: εδώ