Είδαμε την παράσταση «Δικαίωμα στη λήθη», της Δέσποινας Αποστολίδου, στο θέατρο Άβατον

Γράφει η Πολυξένη Ζαρκαδούλα

Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Δικαίωμα στη λήθη» στο θέατρο Άβατον για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Το κείμενο υπογράφει η Δέσποινα Αποστολίδου και τη σκηνοθεσία η Νάνσυ Ρηγοπούλου και οι δύο μαζί ενσαρκώνουν ιστορίες ανθρώπων έγκλειστων για ψυχικά νοσήματα, ανθρώπων φροντιστών και μια παρουσιάστρια που τους καλεί να μιλήσουν για όλα αυτά που ταλανίζουν την ψυχή.

Όλα διαδραματίζονται στη σκηνή, που χρησιμεύει ως πλατό, θα μπορούσε να είναι και ένα ψυχιατρικό γραφείο, και εκεί μπροστά σε μια συμπονετική και καλοπροαίρετη δημοσιογράφο ξεδιπλώνουν το κουβάρι της ψυχής του και αφηγούνται τις δικές τους ιστορίες. Έχουν «δικαίωμα στη λήθη» δηλ. όλα αυτά να τα αποσύρουν και να διαγραφούν από τα αρχεία. Θα το χρησιμοποιήσουν όμως; Οι ρόλοι ευδιάκριτοι και οι δύο γυναίκες καλούνται να πάρουν θέση, θα το κάνουν;

Οι δύο πρωταγωνίστριες αλλάζουν πρόσωπα, αλλάζουν σκέψεις, αλλάζουν διαθέσεις μα το αποτέλεσμα είναι πάντα ίδιο: να ακουστούν, να μιλήσουν και να τα βγάλουν από μέσα τους. Δεν έχει σημασία το μετά, σημασία έχει ο θεατής να φύγει από την παράσταση σκεπτόμενος. Ο θεατής βλέπει μπροστά στα μάτια του τα πρόσωπα αν είναι ίδια μα να ακούγονται διαφορετικές «φωνές», διαφορετικοί άνθρωποι. Οι δύο γυναίκες κάνουν ό,τι μπορούν για να εσωκλείσουν όσο περισσότερες ψυχές μπορούν και να τις φέρουν επί σκηνής. Κάνουν ό,τι μπορούν για να μεταγγίσουν λίγη ανθρωπιά και συμπόνοια για τον συνάνθρωπο και να μεταφέρουν όλο το ψυχικό φορτίο κουρασμένων ψυχών, χωρίς να επιβαρύνουν ψυχικά τον θεατή μόνο να τον κάνουν να αναλογιστεί και να ενστερνιστεί. Οι δυο πρωταγωνίστριες αλλάζουν και οι ίδιες μέσα από την ερμηνεία τους για να δώσουν κομμάτι από τους ανθρώπους που έχουν εμπνευστεί τις ιστορίες φωνή. Αλλάζουν την ψυχική τους διάθεση και μπαίνουν στα παπούτσια των ηρώων τους προκειμένου να μεταφέρουν το ψυχικό φορτίο, το οποίο μεταφέρουν δια της ερμηνείας τους. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο παρεμβάλλονται και κάποιες στιγμές γέλιου προς ανακούφιση του κοινού. Ωστόσο αυτό που αξίζει να αναφέρουμε είναι πως, ενώ ξέρουμε ότι η σύγχρονη δημοσιογραφία διακατέχεται από ανθρωποφαγία, στη συγκεκριμένη παράσταση βλέπουμε μια δημοσιογράφο με κατανόηση και στοργή για τους καλεσμένους της. Ο χώρος λιτός: δυο πολυθρόνες και στην πίσω μεριά μια κρεμάστρα με ρούχα και τα χρώματα σε άσπρο και μαύρο. Όμως πέρα από το άσπρο και το μαύρο υπάρχει και το γκρι, κι εκεί έρχονται οι δύο ερμηνεύτριες, για να δείξουν και την ενδιάμεση απόχρωση, για να δείξουν πως υπάρχουν και προβλήματα που ταλαιπωρούν τον κόσμο χωρίς ωστόσο ο άλλος να χάνει τη λειτουργικότητά του, χωρίς να καθίσταται επικίνδυνος. Αυτά έχουν σχέση με διακαείς πόθους, ανεκπλήρωτες επιθυμίες, βαθύτερα θέλω που έχει ο καθένας μας μέσα του.

Εν κατακλείδι πρόκειται για μια παράσταση που βουτά στα βάθη της ψυχής του ανθρώπου και ακολουθά τη ροή της ψυχής. Τελικά οι καλεσμένοι της εκπομπή θα ζητήσουν «δικαίωμα στη λήθη» κάνοντας πίσω ή αυτή η συνάντηση θα είναι κομβική για τον καθένα χωριστά;