Σκοτεινό πέλαγος
Συγγραφέας: Victoria Hislop
Μετάφραση: Φωτεινή Πίπη
Ημερομηνία έκδοσης: 11/2026
ISBN: 978-618-01-6856-3
Σελίδες: 656
Εκδόσεις: Ψυχογιός
Με ένα νέο συγκλονιστικό και απόλυτα καθηλωτικό ιστορικό μυθιστόρημα επιστρέφει συγγραφικά η αγαπημένη και πολυδιαβασμένη Αγγλίδα συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ που κι αυτή τη φορά έχει ως κέντρο αναφοράς της την Ελλάδα. Φέρει τον τίτλο «Σκοτεινό πέλαγος» (The Wine-Dark Sea) και κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις «Ψυχογιός» σε μετάφραση της Φωτεινής Πίπη.
Ο τίτλος του βιβλίου της είναι εμπνευσμένος από έναν στίχο του Ομήρου που φιλοξενείται στο έργο του «Οδύσσεια» και συγκεκριμένα εντοπίζεται στο ακόλουθο μεταφρασμένο απόσπασμα (ε 221-224):
«Κι αν πάλι κάποιος θεός με συντρίψει στο σκοτεινό πέλαγος,
θα το αντέξω, γιατί η καρδιά στα στήθη μου ξέρει να υπομένει
έχω εξάλλου ήδη πάθει τόσα πολλά και τόσο βασανίστηκα
στα κύματα και στους πολέμους»
Αυτό το απόσπασμα φιλοξενείται και στην αρχή του «Σκοτεινού πελάγους», καθώς η συγγραφέας επιθυμεί να προϊδεάσει τον αναγνώστη της γι’ αυτό που πρόκειται να ακολουθήσει. Οι κεντρικοί ήρωές της θα περάσουν μεγάλες περιπέτειες στη ζωή τους, θα ταξιδέψουν μακριά από τις πατρίδες τους και θα υπομείνουν πολλές δοκιμασίες προκειμένου να καταφέρουν να επιβιώσουν.
Πιο αναλυτικά η ιστορία, του βιβλίου μεταφέρει τον αναγνώστη πίσω στον χρόνο και συγκεκριμένα στην Ελλάδα του Εμφυλίου Πολέμου (1946-1949), για να εστιάσει σε ιστορίες καθημερινών ανθρώπων, γυναικών και παιδιών, που βρέθηκαν μακριά από το σπίτι τους και την ιδιαίτερη πατρίδα τους εξαιτίας αυτού. Ενός πολέμου που χώρισε τη μοίρα τους, διέλυσε τις οικογένειές τους και έστρεψε δεκάδες χιλιάδες παιδιά μακριά από τις ρίζες τους, σέρνοντας το βήμα τους πολλές φορές ακόμα και στην ξενιτιά.
Τη μοίρα αυτή θα ακολουθήσει και η οικογένεια της Φωτεινής, όταν ο Ελληνικός Στρατός θα μπει και στο χωριό της την Καλόπετρα για να προβεί στις γνωστές εγκληματικές του ενέργειες. Με ένα νεογέννητο παιδί στην αγκαλιά της και με ένα ακόμα μεγαλύτερο δίπλα της, η αντίδρασή της απέναντι στο κακό που πλησιάζει είναι αστραπιαία. Προτρέπει τη μεγαλύτερη κόρη της να κρυφτεί με τα άλλα παιδιά, ενώ η ίδια ακολουθεί τη μοίρα των υπόλοιπων γυναικών που συλλαμβάνονται και φορτώνονται σε φορτηγά με άγνωστο προορισμό. Λίγες εβδομάδες αργότερα η κόρη της συλλαμβάνεται κι αυτή, ενώ η Φωτεινή βρίσκεται ήδη φυλακισμένη στη Χίο.
Έγκλειστη καθώς βρίσκεται μακριά από το χωριό της μαζί με τον μικρό της γιο, τον Μήτσο, υπομένει τη σκληρή συνθήκη της φυλακής. Εκεί γνωρίζει μια άλλη κρατούμενη, τη Μαρκέλλα και τον δικό της μικρό γιο, τον Νίκο και μια φιλία δυνατή αναπτύσσεται μεταξύ τους. Μέχρι να χωριστούν οι γυναίκες μετά από μήνες εγκλεισμού, μέχρι να χωριστεί και ο Νίκος από τη μητέρα του. Η Φωτεινή τότε ορκίζεται να αναζητήσει όχι μόνο το δικό της παιδί που δεν ξέρει πού βρίσκεται, αλλά και το παιδί της φίλης της.
Η ιστορία της Φωτεινής δείχνει τη σκληρότητα μιας εξουσίας που δε λυγίζει απέναντι στον ανθρώπινο πόνο. Δεν είναι η μόνη γυναίκα που φυλακίζεται, γιατί τάχα είναι κομμουνίστρια ενώ ο άνδρας της έχει καταταγεί στον Ελληνικό Στρατό. Δεν είναι η μόνη μάνα που χάνει το παιδί της γιατί της το αρπάζουν χωρίς δικαιολογία. Η ιστορία της Φωτεινής καθρεφτίζει τη σκληρή πραγματικότητα μιας κοινωνίας που άντεξε τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Γερμανική Κατοχή, ωστόσο εξαθλιώθηκε ακόμα περισσότερο με έναν εμφύλιο πόλεμο που ακολούθησε, ανάμεσα στον κυβερνητικό Ελληνικό Στρατό και τον κομμουνιστικό Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας που τελικά τη σακάτεψε.
Η συγγραφέας στο βιβλίο θίγει και ένα ευαίσθητο θέμα, αυτό του παιδομαζώματος από τον Ελληνικό Στρατό. Δηλαδή της βίαιης μαζικής απομάκρυνσης περίπου 25.000 με 28.000 παιδιών, ηλικίας 3 έως 14 ετών, από τις εμπόλεμες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας προς τις σοσιαλιστικές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, με τη δικαιολογία της διάσωσης. Μια διάσωση που τελικά κατέληγε πάντα στον εγκλεισμό των παιδιών αυτών σε ορφανοτροφεία και πολύ συχνά σε παράνομες υιοθεσίες τους στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το βιβλίο είναι αρκετά ογκώδες και αυτό συμβαίνει καθώς η συγγραφέας επιχειρεί αρχικά να δώσει έμφαση στο ιστορικό πλαίσιο της εποχής στην οποία αναφέρεται και των γεγονότων που αναδεικνύουν τη φρίκη του Εμφύλιου Πολέμου στην Ελλάδα. Η σκιαγράφηση των χαρακτήρων της γίνεται με απόλυτη λεπτομέρεια. Η πλοκή κινείται αργά, ωστόσο η ιστορία της διαβάζεται πολύ γρήγορα, λόγω των πολλών γεγονότων που διαδέχονται το ένα το άλλο και των έντονων ανατροπών της.
Η ιστορία της διανύει τέσσερις δεκαετίες και πολλές χώρες μέχρι να φτάσει στα τέλη του 1980. Είναι το έτος 1989 που θα ανταμείψει την πολυετή και αδιάκοπη αναζήτηση της Φωτεινής, τότε που παράλληλα με την πτώση του Τείχους του Βερολίνου θα διασταυρωθούν οι δρόμοι των ενήλικων πλέον παιδιών της και του παιδιού της φίλης της και θα φέρουν στο φως κρυμμένα μυστικά που τόσα χρόνια εμπόδιζαν την αποκάλυψη της πραγματικής τους ταυτότητας.
Παρότι το έργο διαθέτει πολλά ιστορικά στοιχεία, η συγγραφέας φαίνεται αρκετά μελετημένη, προσεκτική και ακριβής στις διατυπώσεις της, αποτέλεσμα της προσωπικής της έρευνας για την οποία κάνει λόγο στις ευχαριστίες της στο τέλος του βιβλίου. Εστιάζει φυσικά και στον ανθρώπινο πόνο που έκανε τους απλούς ανθρώπους, κυρίως τις γυναίκες και τα παιδιά να υποφέρουν. Ωστόσο η συγγραφέας δεν αναλώνεται στο συναισθηματικό κομμάτι του έργου. Η γραφή της είναι απλή, καλογραμμένη, ρεαλιστική, άμεση και αρκετά φυσική, ώστε να αγγίζει την ψυχή του αναγνώστη αυθόρμητα μέσα από την παρουσίαση της σκληρότητας των γεγονότων και όχι αναλύοντας τον συναισθηματικό κόσμο των πρωταγωνιστών της. Οι πλούσιες εικόνες και οι περιγραφές της, αλλά και η χρήση των ζωντανών διαλόγων κρατούν αυξημένο το ενδιαφέρον του σε όλη τη διάρκεια της ανάγνωσης αυτού του βιβλίου, που φέρνει στο φως ξανά μια τραυματική περίοδο της ιστορίας που δεν πρέπει να ξεχαστεί.
Αξίζει να σημειωθεί η πολύ καλή μετάφραση της Φωτεινής Πίπη, η οποία συμβάλλει αδιαμφισβήτητα στο ποιοτικό αποτέλεσμα του βιβλίου, το οποίο αν μη τι άλλο είναι αρκετά αξιόλογο.
Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο: εδώ

0 Σχόλια