Βιβλιοκριτική: "Αναπολώντας στιγμές" της Ελένης Μακρή

Αναπολώντας στιγμές
Συγγραφέας: Ελένη Μακρή

Ημερομηνία έκδοσης: 04/2025
ISBN: 978-618-239-109-9
Σελίδες: 56
Εκδόσεις: Διάνοια

Γράφει η Στέλλα Πετρίδου

Η ποίηση είναι προσωπική υπόθεση, μια αυθόρμητη εξομολογητική διαδικασία, μια γραπτή αποτύπωση της αλήθειας της ψυχής κι όλων των ενδόμυχων σκέψεων και επιθυμιών της, των προβληματισμών και των συνειρμικών διαπιστώσεών της. Γι’ αυτό, άλλωστε, είναι και τόσο δημοφιλής ως λογοτεχνικό είδος, παρά τα όσα γράφονται και λέγονται δημόσια.

Οι περισσότεροι άνθρωποι γράφουν, άλλοι μικρότερης ηλικίας και άλλοι μεγαλύτερης, άλλοι κρυφά και άλλοι φανερά. Γράφουν για να ελευθερωθούν, γιατί δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά, γιατί στο χαρτί βρίσκουν τον καταλληλότερο τρόπο για να επικοινωνήσουν με τους γύρω τους, μα κυρίως με τον ίδιο τον εαυτό τους. Απεγκλωβίζονται από τα δεσμά του φόβου και της ντροπής τους και τολμούν να κάνουν την επανάστασή τους. Αναμφισβήτητα, η ποίηση είναι μια μορφή νόμιμης επανάστασης, μια πράξη δύναμης κι ανδρείας, μια εκδήλωση θάρρους που δηλώνει έμπρακτα τη διάθεσή της να γίνει αντιληπτή η προσωπική παρουσία του γράφοντος στον κόσμο, αυτού που επιδιώκει να χαράξει το δικό του αποτύπωμα πάνω του, προσδοκώντας να μείνει αναλλοίωτο στον χρόνο, κλασικό και αιώνιο.

Για όλους τους παραπάνω λόγους ουδεμία εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι οι νέοι γράφουν ακατάπαυστα και μάλιστα γράφουν καλά. Αυτοί, άλλωστε, είναι και θα είναι πάντα οι μεγαλύτεροι επαναστάτες. Η καθημερινή εξοικείωσή τους με το γράψιμο βοηθά αρκετά, η πληθώρα των σκέψεών τους βοηθά επίσης, η έντονη ανησυχία τους και η απροσδιόριστη πορεία της ζωής τους βοηθά κι αυτή. Τα όσα κατακλύζουν το μέσα τους αποτυπώνονται σε αμέτρητα χαρτιά, πρόχειρα ή επίσημα, σκόρπια ή επιμελώς τακτοποιημένα κι έτσι γεννιούνται καθημερινά με τη δική τους συμβολή μικρά συγγραφικά διαμαντάκια που, αν μη τι άλλο, είναι άξια προσοχής και επαίνου.

Ένα μικρό αλλά επίσης άξιο προσοχής μικρό συγγραφικό διαμαντάκι αποτελεί και η πρωτόλεια ποιητική συλλογή της νεαρής Ελένης Μακρή, που κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2025 από τις εκδόσεις «Διάνοια», με τίτλο «Αναπολώντας στιγμές». Γραμμένη εξολοκλήρου σε ελεύθερο στίχο, βαθιά εξομολογητική και αυθόρμητη, ζεστή και τρυφερή ως προς το περιεχόμενό της, μαρτυρεί τη φρεσκάδα των νιάτων της γράφουσας, καθώς περιέχει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν την ηλικία της και ό,τι αυτή συνεπάγεται, όνειρα, προσδοκίες, ερωτισμό, άγχη, αγωνίες, ειλικρίνεια.

Γραμμένα τα ποιήματά της σε πρώτο πρόσωπο, απευθύνονται στον δικό της προσωπικό παραλήπτη, τον φτερωτό άγγελό της, στον οποίο και αποκαλύπτεται. Ευαίσθητα και ερωτικά καθώς είναι, μελαγχολικά στο σύνολό τους και αυθόρμητα, αποτυπώνουν ξεκάθαρα το κενό της μοναξιάς της που προκαλείται από τη μεταξύ τους απόσταση, συναισθηματική και φυσική, από τον αναγκαστικό χωρισμό τους, από την ανέλπιστη κατάληξη μιας σχέσης που όμως δεν έγινε ποτέ αποδεκτή στην καρδιά και στο μυαλό της, ίσως γιατί παρέμεινε τελικά εντός της ένας ανεκπλήρωτος πόθος, ο κρυφός έρωτας που δε βρήκε ποτέ το θάρρος να εκδηλωθεί φανερά και να τραπεί θαρρετά σε κατά πρόσωπο αποκάλυψη.

«Πόσο να περιμένω;

Η αυγή αργή μα η νύχτα είναι μεγάλη.» (Σελίδα 15)

Η ποιήτρια θυμάται και πονά, αρνείται την επιβολή της λήθης κι επιμένει στη συνθήκη της ανάμνησης. Προσδοκά στο θαύμα. Παρακαλεί γι’ αυτό. Ο έρωτας είναι το θαύμα, η προσωποποίησή του, η σχέση που πλέον δεν υφίσταται στην πραγματικότητα, μα που, όμως, παρέμεινε χαραγμένη στην ψυχή ως μια ανοιχτή πληγή που δε θέλει να κλείσει. Δηλώνει παρούσα. Είναι παρούσα και πονά.

«Όσο η γη γυρίζει

Θα νιώθω τα χέρια σου

Στο σώμα μου…

Με κλειστά τα μάτια» (Σελίδα 19)

Η ποιητική συλλογή της Ελένης Μακρή διακρίνεται σε τρία κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο, για το οποίο έγινε ήδη λόγος, αναφέρεται στην αρχή, το δεύτερο στη μέση και το τρίτο στο τέλος κι όλα φυσικά εννοούν την ερωτική σχέση δυο ανθρώπων που πια δεν υπάρχει. Ίσως να μην υπήρξε ποτέ.

Στο δεύτερο κεφάλαιο της συλλογής η ποιήτρια συνεχίζει με την ίδια εξομολογητική διάθεση να καταθέτει ψήγματα της ψυχής της, επιχειρώντας να αποδεχτεί το κενό της απόστασης που προκαλεί η απουσία του έρωτα, αυτού που, όμως, συνειδητοποιεί ότι τράπηκε από μέρους της σε αγάπη αληθινή, ανιδιοτελής, παντοτινή, παρότι δεν είναι αμφίδρομη. Αρνείται τους εφήμερους έρωτες, τους άσκοπους και ασήμαντους, γιατί πλήττει. Ίσως γιατί έχει ήδη γνωρίσει τον έναν κι αληθινό κι έχει ήδη αποδεχτεί τον δρόμο που διάλεξε για λογαριασμό της η μοίρα.

«Τι αναρωτιέσαι πώς φτάσαμε εδώ;

Μαζί το διαλέξαμε τον δρόμο

Μαζί θα φτάσουμε στην ποθητή Ιθάκη» (Σελίδα 31)

Στο τρίτο κεφάλαιο η ποιήτρια αποδέχεται οριστικά πια τη συνθήκη στην οποία έχει εγκλωβίσει για πάντα τον εαυτό της συνειδητά. Αγαπά. Ωστόσο, βρίσκει το θάρρος να συνεχίσει μόνη της. Η ζωή είναι μπροστά.

«Θα είσαι πάντα το λευκό χρώμα μιας σκέψης μου

Και το κόκκινο των χειλιών μου

Και όταν άλλα χείλια θα φιλώ

Τα δικά σου θα ματώνουν…

Θα είσαι πάντα μια διαδρομή

Που δε μπορείς να περπατήσεις

Ένας δρόμος πιο άσπρος και η ανάμνησή σου

Παράδεισος.» (Σελίδα 49)

Εντύπωση προκαλεί η απόπειρα της ποιήτριας να καταπιαστεί με τον έμμετρο λόγο και τη ρίμα στο ποίημά της «Άγραφος τοίχος». Παρότι δεν τοποθετείται σε συγκεκριμένα καλούπια η γραφή της ούτε ακολουθεί πιστά τους αυστηρούς κανόνες της έμμετρης ποίησης, ωστόσο η απόπειρά της να δοκιμαστεί σ’ αυτήν, έστω και επιδερμικά, αποτελεί μια φιλότιμη προσπάθεια από μέρους της για την οποία της αξίζουν πολλά συγχαρητήρια.

Πολλά συγχαρητήρια γενικότερα στην Ελένη Μακρή για την πρώτη της συγγραφική προσπάθεια! Ας είναι καλοτάξιδη και μόνο η αρχή για πολλές επόμενες που θα έρθουν.

Περισσότερα για το βιβλίο: εδώ