Νεκτάριος Μπέσης: "Επιστρέφω πάντα στην ποίηση, γιατί εκεί βρίσκω τον φυσικό ρυθμό της γραφής μου"

 


Ο σημερινός καλεσμένος των Τεχνών είναι ο συγγραφέας Νεκτάριος Μπέσης. Με τέσσερα εκδοθέντα βιβλία του μέχρι σήμερα και με πολλές συμμετοχές του δημοσιευμένες σε διάφορες ανθολογίες, σε περιοδικά ποίησης και σε εφηµερίδες, διαγράφει ήδη μια αξιόλογη πορεία στον χώρο της λογοτεχνίας, ενώ παράλληλα διαμορφώνει μέσω αυτής και το προσωπικό του συγγραφικό ύφος, το οποίο πλέον καθιστά ξεχωριστό και αναγνωρίσιμο. Το νέο του βιβλίο για το οποίο θα κάνει λόγο στη συνέντευξη που ακολουθεί, κυκλοφόρησε μόλις τον Οκτώβριο του 2025 από τις εκδόσεις «ενύπνιο» και φέρει τον τίτλο «Στη σκιά του ουρανού».

Συνέντευξη στη Στέλλα Πετρίδου



Κύριε Μπέση, η ενασχόλησή σας με την ποίηση φαίνεται να αποτελεί πρωταρχική ανάγκη για εσάς και ένα φυσικός και αυθόρμητος τρόπος για να ξεδιπλωθεί και να απελευθερωθεί ο εσωτερικός σας κόσμος, οι σκέψεις και οι επιθυμίες σας δηλαδή, οι προσδοκίες σας καθώς και ό,τι άλλο απασχολεί το μέσα σας και το ορίζει και το οποίο επιθυμείτε με κάποιον τρόπο να το μοιραστείτε δημόσια με τον κόσμο. Πότε προέκυψε αυτή η ανάγκη στη ζωή σας και πόσο πολύ ή λίγο εξυπηρετείται από εσάς μέσω της συγγραφής;

Κοιτάξτε, γεννήθηκε πριν από πολλά χρόνια, όταν κατάλαβα πως οι σκέψεις μου... πετούν. Από τότε τις αποτυπώνω με στίχους. Γράφω γιατί βλέπω εικόνες που πρέπει να περιγραφούν, σιωπές που χάνονται, μια επιθυμία που χτυπά τα βράδια το παράθυρο. Η συγγραφή δεν ξεκαθαρίζει όσα αισθάνομαι, αλλά τους δίνει χώρο, δικό τους. Με αυτόν τον τρόπο συναντώ το αόρατο, το μοιράζομαι. Ένας μικρός σουρεαλιστικός διάλογος ανάμεσα σε μένα και ό,τι μέσα μου αρνείται να μείνει κρυφό.

Καθώς πρώτη φορά φιλοξενείστε στις Τέχνες, πείτε μας δυο λόγια για εσάς και τις συγγραφικές σας δραστηριότητες.

Ασχολούμαι με τη συγγραφή εδώ και χρόνια, γράφω ποιητικές συλλογές και μικρά υβριδικά κείμενα που ισορροπούν ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα. Στόχος μου δεν είναι μόνο να εκφραστώ, αλλά να δημιουργήσω μικρές ρωγμές μέσα από τις οποίες ο αναγνώστης μπορεί να δει τον πραγματικό κόσμο αλλιώς, ρωγμές από τις οποίες θα διαρρεύσει το όνειρο. Οι «Τέχνες» αποτελούν για μένα μια όμορφη ευκαιρία να μοιραστώ αυτό το μικρό σύμπαν, ένα σύμπαν που συνεχώς μεταμορφώνεται, όπως κι εγώ μέσα σε αυτό.

Η ποίηση είναι ομολογουμένως μια πιο προσωπική διεργασία, πιο αληθινή και βαθιά εξομολογητική, στην οποία πρωταγωνιστεί ξεκάθαρα ο ίδιος ο γράφων. Για ποιο λόγο επιμένετε ακόμα και σήμερα να καταπιάνεστε αποκλειστικά με την ποίηση, τουλάχιστον στα προσωπικά σας εκδοθέντα βιβλία, και δεν τολμάτε να κάνετε ένα βήμα παραπέρα, παρουσιάζοντάς μας και τις δυνατότητές σας στην πεζογραφία, για την οποία έχετε δώσει δείγματα γραφής σε συλλογικά έργα, σε περιοδικά και εφημερίδες;

Η ποίηση είναι ο πιο αυθεντικός τρόπος να μιλήσω για ιστορίες, αλλά και για αλήθειες. Είναι μια διαδικασία που δε ζητά να χτιστεί κόσμος, πλοκή ή χαρακτήρες, ζητά μόνο να αποτυπωθεί το συναίσθημα. Έχω γράψει μικρές ιστορίες, ναι, και υπάρχουν σε κάποιες ανθολογίες και συλλογικά έργα. Όμως επιστρέφω πάντα στην ποίηση γιατί εκεί βρίσκω τον φυσικό ρυθμό της γραφής μου. Η ποίηση είναι η υπεράσπιση της στιγμής, της λέξης, που έχει βάρος, χωρίς εξηγήσεις, όπως συνηθίζει να κάνει η πρόζα.

Ποιοι ποιητές και πεζογράφοι έχουν επηρεάσει τον τρόπο σκέψης και γραφής σας; Θα διαπιστώσει ο αναγνώστης επιρροές κάποιων συγκεκριμένων συγγραφέων στα δικά σας πονήματα;

Οι ποιητές και πεζογράφοι που έχουν διαμορφώσει τον τρόπο σκέψης και γραφής μου είναι κυρίως ο Μίλτος Σαχτούρης, ο Γιάννης Βαρβέρης και ο Επαμεινώνδας Γονατάς. Από τον Σαχτούρη διδάχθηκα την αμεσότητα της εικόνας, Ο Βαρβέρης μου έδειξε πώς η λιτή, σχεδόν αφοπλιστική γλώσσα μπορεί να συγκινήσει και να αποκαλύψει την ανθρώπινη αλήθεια χωρίς φιοριτούρες. Ο Γονατάς, με τον προσωπικό του λόγο, να εξερευνώ το εσωτερικό μας τοπίο. Φυσικά, κάθε στίχος μου φέρει την προσωπική μου φωνή. Οι αναγνώστες ίσως αναγνωρίσουν τμήματα, στη συναισθηματική ειλικρίνεια, αλλά η γραφή μου παραμένει απόλυτα δική μου, αποτέλεσμα μιας διαρκούς αναζήτησης.


Κάθε εκδοθέν βιβλίο είναι και μία νέα πνευματική γέννα, που αναμφισβήτητα προκαλεί χαρά και ευτυχία στον συγγραφέα του. Δεδομένου ότι εσείς ως συγγραφέας ευτυχίσατε στη ζωή σας μέχρι τώρα να έχετε πολλές πνευματικές γέννες, ποια είναι εκείνη που σας σημάδεψε περισσότερο και γιατί; Υπάρχει κάποιο βιβλίο σας για το οποίο νιώθετε διπλά και τριπλά ευτυχισμένος και ποιο είναι αυτό το οποίο θα συστήνατε να διαβάσουν πρώτο οι αναγνώστες σας;

Από όλα τα βιβλία μου, εκείνο που με σημάδεψε περισσότερο και για το οποίο νιώθω ίσως διπλά και τριπλά ευτυχισμένος είναι «Στη Σκιά του Ουρανού». Αυτό το έργο αγγίζει την αλήθεια με έναν τρόπο που συνδυάζει στοχαστική διάσταση και λυρισμό. Μέσα από τις σελίδες του, προσπάθησα να αποτυπώσω τα ανθρώπινα όνειρα, αλλά και τη μαγεία που κρύβεται στις απλές στιγμές της καθημερινότητας. Η γραφή αυτού του βιβλίου ήταν μια πνευματική γέννα και κάθε λέξη γεννήθηκε μέσα από ένα ταξίδι συναισθηματικής ανακάλυψης. Η χαρά που ένιωσα όταν ολοκληρώθηκε ήταν η βαθιά ικανοποίηση ότι το έργο μπορεί να αγγίξει και άλλους. Αν ένας αναγνώστης θέλει να ξεκινήσει με ένα βιβλίο μου που να αποτυπώνει το συναίσθημα, θα του πρότεινα το «Στη Σκιά του Ουρανού». Είναι ένα έργο που μιλά για την αλήθεια, τον έρωτα, τη μοναξιά και την ελπίδα, τα οποία χορεύουν όλα μαζί, σε έναν λυρικό ρυθμό. Πιστεύω πως διαβάζοντας το, ο αναγνώστης μπορεί να νιώσει όπως ένας γλύπτης όταν ένα έργο του παίρνει την τελική του μορφή.

Γιατί επιθυμείτε το μοίρασμα με το αναγνωστικό σας κοινό; Τι επιδιώκετε και κατά πόσο θεωρείτε ότι αυτό είναι εφικτό;

Επιθυμώ το μοίρασμα με το αναγνωστικό κοινό γιατί κάθε ποίημα είναι για μένα ένα συναίσθημα που θέλω να αφήσω να ταξιδέψει μόνο του, μία πέτρα που ρίχνεται σε λίμνη και αφήνει κύματα που δεν ξέρεις πού θα φτάσουν. Δεν ζητώ να με καταλάβουν πλήρως, όχι, θέλω να νιώσουν κάτι, κάτι που ίσως τους αγγίξει. Το μοίρασμα είναι ένα παιχνίδι, κάθε αναγνώστης φέρνει τον δικό του χρόνο, και τότε η ποίηση ξαφνικά αλλάζει. Η ποίηση επιζεί μόνο όταν ακούγεται και η λέξη δεν γεννιέται για να μένει μόνη, Ζει όταν συναντά τον...

Πόσο η καθημερινότητά σας μπορεί να επηρεάσει τη σκέψη και το συναίσθημά σας και να σας ωθήσει με επιτυχία στη συγγραφή; Τι είναι αυτό που σας εμπνέει περισσότερο γύρω σας και γιατί;

Ναι, η καθημερινότητα με επηρεάζει, γιατί στις μικρές, σχεδόν αόρατες στιγμές, ψάχνω το φως που τροφοδοτεί τα ποιήματά μου. Η σιωπή ανασαίνει, το πρωινό αλλάζει χρώμα και εκεί γεννιέται μια ποίηση που δεν υπακούει σε κανόνες. Με εμπνέει η απλότητα, η λεπτομέρεια, όταν αποκαλύπτει μια μικρή ρωγμή στο πραγματικό. Εκεί, κρύβεται η καθαρή αλήθεια, έρχεται χωρίς να τη ζητήσεις και σε αναγκάζει να τη γράψεις πριν χαθεί ξανά στο απαλό υπόστρωμα της μέρας.


Τον Οκτώβριο του 2025 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «ενύπνιο» η νέα σας ποιητική συλλογή, με τίτλο «Στη σκιά του ουρανού». Πόσα ποιήματα φιλοξενούνται σε αυτή τη συλλογή και ποιο το περιεχόμενό τους με δυο λόγια;

Η νέα μου ποιητική συλλογή, «Στη σκιά του ουρανού», φιλοξενεί τριάντα τέσσερα ποιήματα που λειτουργούν σαν παλμοί ενός υπόγειου ρυθμού. Κάθε ποίημα επιχειρεί να αγγίξει εκείνο το σημείο όπου το μέσα συναντά το έξω, όπου η σκιά του κόσμου αγγίζει τη σκιά της ψυχής. Το περιεχόμενο της συλλογής περιστρέφεται γύρω από μια προσπάθεια συμφιλίωσης, έναν διάλογο με ό,τι μας περιβάλλει, το ορατό, το άρρητο, αλλά και με τον τον εαυτό μας, όπως τον συναντάμε στις σιωπηλές μας στιγμές. Οι αόρατες ιστορίες των ανθρώπων αποκτούν υφή και μια παράξενη λάμψη. Φωτίζονται για λίγο από έναν ουρανό που κατεβαίνει στο ύψος των ματιών μας.

Ο Απόστολος Ελεφάντης στο οπισθόφυλλο του βιβλίου σας γράφει σχετικά: «Ένα ηδύ ρέκβιεμ για την ομορφιά που χάνεται — μια εναλλαγή αιθερικών δρομολογίων από τη γη στη σελήνη, από το φως στο σκοτάδι, από τη ζωή στο θάνατο, από την αγάπη στη μοναξιά.» Πράγματι, διαβάζοντας ο αναγνώστης τα ποιήματα αυτής της συλλογής, θα ακούσει μέσα του μια γλυκιά και ταυτόχρονα μελαγχολική μελωδία θανάτου, μια αίσθηση που θα του ξυπνήσει πληθώρα παρελθοντικών στιγμών, νεκρικών κυρίως, που επέτρεψε η μνήμη να παραδώσει αμαχητί στα δίχτυα της λήθης για να σβήσουν για πάντα. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό στην πραγματικότητα και τι θέλετε στην ουσία να καταδείξετε μέσα από τις δικές σας αναφορές;

Συμβαίνει αυτό, πιστεύω, γιατί η ποίηση έχει την ικανότητα να αγγίζει εκείνα τα υπόγεια της μνήμης όπου υπάρχουν οι σιωπηλές μας απώλειες. Οι στιγμές που νομίζαμε πως ξεχάστηκαν, τα πρόσωπα που απομακρύνθηκαν, δεν χάνονται ποτέ πραγματικά. Ίσως απλώς να περιμένουν ένα μικρό άγγιγμα, έναν στίχο, για να ξαναμιλήσουν μέσα μας. Αυτό που θέλω να καταδείξω δεν είναι το τέλος, αλλά μια λεπτή μεμβράνη ανάμεσα στην απώλεια και την ομορφιά, που μας θυμίζει πόσο βαθιά συνδέεται η ανθρώπινη ύπαρξη με τη μνήμη της. Η μελαγχολία δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά το φως που περνά μέσα από τις ρωγμές. Μέσα σε αυτή τη διαδρομή, η κρίση του Απόστολου Ελεφάντη έχει ιδιαίτερη αξία. Είναι από εκείνες τις φωνές που γνωρίζουν να διαβάζουν πίσω από τις λέξεις, να κατανοούν την αθέατη κίνηση ενός ποιήματος. Η ματιά του, πάντα προσεκτική και βαθιά, προσφέρει όχι μόνο σεβασμό στο έργο, αλλά φωτίζει το βιβλίο όπως ακριβώς του αξίζει.

Έπειτα από αρκετά χρόνια απουσίας από την εκδοτική παραγωγή πήρατε την απόφαση να προχωρήσετε παρακάτω κυκλοφορώντας το νέο σας βιβλίο. Τι σας κράτησε πίσω τόσα χρόνια και τι σας έσπρωξε τώρα μπροστά, ώστε να προχωρήσετε στην έκδοσή τους;

Με κράτησε πίσω μια σιωπή σαν ένα φθινοπωρινό πρωινό, οι λέξεις μου ήταν σαν νεοσσοί κίσσες κρυμμένοι σε μια φωλιά από ξερά κλαδιά, τρεφόμενοι από τους ψιθύρους μου, ανακαλύπτοντας σιγά-σιγά τις δικές τους δυνάμεις. Κάθε στίχος ήταν ένα φτερούγισμα, κάθε εικόνα ένα μικρό άνοιγμα της φτερούγας, και εγώ καθόμουν δίπλα στη φωλιά, με το δισταγμό και τη συγκίνηση αυτού που βλέπει κάτι να μεγαλώνει. Κι ήρθε η στιγμή που δεν μπορούσα πια να τα κρατήσω. Τα ποιήματα, σαν κίσσες που ένιωσαν το ρεύμα του αέρα, τέντωσαν τα πολύχρωμα φτερά τους, ακούμπησαν τις άκρες τους, ψηλά στον ήλιο και πέταξαν από τη φωλιά, με το γλυκό τράνταγμα της πρώτης τους πτήσης. Εγώ απλώς παρακολούθησα. Ίσως, τελικά, η αλήθεια είναι αυτή, τα ποιήματα αποφασίζουν μόνα τους πότε ήρθε η ώρα να ανοίξουν τα φτερά τους και να πετάξουν.

Γιατί επιλέξατε τον συγκεκριμένο τίτλο για να κοσμήσει το εξώφυλλο του βιβλίου σας; Ο κ. Απόστολος Ελεφάντης εξηγεί κατά κάποιον τρόπο την επιλογή σας αυτή. Δώστε μας και τη δική σας εξήγηση ως δημιουργός αυτού του έργου.

Επέλεξα τον τίτλο «Στη σκιά του ουρανού» γιατί αντικατοπτρίζει την αίσθηση που διατρέχει όλη τη συλλογή, την εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στο έσω και το έξω, το προσωπικό και το απέραντο που μας περιβάλλει. Ο ουρανός, με την αχανή του έκταση, γίνεται σύμβολο του απροσμέτρητου, ενώ η σκιά του μας θυμίζει ότι ακόμη και μέσα στο μεγαλείο υπάρχει η μελαγχολία. Για μένα, κάθε ποίημα της συλλογής κινείται ακριβώς σε αυτόν τον χώρο, στην αιχμή όπου ο άνθρωπος συναντά το απέραντο, εκεί που η εσωτερική μας ζωή αντανακλάται σαν σκιά στον ουρανό που παρατηρούμε. Ο τίτλος είναι μια πρόσκληση στον αναγνώστη να σταθεί για λίγο μέσα σε αυτή τη σκιά, να ακούσει τα ποιήματα και να αισθανθεί. Με λίγα λόγια, ο τίτλος θέλει να πει πως ακόμα και μέσα στη σκιά υπάρχει ουρανός, ένας μικρός ουρανός, που καθρεφτίζει τα πιο αληθινά μας συναισθήματα.


Το βιβλίο σας απευθύνεται αποκλειστικά στο ενήλικο κοινό ή θεωρείτε ότι μπορεί να διαβαστεί και από νεώτερης ηλικίας αναγνώστες;

Η συλλογή δεν απευθύνεται αποκλειστικά σε ενήλικες, κάθε αναγνώστης με ανοιχτή καρδιά μπορεί να την προσεγγίσει. Ωστόσο, τα ποιήματα περιέχουν συναισθηματικές και φιλοσοφικές αποχρώσεις που απαιτούν ωριμότητα για πλήρη κατανόηση. Για νεότερους αναγνώστες, η ανάγνωση λειτουργεί περισσότερο σαν επίγευση από εικόνες και συναισθήματα, αφήνοντας χώρο για μελλοντική εμβάθυνση.

Περνούν μηνύματα τα ποιήματά σας; Ποια είναι αυτά επιγραμματικά;

Ναι, τα ποιήματά μου περνούν μηνύματα, όχι με διδακτικό τρόπο, αλλά σαν ψίθυρους που αφήνουν χώρο για σκέψη και αίσθηση. Επιγραμματικά, θα έλεγα ότι είναι η ανάγκη συμφιλίωσης με τον εαυτό μας και τον κόσμο που μας περιβάλλει. Η ομορφιά και η σημασία καθημερινών στιγμών. Η δύναμη των αόρατων ιστοριών που κουβαλάμε. Κάθε ποίημα είναι ένας ψίθυρος που επιχειρεί να φωτίσει αυτά τα θέματα με λεπτότητα.

Μιλήστε μας για τη μέχρι τώρα συνεργασία σας με το νέο σας εκδοτικό οίκο, τις εκδόσεις «ενύπνιο». Είστε ευχαριστημένος από αυτή;

Η συνεργασία μου με τις εκδόσεις «ενύπνιο» υπήρξε μια αληθινή χαρά. Είναι ένας μικρός κόσμος που αγαπάει τα βιβλία και τη γραφή, όπου η κάθε λεπτομέρεια αντιμετωπίζεται με προσοχή και σεβασμό. Και, όπως λέει και το όνομά τους, ενύπνιο, κάτι που συμβαίνει μέσα στον ύπνο, καταφέρνουν να μεταμορφώνουν τα όνειρα σε λέξεις και να τα κάνουν να κυκλοφορούν στο χαρτί, δίνοντας ζωή σε κάθε σελίδα με τρόπο που σπάνια συναντάς.

Ετοιμάζετε κάποιο άλλο σας βιβλίο αυτόν τον καιρό; Είναι κάτι που θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας;

Αυτή την περίοδο δεν ετοιμάζω κάποιο νέο βιβλίο και, αλήθεια, δεν μου αρέσει να κάνω μακρινά σχέδια στη γραφή. Προτιμώ οι λέξεις να εμφανίζονται μόνες τους, στον δικό τους χρόνο, χωρίς προγραμματισμούς ή βεβιασμένες αποφάσεις. Αν κάτι γεννηθεί, θα το ακολουθήσω. Αν όχι, θα μείνω στη σιωπή που συχνά είναι πιο γόνιμη από κάθε σχέδιο, όπως έχω παρατηρήσει.

Πείτε μας μια ευχή σας για το μέλλον που θα θέλατε να πραγματοποιηθεί οπωσδήποτε.

Εύχομαι το μέλλον να είναι γεμάτο χαμόγελα και χωρίς λέξεις, θα μου πείτε, μα καλά χωρίς λέξεις; εγώ θα σας απαντήσω ναι, αλλά γεμάτο χαμόγελα.

Πριν κλείσουμε τη συζήτηση θα ήθελα να μας παραθέσετε ένα ποίημα από το βιβλίο σας. 


Κύριε Μπέση, σας ευχαριστώ πολύ που ανταποκριθήκατε στην πρόσκλησή μας για να πραγματοποιηθεί αυτή την αρκετά ενδιαφέρουσα ομολογουμένως συνέντευξη. Καλοτάξιδο το νέο σας βιβλίο και καλοδιάβαστο. Με το καλό και σε πολλά πολλά επόμενα που είμαι σίγουρη ότι θα έρθουν!

Σας ευχαριστώ πολύ για τα ζεστά σας λόγια κυρία Πετρίδου. Η συνέντευξή σας με έκανε να νιώσω πως οι λέξεις μου βρήκαν πραγματικά αυτιά που τις ακούνε, κι όχι μόνο μάτια που τις διαβάζουν. Εύχομαι οι σελίδες του βιβλίου να συνεχίσουν να περπατούν μόνες τους, να ψιθυρίζουν στις καρδιές των ανθρώπων και να γεννούν απρόσμενα συναισθήματα. Σας ευχαριστώ που με κάνατε να νιώσω ότι η ποίηση μου βρήκε για λίγο μια προσεκτική αγκαλιά.


Βιογραφικό:

Ο Νεκτάριος Μπέσης γεννήθηκε το 1977 στην Αθήνα. Μεγάλωσε στην Αίγινα. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.
Έχει εκδώσει τρία βιβλία. Ποιήµατα και µικρά διηγήµατά του έχουν δηµοσιευτεί σε διάφορες ανθολογίες, περιοδικά ποίησης και εφηµερίδες. 

Δημοσίευση σχολίου

0 Σχόλια