Είδαμε την παράσταση «Λήθη vs Θύμηση», του Έντγκαρ Άλλαν Πόε, στο θέατρο Αλκμήνη

 

Παρακολουθήσαμε την  παράσταση “Λήθη vs Θύμηση”, του Έντγκαρ Άλλαν Πόε, στο θέατρο Αλκμήνη σε σκηνοθεσία Κατερίνας Χάσκα. 

Γράφει η Πολυξένη Ζαρκαδούλα

Παρακολουθήσαμε την  παράσταση “Λήθη vs Θύμηση” στο θέατρο Αλκμήνη σε σκηνοθεσία της Κατερίνας Χάσκα. Στην ουσία πρόκειται για μια σειρά διηγημάτων από το έργο του Έντγκαρ Άλλαν Πόε. Το έργο έχει ψυχολογική-κοινωνική διάσταση και σκοπό έχει να αναδείξει αντιθέσεις ανάμεσα στη λήθη, που είναι το τραύμα, το παιδί, η άμυνα και στη θύμηση, που είναι η αποκάλυψη του τραύματος, η ενηλικίωση και η λύτρωση. Το έργο αποτελεί μια υβριδική perfomance που χρησιμοποιεί λόγο, εικόνα και κίνηση με τη χρήση video art. Δεν θέλει να δώσει απαντήσεις, να εξηγήσει αντιθέτως θέτει προβληματισμούς και γι’ αυτό γίνεται χρήση του ποιητικού λόγου, αφαίρεση του σκηνικού και προκειμένου να υπάρχει μια γενικότερη ταύτιση του θεατή με τους ήρωες δεν υπάρχει φύλο, χρόνος, χώρος. Η αφαίρεση και η απροσδιοριστία του κάνουν τη συγκεκριμένη παράσταση ξεχωριστή και θέτουν τον θεατή αντιμέτωπο με ερωτήματα ώστε να δώσει βάση στα ίδια τα γεγονότα και να τα αφουγκραστεί. Κύρια θέματα, που εξετάζει το έργο του Ποέ, είναι: ο φόβος, η τιμωρία, η εγκατάλειψη, η μοναξιά, η ζήλεια, οι αρρώστιες.

Στη συγκεκριμένη παράσταση έχουμε κάποια από τα διηγήματα του Έντγκαρ Άλλαν Πόε και τρεις ηθοποιούς. Οι δύο είναι ρόλοι (Κατερίνα Χάσκα και Μίκα Στεφανάκη) μέσα στην ιστορία, που χρησιμοποιώντας κίνηση και ποιητικό λόγο με ομιλία κοφτή σε όλη τη διάρκεια της παράστασης, εναλλάσσονται και μας διηγούνται ιστορίες, η τρίτη ηθοποιός (Ραφαέλα Καβαζαράκη) λειτουργεί ως κομπέρ, δηλαδή ένας άνθρωπος ούτε εκτός ούτε εντός της ιστορίας, είναι η φωνή της συνείδησης, δεν χρησιμοποιεί λόγο ποιητικό αντίθετα ο λόγος είναι καθαρός και ωμός παίρνοντας θέση απέναντι στα γεγονότα και γι’ αυτό λειτουργεί χωρίς συναισθηματισμούς. 

Η Κατερίνα Χάσκα και η Μίκα Στεφανάκη φαίνεται από τη δυσκολία των ρόλων τους πως αντιμετώπισαν τα κείμενα με σεβασμό, όπως και το ίδιο το έργο του Έντγκαρ Άλλαν Ποέ. Αξίζει να αναφέρουμε κάποια σημεία στην ερμηνεία των δύο ηθοποιών: οι κοφτές ανάσες σε όλη τη διάρκεια του έργου, η κύρτωση του κορμιού των δύο ηρωίδων, η γρήγορη και ποιητική ομιλία. Με τους παραπάνω τρόπους καταφέρνουν να μας μεταδώσουν την αγωνία και τον τρόμο και να κρατήσουν ζωηρό το ενδιαφέρον μας. Μείναμε εκστασιασμένοι από τον βαθμό δυσκολίας του εγχειρήματος αλλά και τη μελέτη που έκαναν κινησιολογικά και με τον τρόπο εκφοράς ώστε να πετύχουν τη μετάδοση αυτών των συναισθημάτων. Ο τρόπος να μας μεταφέρουν τις ιστορίες του δημιουργού ήταν ένα παιχνίδι των πρωταγωνιστριών για να προσελκύσουν ακόμα παραπάνω το ενδιαφέρον μας αλλά και να θαυμάσουν την άρτια τεχνική τους και την αυτοσυγκράτησή τους πάνω στη σκηνή. Το έργο του Έντγκαρ Άλλαν Ποέ είναι γνωστό για το μυστήριο και το μακάβριο στοιχείο που περιέχουν. Στο έργο του διαβλέπουμε μια έντονη τάση ως προς τον θάνατο και τη διερεύνηση της ψυχής, όπως επίσης και ως προς το μεταφυσικό στοιχείο, αυτά τα διαβλέπουμε και στα κείμενα που παίζονται στην παράσταση “Λήθη VS Θύμηση- Δοκιμή Πόε”. Μια φράση που μας έμεινε είναι η εξής: “Η λήθη της θνητότητας είναι η θύμηση της ανυπαρξίας”.

Η σκηνοθετική ματιά της Κατερίνας Χάσκα είναι αφαιρετική καθώς σκοπός είναι να δοθεί περισσότερη σημασία στην ερμηνεία. Ωστόσο αυτό που επικρατεί στη σκηνή είναι έντονο το μεταφυσικό στοιχείο και η υπαινικτική ατμόσφαιρα. Νιώθουμε σαν να ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια μας ένας κόσμος μεταξύ ζωντανών και νεκρών και από εκεί να ξεπηδούν οι ηθοποιοί. Στο κέντρο της σκηνής το βλέμμα τραβάει η τρύπα από την οποία ξεπηδούν οι ηθοποιοί και ο ρόλος της είναι καθαρά συμβολικός: η είσοδος στη μνήμη ή αλλιώς η φυλακή και η λύτρωση. Οι πρωταγωνίστριες στο τέλος της παράστασης λούζονται από τον κόμπερ με νερό ενώ στην τρύπα υπάρχει χώμα, φυσικά στοιχεία που υπαινίσσονται τη φθορά και την αναγέννηση του ανθρώπου. Φαίνεται καθαρά πως η Κατερίνα Χάσκα μελέτησε την ατμόσφαιρα στα έργα του Πόε και σκοπό έχει να τη μεταγγίσει και σ’ εμάς.

Η παράσταση ξεκάθαρα έχει έναν χαρακτήρα που θα βάλει τον θεατή σε διαδικασία συλλογισμού, σκοπό δεν έχει να δώσει εξηγήσεις αλλά τουναντίον να θέσει ερωτήματα. Οι διαφορετικές ιστορίες και το άφυλο φύλο δείχνουν την καθολικότητα του έργου. Είναι εν κατακλείδι μια παράσταση πολυεπίπεδη και δύσκολη, που όμως δεν θα σε κάνει να βαρεθείς μολοταύτα θα σε γοητεύσει.

Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση και κρατήσεις θέσεων: εδώ