Βιβλιοκριτική: "Οι άλλες γυναίκες της Belle Époque" του Guy de Maupassant

Οι άλλες γυναίκες της Belle Époque
Δέκα ιστορίες γυναικών πίσω από τη λάμψη της Belle Époque, εκεί όπου η κοινωνία τιμωρεί τον έρωτα, την επιθυμία και τη φτώχεια
Συγγραφέας: Guy de Maupassant
Ημερομηνία έκδοσης: 01/2026
ISBN: 978-960-626-881-6
Σελίδες: 214

Εκδόσεις Πηγή

Γράφει ο Κώστας Τραχανάς

Δέκα ιστορίες γυναικών πίσω από τη λάμψη της Belle Epoque, εκεί όπου η κοινωνία τιμωρεί τον έρωτα, την επιθυμία και τη φτώχεια.

Η Belle Epoque, η εποχή της φαινομενικής προόδου και της πολιτιστικής άνθησης, υπήρξε ταυτόχρονα μια περίοδος έντονων κοινωνικών αντιθέσεων.

Ανάμεσα στο 1871 και το 1914, η Δυτική Ευρώπη -και ιδιαίτερα η Γαλλία-γνώρισε μια περίοδο οικονομικής ανάπτυξης, τεχνολογικών καινοτομιών και καλλιτεχνικής ακμής.

Το Παρίσι, η πόλη- σύμβολο αυτής της εποχής, γέμισε με μεγαλοπρεπή κτήρια, θέατρα, καφέ, λεωφόρους και καλλιτεχνικά κινήματα που έμελλε να αλλάξουν την ιστορία της τέχνης. Ήταν η εποχή του ιμπρεσιονισμού, των μεγάλων λογοτεχνικών ρευμάτων του ρεαλισμού και του νατουραλισμού. Επικράτησε ειρήνη μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων της Ευρώπης. Ήταν η εποχή της αισιοδοξίας.

Όμως κάθε χρυσή εποχή κρύβει και τις σκιές της. Για τις γυναίκες, ιδίως γιε εκείνες που δεν ανήκαν στις εύπορες τάξεις, η Belle Epoque δεν ήταν παρά μια περίοδος που ενίσχυσε την κοινωνική καταπίεση, τα αυστηρά ήθη και τη στέρηση δικαιωμάτων. Πίσω από τις βιτρίνες των πολυτελών καταστημάτων και τις λαμπερές αίθουσες των χορών, υπήρχαν γυναίκες που εργάζονταν ατελείωτες ώρες, κορίτσια που μεγάλωναν με ελάχιστες ευκαιρίες, μητέρες που πάλευαν να συντηρήσουν τις οικογένειές τους σε ένα σύστημα που δεν τις αναγνώριζε ως ισότιμα μέλη.

Ο Γκυ ντε Μωπασάν δεν εξιδανίκευσε την κοινωνία, αντίθετα, την ξεγύμνωσε. Οι ιστορίες του αποτύπωσαν με ωμότητα και λεπτή ειρωνεία την ταξική ανισότητα, την ψευδαίσθηση της προόδου και την καταπίεση που βίωναν όσοι δεν είχαν φωνή.

Ενώ η Belle Epoque παρουσίαζε στον κόσμο μια εικόνα ελευθερίας και προόδου, οι γυναίκες δεν μοιράζονταν αυτή την αίσθηση ελπίδας. Η κοινωνία τις ήθελε ευγενικές, ήσυχες, διακριτικές, αφοσιωμένες στο σπίτι και την οικογένεια. Η ιδανική γυναίκα της εποχής ήταν εκείνη που δεν εργαζόταν, όμως αυτό ίσχυε μόνο για τις ανώτερες τάξεις. Οι γυναίκες των λαϊκών στρωμάτων δεν είχαν αυτή την πολυτέλεια. Ένα μεγάλο ποσοστό τους εργάζονταν από μικρή ηλικία ως υπηρέτριες, μοδίστρες, καθαρίστριες, πόρνες ή εργάτριες σε εργοστάσια, σε εξαντλητικές συνθήκες και με μισθούς που σπάνια επαρκούσαν για μια αξιοπρεπή διαβίωση. Πολλές δεν είχαν άλλη επιλογή από το να δεχτούν μια ζωή που καθοριζόταν από τη φτώχεια και τις κοινωνικές προκαταλήψεις. Σε μια εποχή που η κοινωνία τιμούσε την οικογένεια ως θεμέλιο της ηθικής, οι ανύπαντρες μητέρες ή οι γυναίκες που δεν συμβάδιζαν με τους κοινωνικούς κανόνες βρίσκονταν στο περιθώριο.

Ο Μωπασάν, με το διεισδυτικό του βλέμμα, καταγράφει στο έργο του μια κοινωνία που λατρεύει τη λάμψη, ενώ ταυτόχρονα συντηρεί την εκμετάλλευση. Η γυναικεία καταπίεση ήταν ένα από τα πιο έντονα στοιχεία αυτής της εποχής -όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο, αλλά και σε ηθικό. Η κοινωνία αυτή επέβαλλε στις γυναίκες αυστηρούς κανόνες συμπεριφοράς και τις δίκαζε σκληρά όταν τους παραβίαζαν. Εκείνες που δεν συμμορφώνονταν στιγματίζονταν και καταδικάζονταν σε κοινωνική απομόνωση. Η σεξουαλική ελευθερία, τα δικαιώματα στην εργασία, η πρόσβαση στην εκπαίδευση, όλα αυτά ήταν ακόμη άπιαστα όνειρα.

Ο Μωπασάν δίνει φωνή σε αυτές τις γυναίκες: τις ξεχασμένες, τις περιθωριοποιημένες, τις ανώνυμες μορφές που ζούσαν στις σκιές και τη λάσπη μέσα σε μια εποχή γεμάτη φως.

Υπηρέτριες, γεροντοκόρες, ανύπαντρες μητέρες, απατημένες σύζυγοι, γυναίκες κλειδωμένες στον ρόλο της «ηθικής τάξης», φιγούρες ξεχασμένες από την Ιστορία αλλά αποτυπωμένες για πάντα στην ψυχή του Παρισιού. Μέσα από τα δέκα διηγήματα, ο Μωπασάν μας καλεί να δούμε τις γυναίκες της Belle Epoque όχι όπως τις ήθελαν τα σαλόνια, αλλά όπως τις αποκάλυψε η ζωή: μόνες, σιωπηλές, συχνά ταλαιπωρημένες, μα πάντα ανθρώπινες. Στα διηγήματα αυτά θα βρούμε εξομολογήσεις που καίνε, ιστορίες έρωτα που πνίγηκαν στην ντροπή, εγκυμοσύνες κρυμμένες, προίκες που έγιναν παγίδες και βλέμματα που δεν ακούστηκαν ποτέ-μέχρι τώρα.

Μια πραγματικά υπέροχη συλλογή διηγημάτων, που σου ζεσταίνει την ψυχή.

Ένα συγκινητικό, εκρηκτικό, συγκλονιστικό, φοβερό βιβλίο.

Διαβάστε το.

Ο Henri René Albert Guy de Maupassant (1850–1893) ήταν Γάλλος συγγραφέας, ευρέως αναγνωρισμένος ως δεξιοτέχνης του διηγήματος. Γεννημένος στη Νορμανδία και μαθητής του Gustave Flaubert, επηρεάστηκε βαθιά από τον ρεαλισμό και τον νατουραλισμό, δημιουργώντας έργα που αποτυπώνουν με ακρίβεια και ειρωνεία την ανθρώπινη φύση και την κοινωνία της εποχής του.

Η συγγραφική του καριέρα εκτοξεύθηκε το 1880 με το εμβληματικό του διήγημα Η Χοντρομπαλού (Boule de Suif), που τον καθιέρωσε ως έναν από τους σπουδαιότερους εκπροσώπους της γαλλικής λογοτεχνίας.

Στα έργα του, εξερεύνησε την κοινωνική υποκρισία, την ταξική ανισότητα και τις ανθρώπινες αδυναμίες, δίνοντας φωνή σε χαρακτήρες από όλα τα κοινωνικά στρώματα, ιδιαίτερα σε γυναίκες που βρέθηκαν στο περιθώριο της Belle Époque.

Η γραφή του χαρακτηρίζεται από λιτότητα, ειρωνεία και μια βαθιά γνώση της ανθρώπινης ψυχολογίας. Τα έργα του παραμένουν διαχρονικά, χάρη στην οξυδερκή αποτύπωση της ανθρώπινης φύσης και τη συμβολή του στον λογοτεχνικό ρεαλισμό.