Ο πολυγραφότατος ποιητής, πεζογράφος και αρθρογράφος Στέλιος Νικολάου φιλοξενείται σήμερα στις Τέχνες με αφορμή την έκδοση του νέου του συγγραφικού πονήματος, που κυκλοφόρησε λίγους μήνες πριν από τις εκδόσεις «Βακχικόν». Φέρει τον τίτλο «Όσα ξέρουμε μα δεν τα λέμε», είναι ποιητική συλλογή και είναι το πέμπτο προσωπικό του βιβλίο. Στη συνέντευξη που ακολουθεί θα αναφερθεί διεξοδικά σ' αυτό επιχειρώντας μια εκ βαθέων πρώτη γνωριμία των αναγνωστών μας με το έργο του.
Συνέντευξη στη Στέλλα Πετρίδου
Κύριε Νικολάου, πέρα από λογοτέχνης είστε επίσης πτυχιούχος της Νομικής, καθώς και κάτοχος μεταπτυχιακού στο Διεθνές Χρηματοοικονομικό και Εμπορικό Δίκαιο. Πώς συνδυάζονται τα συγγραφικά σας ενδιαφέροντα με το αντικείμενο των σπουδών σας;
Καταρχάς και τα δύο εμπίπτουν στο θεωρητικό φάσμα της ανθρώπινης φύσης. Από τη μια, η νομική ασχολείται με την ανάλυση του «τι εστί ορθό και πράο» ενώ από την άλλη, η συγγραφή δημιουργεί έναν κόσμο όπου ο εσωτερικός κόσμος του συγγραφέα θα δομήσει το «τι θα ήθελε να ήτανε ορθό και πράο» (κατά κάποιον τρόπο). Δεν το αναφέρω αυτό γιατί υποστηρίζω πως οι συγγραφείς γράφουν μόνο για να δημιουργούνε δικούς τους κανόνες και αισθήματα που θεωρούνε απόλυτη αλήθεια, αλλά γιατί πραγματικά θεωρώ πως και οι δύο «τέχνες» πραγματεύονται με τη φαντασία και την ανθρώπινη ψυχή. Έτσι λοιπόν, όταν διαβάζω ή γράφω κάτι, έχω στο πίσω μέρος του μυαλού μου όλα όσα έμαθα στη νομική, και ιδιαίτερα στη θεωρία του δικαίου, μιας και τείνουν να βουτάνε στα έγκατα του τι εστί άνθρωπος, ανθρωπότητα και «νόημα».
Η ενασχόλησή σας με τη λογοτεχνία δεν αποτελεί εμπόδιο στο να προκύψουν από μέρους σας και άλλες αγάπες και άλλα ενδιαφέροντα. Όπως διαβάζουμε στο βιογραφικό σας, λατρεύετε την πυγμαχία και την κολύμβηση, όπως επίσης λατρεύετε το τραγούδι και τη θάλασσα. Επηρεάζει η μία αγάπη σας την άλλη και πώς αυτή η επιρροή, αν τελικά υφίσταται, μεταφέρεται στον γραπτό λόγο;
Ποτέ δεν αποτέλεσε εμπόδιο – αν μη τι άλλο, ήτανε η ώθηση μου σε πολλές περιπτώσεις. Και ναι, φυσικότατα οι αγάπες μου αλληλοεπηρεάζονται και κατά κάποιο τρόπο αποτυπώνονται στο χαρτί. Παραδείγματος χάριν, έτυχε να κάθομαι μπροστά από την οθόνη μου, σκεπτόμενος την πλοκή του επόμενου μου (τότε) βιβλίου. Το πάθος μου για την πυγμαχία και την μουσική, εμπλούτισε και στέριωσε κάποιες σκηνές, τόσο με μουσικά όργανα όσο και σκηνές μάχης. Ό,τι έγραψα δεν θα υπήρχε δηλαδή αν δεν είχα αυτές τις γνώσεις, αυτά τα βιώματα, αυτά τα πάθη να με παρακινούν. Γιατί, ξέρετε, αν δεν νιώθεις και κατανοείς αυτό για το οποίο εκφράζεσαι κάτω στο χαρτί, δεν γράφεις πραγματικά και ειλικρινά. Και ένας αναγνώστης θα το δει αυτό.
Ζείτε και δραστηριοποιείστε στην Κύπρο, αρθρογραφείτε παράλληλα και συμμετέχετε σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς σε Ελλάδα και Κύπρο. Πού οφείλεται όλη αυτή η συγγραφική διέγερση και τι επιδιώκετε να καταφέρετε μέσω αυτής;
Πολύ όμορφη ερώτηση, και θα μου άρεσε να με ρωτούσανε περισσότερες παρόμοιες ερωτήσεις. Σωστή η παρατήρηση σας, και η απάντηση είναι μόνο μια λέξη. Αναγέννηση. Δόξα τω Θεό έχω ζήσει αρκετά πλούσια ζωή, για να ξέρω ένα δυο πράματα, και να αναγνωρίζω επίσης πως το αληθινό μου πάθος είναι να προσφέρω τον εαυτό μου και όλα όσα αγαπώ για την πατρίδα μου. Την Κύπρο. Και το έθνος μου, την Ελλάδα. Με όμορφο, περήφανο, και σωστό τρόπο. Και τι πιο ορθό, από το να βοηθάς τον πολιτισμό σου να πάει ένα βήμα παραπάνω – σε ένα αύριο που περιμένει κύκλους συγγραφέων να συζητάνε για την βελτίωση του τόπου, άξιους ανθρώπους να στοχάζονται για την εξέλιξη, και την φιλοσοφία να κάνει τους πολίτες να συλλογίζονται, όχι να βαριούνται. Αυτό θέλω να καταφέρω. Μια πνευματική αναγέννηση.
Όσον αφορά τη λογοτεχνία, αυτοαποκαλείστε ιμπρεσιονιστής και νατουραλιστής. Φυσικά, έχετε πάντα ως γνώμονά σας τον ρομαντισμό. Εξηγείστε μας τους χαρακτηρισμούς αυτούς με τους οποίους περιγράφετε τον συγγραφέα Στέλιο Νικολάου.
Πανέμορφη ερώτηση (πρώτη φορά τίθεται θέμα προς συζήτηση αυτό επίσης).
Ο Ιμπρεσιονιστής – ένας συγγραφέας που δημιουργεί πλοκές οι οποίες εστιάζουν και κινούνται με βάση την αντίληψη του πρωταγωνιστή και την εσωτερική του ωρίμανση (η μη), είναι ιμπρεσιονιστής. Εδώ λέγεται πως η ιστορία είναι γραμμένη ακολουθώντας τον Ανατολίτικο τρόπο γραφής και είναι character based.
Νατουραλιστής – ερχόμενο σε λίγη αντίθεση (η μάλλον, συμπληρώνοντας) με τον ιμπρεσιονιστή, αυτός ο χαρακτηρισμός δίνεται στους συγγραφείς που πιστεύουν πως οι χαρακτήρες τους παρακινούνται από διάφορους παράγοντες –τόσο εξωτερικούς όσο και εσωτερικούς, ή ακόμη και κληρονομικούς– που πολλές φορές είναι τραγικού.
Ρομαντισμός – αλλά, πάνω από όλα «με γνώμονα τον ρομαντισμό» εγώ ο ίδιος γράφω ελεύθερα, χωρίς όρια και με πάθος, εξυμνώντας τα θεία και ξέροντας πως κάτι μεγαλύτερο από τους χαρακτήρες και εμένα παρακινεί την ίδια τη ζωή πάντοτε. Ωστόσο, μου αρέσει και η τάξη, που εμπίπτει στον κλασσικό ρομαντισμό, αλλά αυτό είναι ιστορία για μια άλλη μέρα.
Τι επιδιώκετε να καταφέρετε μέσα από την ενασχόλησή σας με τη λογοτεχνία; Έχετε συγκεκριμένες βλέψεις για το μέλλον σας και, αν ναι, πόσο ικανοποιημένος νιώθετε μέχρι στιγμής από τη συγγραφική σας πορεία, την κριτική που δέχεστε και από την ανταπόκριση του κόσμου και δη των αναγνωστών σας;
Όπως σας είπα, η πνευματική αναγέννηση του τόπου μου είναι ο μεγαλύτερος στόχος μου. Τώρα, πιο πρακτικά, θα ήθελα να καταφέρω να κάνω τον κόσμο να συζητά όμορφα πράγματα, ουσιώδη, και έξυπνα. Ένας άνθρωπος, ένας λαός, καταστρέφεται και μειώνει τον εαυτό του όταν νομίζει πως η ζωή σταματάει όταν τελειώνει η ψυχαγωγία. Η αληθινή εξέλιξη αρχίζει όταν η δημιουργία και η φιλοσοφία παίρνουν τη θέση αυτής της απλότητας που μαστίζει τα μυαλά και τις οθόνες μας σήμερα. Απαντώντας το δεύτερο μισό της ερώτησης σας, στο μέλλον θέλω να κυκλοφορήσω και άλλα βιβλία, και να αφήσω όμορφες ιστορίες και ποιήματα στον κόσμο. Μέχρι τώρα είμαι ικανοποιημένος με τη συγγραφική μου πορεία, στο σύνολο της, και ξέρω πως θα πάρει μια ανοδική πορεία όταν θα εκδοθούν τα μυθιστορήματα μου, και όταν αρχίσω να αλληλοεπιδρώ περισσότερο με τον κόσμο (κάτι που δεν κάνω ιδιαίτερα δυστυχώς).
Πώς βλέπετε τα πράγματα στον χώρο του βιβλίου; Κινείται το βιβλίο γενικά; Διαβάζει ο κόσμος λογοτεχνία; Στηρίζει τους νέους συγγραφείς και πιο συγκεκριμένα τους ντόπιους ή η ξενομανία κυριαρχεί και σε αυτόν τον τομέα σε Ελλάδα και Κύπρο;
Η ποίηση δεν κινείται τόσο πολύ, κακώς, αλλά ο κόσμος διαβάζει λογοτεχνία – τουλάχιστον ο κόσμος που ξέρω και συναναστρέφομαι. Μιλώντας με αριθμούς, το 5-10% του πληθυσμού διαβάζει όντως. Υπάρχει μια λατρεμένη κοινότητα στον χώρο του βιβλίου που μας αγκαλιάζει σαν συγγραφείς, αλλά η ξενομανία κυριαρχεί έχω να πω. Κυρίως αυτό που κυριαρχεί είναι η έλλειψη όρεξης από το κοινό να μάθει τι γίνεται στον λογοτεχνικό χώρο.
Το νέο σας βιβλίο κυκλοφόρησε αρκετά πρόσφατα από τις εκδόσεις «Βακχικόν», μόλις τον Νοέμβριο του 2025. Πρόκειται για την τέταρτη ποιητική σας συλλογή και το πέμπτο προσωπικό σας βιβλίο με τίτλο «Όσα ξέρουμε μα δεν τα λέμε». Είναι αρκετά πολυσέλιδο θα λέγαμε, 102 σελίδες για την ακρίβεια και κινείται σε ελεύθερο στίχο. Πείτε μας δύο λόγια για το περιεχόμενό του. Ποια θέματα αγγίζει και πώς ακριβώς τα προσεγγίζει; Με ποιον τρόπο;
Πολύ σωστά. Κι αυτό το βιβλίο κάνει ακριβώς αυτό που περιγράφει – σχολιάζει ποιητικά όσα ξέρουμε μα δεν τα λέμε. Ακούμε αυτές τις εβδομάδες για τα Epstein Files και όσα γίνονται στον κόσμο μας. Πόλεμοι, κακία, εθνική κατάπτωση, κτλ. κτλ. Και αυτή η μικρή γωνιά στην οποία μιλάμε Ελληνικά δεν μένει πίσω. Το δικό μας θέμα είναι πως σαν έθνος αμελούμε να βρούμε λύσεις σε ό,τι απειλεί την ύπαρξη μας και την ευδαιμονία μας. Άρα οι θεματολογίες που αγγίζει το βιβλίο είναι τα εθνικά, κοινωνικά, και άλλα πολιτισμικά θέματα που αμελούμε να φροντίσουμε – περιγράφει και στοχάζεται για αυτά, δίνοντας στον αναγνώστη ελπίδα και μια δίοδο φωτός.
Τι σας ενέπνευσε για να γράψετε τα ποιήματα της συγκεκριμένης ποιητικής συλλογής, τι σας ώθησε στο να κάνετε τη σκέψη σας πράξη; Περίπου πόσος χρόνος απαιτήθηκε για να ολοκληρωθεί το βιβλίο σας και να ακολουθήσει τον δρόμο της έκδοσης;
Περπατώντας στον δρόμο για τη δουλειά κάθε μέρα, περνάω από ένα μισογκρεμισμένο σημείο στον παραλιακό της Λεμεσού – τα τελευταία χρόνια κιόλας έμαθα πως είναι ίσως το τελευταίο επιβεβαιωμένο κομμάτι των μεσαιωνικών τειχών της Λεμεσού. Και μένει εκεί, ξεχασμένο και παραμελημένο σαν τις αξίες μας που μένουν πίσω στον καιρό και στον χρόνο. Με αυτή την έμπνευση (την ανάγκη να εκφράσω τη δυσαρέσκεια μου που ξέρουμε αλλά δεν μιλάμε), έτυχε να ζήσω ένα τραγικό συμβάν. Ένας ξάδελφος μου, ο Γιώργος, έφυγε μετά από ένα μια τραγική άσκηση όταν φοιτούσε στη σχολή Ευελπίδων. Και εκεί σκέφτηκα πως, θα ήθελα να γράψω για όσα ξεχάσαμε και δεν σχολιάζουμε, για να δώσω ελπίδα και δύναμη σε όσους που σαν τον Γιώργο μας, δίνουν τη ζωή τους για αυτά τα παραμελημένα ιδανικά. Το μνημόσυνο του ήτανε το 2023, όταν και γράφτηκε το πρώτο ποίημα, άρα συνολικά δύο χρόνια χρειαστήκανε.
Γιατί δε λέμε όσα ξέρουμε; Ποιος είναι ο λόγος κατά τη γνώμη σας που συμβαίνει αυτό; Δεδομένου ότι ο τίτλος του βιβλίου σας ωθεί σε κάποιου είδους προβληματισμό τον αναγνώστη, εσείς ως συγγραφέας αυτού ποια εξήγηση δίνετε στο θέμα αυτό;
Δεν τα λέμε γιατί θεωρώ έχουμε ξεχάσει πως η ανάγκη για έκφραση και επιβίωση υπάρχει εκεί, και δεν έφυγε, παρόλες τις ανέσεις που μας προσφέρει η σύγχρονη ζωή – για τις οποίες θυσιάσαμε και θυσιάζουμε την ταυτότητα μας. Φοβόμαστε να ανοίξουμε το στόμα και τα μάτια μας, στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινωνία μας, στις απειλές του έθνους μας, και σε ό,τι μαστίζει το νησί μας (συγκεκριμένα). Φοβόμαστε για, το τι θα πει ο κόσμος, αν το αύριο θα μας βρει ‘βολεμένους’ η όχι, η αν θα έχουμε ξανά μια καταστροφή.
Ωστόσο, ο τίτλος του βιβλίου έχει δυο όψεις. Υπάρχουν και τα κακά, αλλά και τα καλά που δεν λέμε. Τόσες και τόσες δόξες του παρελθόντος, τόση ανδρεία και τόση κουλτούρα περιμένουν να ξεδιπλωθούν μπροστά από τις ψυχές των ανθρώπων του σήμερα, μα εμείς μονάχα απλά πρέπει να τα πούμε. Και έτσι θα πάρουν υπόσταση.
Η ποίηση γράφεται για να ψυχαγωγήσει τους αναγνώστες αλλά όχι μόνο γι’ αυτό. Στη δική σας ποιητική συλλογή τι επιχειρείτε να κάνετε κυρίως; Περνάτε μηνύματα στον αναγνώστη σας ή έστω κάποια ερεθίσματα για βαθύτερη σκέψη και προβληματισμό; Είναι αυτός ο σκοπός σας εξαρχής;
Επιχειρώ να αλλάξω τον κόσμο – η μάλλον, να τον αφήσω λίγο καλύτερο από ό,τι τον βρήκα. Θέλω να ελπίζω πως ακριβώς αυτό γίνεται από τη συλλογή μου, μιας και το κάθε ποίημα βαθυστόχαστα στοχεύει να ‘νιώσει’ μια θεματική που ο αναγνώστης και εγώ πάντα είχαμε μέσα στις καρδιές μας και δεν ξεστομίζαμε. Εκείνα τα βαθύτερα φιλοσοφικά ερωτήματα ίσως, που ποτέ κανείς δεν μας τα απάντησε ή δεν τα σχολίασε, περιγράφονται εδώ, δίνοντας μια σπίθα σε όποιον ‘Προμηθέα’ θέλει, για να ανάψει τη δική του φωτιά αναγέννησης και επαγρύπνησής. Διότι, η Ρωμιοσύνη –ειδικά του νησιού μας– στέκει περήφανα, και πολλοί δεν αντικρύσανε επάνω, νομίζοντας πως χάμω στα πεταμένα δολάρια κρύβεται η δόξα.
Είναι η τέταρτη φορά που συνεργάζεστε με τις εκδόσεις «Βακχικόν», γεγονός που σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαίο. Μιλήστε μας γι’ αυτή τη γόνιμη συνεργασία που κρατά εδώ και χρόνια.
Κρατάει χρόνια αυτή η πανέμορφη συνεργασία, και θα συνεχίσει έτσι. Οι εκδόσεις Βακχικόν έχουνε αποκτήσει δίκαια μια θέση στην καρδιά μου, και με έχουνε μεθύσει (με την καλή έννοια) με τον επαγγελματισμό, την καλοσύνη, την ενέργεια, και το όραμα τους. Είχανε εξάλλου αγκαλιάσει τον ποιητικό λόγο μου –στην πιο πρώιμη μορφή του– όταν ήξερα πως ο Ελλαδικός χώρος δεν ήταν έτοιμος για την πεζή ώριμη φωνή μου. Και γι’ αυτό θα τους είμαι ευγνώμων πάντοτε. Σωστοί άνθρωποι, σωστοί συνεργάτες, σωστοί εκδότες. Όχι μόνο και για μελλοντικές εκδόσεις, αλλά και για συνεργασίες – έχουμε εξάλλου συνεργαστεί και στα πλαίσια του International Limassol Book Fair, όπου σαν υπεύθυνος του media room τους γνώρισα λίγο περισσότερο, και ξαφνιάστηκα θετικότατα. Τι να πω. Μοναδικές εκδόσεις.
Ποια είναι τα επόμενα συγγραφικά σας σχέδια; Το 2026 θα μας παρουσιάσει ίσως ένα νέο βιβλίο σας;
Πολλά από τα σχέδια μου δεν μπορώ να τα πω, μιας και υπάρχουνε και συνεργάτες στο παιχνίδι – αυτό που μπορώ να πω, είναι πως ετοιμάζω διάφορα βίντεο για το κανάλι μου στο YouTube (Nisolomou), ετοιμάζω μοναδικό υλικό στο Instagram broadcast channel μου, και επιτέλους τελείωσα το μυθιστόρημα που γράφω εδώ και 3 τεράστια χρόνια. Σκοπός του μυθιστορήματος, είναι να ταξιδέψει στη μακρινή Αμερική ή στο λιγότερο μακρινό Λονδίνο. Φέρνοντας τη Μεσόγειο μας και τον Ελληνισμό, εκεί που τους αξίζει – στην αυλαία της λογοτεχνίας.
Πείτε μας μια ευχή σας για το παρόν και το μέλλον που θα θέλατε οπωσδήποτε να πραγματοποιηθεί.
Να προσέχει όλο τον κόσμο ο Θεός. Αυτό. Όλα τα άλλα, στο χέρι μας είναι.
Πριν κλείσουμε τη συζήτηση θα ήθελα να μας παραθέσετε ένα απόσπασμα από το βιβλίο σας.
Φυσικά – θα σας παραθέσω το ποίημα με τίτλο ‘Χαλινάρια’
«Κοίταξα για μια στιγμή τριγύρω μου.
Είδα παλιούς κατακτητές και χαραμοφάηδες
άρχοντες πλέον σε καιρούς αλλιώτικους,
καιρούς απατηλούς.
Σε ένα σήμερα που το να πιστεύεις είναι ντροπή,
και που οι διδάσκαλοι έχουνε χάσει χρόνο στο σχολείο.
«Τι γίνεται πλέον;»
διερωτήθηκα, όταν είδα τους ξένους
να δοξάζουν το νησί μας περισσότερο από εμάς.
Έκλαψα, όταν είδα πλοία αυτών που μας στραγγίζανε
για έναν κόκκο χώματος,
προσαραγμένα σε λιμάνια που χτίσαμε
για να προστατευθούμε τότε απ’ αυτούς.
Γέλασα με δάκρυα όταν είδα εκείνους,
πλούσιους και σιωπηλούς –όπως τότε
να ζούνε σε γη που οι πρόγονοί μας φτύσανε αίμα
και μοχθήσανε για να αποκτήσουν.
Θαρρώ, όμως, αυτό έπρεπε να περιμένω.
Διότι, ουδείς ελεύθερος μιας ιστορίας που δεν γνώρισε.
Και μέχρις ότου να μπορώ να μιλήσω για εκείνη την ημέρα,
για τα χαλινάρια του αλόγου
του νεαρού τότε Πέτρου,
μέχρι τότε θα σκύβω, όποτε μιλούν για ετούτο το νησί,
και για τα δώρα που δεν γνωρίζουν πως είναι δούρεια.
Μα, ετούτη τη φορά, θα ψάχνουμε τον Ιωάννη.»
Κύριε Νικολάου, σας ευχαριστώ για την αποδοχή της πρόσκλησής μας και για την πραγματοποίηση αυτής της συνέντευξης. Καλή και δημιουργική συνέχεια στο πολύ αξιόλογο έργο σας! Πάντα όμορφες εμπνεύσεις και ακόμα πιο όμορφες δημιουργίες!
Με τιμάτε με τα λόγια σας! Εγώ σας ευχαριστώ κυρία Στέλλα, για αυτή την υπέροχη ευκαιρία να παρουσιάσω τον εαυτό μου και το έργο μου. Θα ήτανε χαρά μου να υπάρχει συναναστροφή με τον κόσμο – οι όμορφες συζητήσεις είναι πάντα ευπρόσδεκτες εξάλλου. Ευχαριστώ ξανά και καλή συνέχεια σε ό,τι κάνετε.
Βιογραφικό:
Ο Στέλιος Νικολάου (ψευδ. Νισολομού), με καταγωγή από τη Λεμεσό και το χωριό Αργάκι Μόρφου, γεννήθηκε το 1996 στην Κύπρο, όπου και διαμένει μόνιμα. Είναι πτυχιούχος Νομικής (Northumbria University of Newcastle), κάτοχος μεταπτυχιακού στο Διεθνές Χρηματοοικονομικό και Εμπορικό Δίκαιο (King’s College London) και λογοτέχνης. Είναι λάτρης της πυγμαχίας και της κολύμβησης, ενώ το τραγούδι και η θάλασσα παραμένουν οι μεγάλες του αγάπες.
Όσον αφορά τη λογοτεχνία, αυτοαποκαλείται ιμπρεσιονιστής και νατουραλιστής, έχοντας, όμως, πάντα ως γνώμονά του τον ρομαντισμό. Είναι ο συγγραφέας των ποιητικών συλλογών Κυπρίων γη αέναη – Καρπασία (εκδόσεις Βακχικόν 2022), Ντέρτια, θαλάσση και πατρίς (εκδόσεις Βακχικόν 2023), Το φιλί ενός ποιητή (εκδόσεις Βακχικόν 2024), και του νεανικού μυθιστορήματος Ονειροδρόμοι (εκδόσεις Αρμίδα 2024). Επιπλέον, αρθρογραφεί σε περιοδικά και ιστότοπους, ενώ ποιήματα και διηγήματά του έχουν διακριθεί σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο.
Τα Όσα ξέρουμε μα δεν τα λέμε είναι η τέταρτη ποιητική συλλογή του.
.jpg)
0 Σχόλια