Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Άνθρωπος χωρίς όνομα», του Ονορέ Ντε Μπαλζάκ, στο θέατρο Αποθήκη

Γράφει η Πολυξένη Ζαρκαδούλα 

   

Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Άνθρωπος χωρίς όνομα», του Ονορέ Ντε Μπαλζάκ, στο θέατρο Αποθήκη. Μια παράσταση σε διασκευή και σκηνοθεσία από την Κωνσταντίνα Νικολαΐδη και μετάφραση από τον Δημήτρη Στεφανάκη με κοινωνικά μηνύματα που χτυπάει κατευθείαν στο συναίσθημα του θεατή. Κύρια και διαχρονικά μηνύματα της παράστασης είναι: η τιμιότητα, το ήθος, η συνείδηση και η αξιοπρέπεια, ο έρωτας, η δίψα για εξουσία και χρήμα, η αλαζονεία, ο ατομικισμός. Ένα έργο ιστορικό, κοινωνικό, φιλοσοφικό και άκρως συγκινητικό.

Ο Συνταγματάρχης Σαμπέρ είναι ένας στρατιωτικός που λαμβάνει μέρος στην εκστρατεία του Ναπολέοντα εναντίον της Ρωσίας. Στη μάχη του Εϊλό ανατρέπει την έκβαση της μάχης υπέρ των Γάλλων, όμως χάνει τη ζωή του. Γι’ αυτήν την πράξη του, ανακηρύσσεται μέγας ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής και η χήρα του, Ρόουζ, λαμβάνει μια σύνταξη από τη γαλλική κυβέρνηση. 10 χρόνια αργότερα, φτάνει στον διάσημο δικηγόρο, Ντερβίλ, ένας άνδρας παραμορφωμένος, αδύνατος, γεμάτος πληγές και ζητά να τον αναλάβει για να κερδίσει πίσω τη χαμένη ζωή του, αφού του αποκαλύπτει πως είναι ο συνταγματάρχης Σαμπέρ, που θεωρείται νεκρός, και ισχυρίζεται πως μπορεί να το αποδείξει. Ο Ντερβίλ, που είναι και δικηγόρος της χήρας του, της Ρόουζ, ακούγοντας την ιστορία του και βλέποντας τις αποδείξεις που του προσκομίζει, με αίσθημα δικαίου και ανθρωπιάς αλλά και σεβασμό απέναντι στο έργο και στην προσωπικότητα του συνταγματάρχη Σαμπέρ επιλέγει να τον βοηθήσει να κερδίσει ξανά το όνομα και την περιουσία του. Η Ρόουζ, στο άκουσμα της είδησης ότι ο πρώην σύζυγός της δεν πέθανε ποτέ, αρνείται να συζητήσει το ενδεχόμενο αυτό. Όταν, όμως, ο δαιμόνιος δικηγόρος τής προσκομίζει στοιχεία και της εκθέτει όσα κινδυνεύει να χάσει, αν δεν δεχτεί έναν συμβιβασμό με τον Σαμπέρ, τότε αποδέχεται να γίνει μια συνάντηση να μιλήσουν. Η συνάντηση των δύο τους, στο γραφείο του Ντερβίλ, δεν θα εξελιχθεί όπως περιμένει η ίδια, καθώς, στην απόπειρά της να καταδείξει ως ψεύτη τον παραμορφωμένο άνδρα που ισχυρίζεται πως είναι ο Σαμπέρ, ακούγονται από το στόμα του μυστικά από το παρελθόν της, που μόνο ο ίδιος γνώριζε και, αν μαθευτούν, θα της διαλύσουν τη ζωή που έχει φτιάξει. Ο Σαμπέρ αντιλαμβάνεται με τη συζήτησή τους πως η γυναίκα του δεν είναι αυτό που πίστευε ωστόσο εκείνη προσπαθεί να τον ρίξει στο φιλότιμο και να αρνηθεί την ίδια του την ύπαρξη προκειμένου να μην αναστατώσει τη ζωή της. Τελικά ο Σαμπέρ θα ακολουθήσει τις συμβουλές της γυναίκας του και θα γίνει ένας άνθρωπος χωρίς όνομα;

Η νουβέλα «Ο Συνταγματάρχης Σαμπέρ» γράφτηκε το 1832 κι από τότε έχει διασκευαστεί πολλές φορές για το θέατρο και τον κινηματογράφο. Εγκιβωτίζει πλήθος νοημάτων που χτυπάνε στο συναίσθημα και στον νου για την εξέλιξη της ανθρωπότητας αλλά και της ίδιας της κοινωνίας. Άκρως συγκινητικό, διδακτικό και υποβλητικό με πλήθος νοημάτων και αξιών που στη σημερινή κοινωνία εκλείπουν και φαντάζουν μακρινά. Καλογραμμένοι διάλογοι με πλούσιο και σύγχρονο λεξιλόγιο. Οι ηθοποιοί: Θανάσης Κουρλαμπάς, Ορέστης Τρίκας, Ντορέττα Παπαδημητρίου και Φώτης Κουτρουβίδης έχουν βάλει κομμάτι του εαυτού τους, φαίνεται πως έχουν μελετήσει τις πολυδιάστατες προσωπικότητες των ηρώων και τους έχουν προσθέσει δικά τους στοιχεία. Στη διάρκεια της παράστασης υπάρχουν και κάποιες αναφορές, που μας καταδεικνύουν σημεία που πρέπει να προσέξουμε περισσότερο, και ο Ορέστης Τρίκας με αφηγηματικό και χιουμοριστικό τρόπο σπάει το δυσάρεστο και την ένταση που νιώθουμε παρακολουθώντας την παράσταση. Ο Θανάσης Κουρλαμπάς που υποδύεται τον συνταγματάρχη Σαμπέρ βγάζει όλο το ήθος και το ανάστημα που φανταζόμαστε πως έχει ένας άνθρωπος με ανάλογο αξίωμα και πορεία και συγχρόνως όλο το συναίσθημα που έχει μέσα του κρατώντας και διαφυλάττοντας τις λεπτές ισορροπίες ώστε να μην χαθούν τα βαθιά νοήματα που θέλει να περάσει η παράσταση. 

Η Ντορέττα Παπαδημητρίου, που υποδύεται τη Ρόουζ, παρακολουθώντας την κκαταλαβαίνουμε πως η ομορφιά δεν βρίσκεται στην εξωτερική εμφάνιση αλλά στο μέσα μας εν τέλει. Η Ρόουζ είναι η γυναίκα του συνταγματάρχη που νοιάζεται μόνο για τον εαυτό της και την επιβίωσή της, η Ντορέττα Παπαδημητρίου ισορροπεί ανάμεσα στην ομορφιά και στην πονηριά, με λεπτούς τρόπους ως σύζυγος ενός σημαίνοντα ανθρώπου ωστόσο καταφέρνει να μας γίνει αντιπαθητική, και αυτό είναι το επιθυμητό, με τη σκληράδα και την αυταρχικότητα που βγάζει στη σκηνή. Λεπτή, όμορφη, αέρινη μα τόσο κενή, αριβίστρια, ατομικίστρια. Ο Φώτης Κουτρουβίδης υποδύεται τον βοηθό του δικηγόρου δηλαδή έναν κωμικό ρόλο που κάνει κάποιες παρατηρήσεις που φαίνονται χαζές αλλά είναι σημαντικές για να ανακουφιστεί το κοινό από το συναισθηματικό βάρος της υπόθεσης. 

Η σκηνοθεσία υποβλητική και σκοτεινή για να προσδώσει περισσότερο βάθος στην ερμηνευτική ικανότητα των πρωταγωνιστών. Η ενδυμασία από τη Μαντώ Ψυχουντάκη είναι εξαιρετική και άκρως αντιπροσωπευτική για να αποδώσει το κλίμα της εποχής και για να περιγράψει το οικονομικό και κοινωνικό υπόβαθρο των πρωταγωνιστών. Εύφημη μνεία αξίζει και η Ράνια Γιαννάκη που έχει αναλάβει το Μακιγιάζ/Special effects και έχει δώσει ένα αληθοφανές αποτέλεσμα στην εμφάνιση του συνταγματάρχη Σαμπέρ, ώστε να μοιάζει όντως ένας άνθρωπος που όχι απλά είναι ταλαιπωρημένος από τις κακουχίες αλλά έχει παλέψει για τη ζωή του με τον θάνατο.

Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση και κρατήσεις θέσεων: εδώ