Γράφει η Γεωργία Κοκκινογένη
Από το Άσμα ασμάτων του Σολομώντος, το έπος του Γιλγαμές, τους βάρδους της Γιουγκοσλαβίας, τους αριστουργηματικούς ύμνους του Ρωμανού του μελωδού, τον ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο του δημοτικού τραγουδιού, τη θεία κωμωδία του Δάντη, τα ιπποτικά μυθιστορήματα, την Οδύσσεια του Καζαντζάκη, τα λιμπρέτα της ευρωπαϊκής δραματουργίας, τις άριες που σημαδεύουν τα ακούσματα μας, ως τα στιχάκια στα εφηβικά λευκώματα… ελεύθερη και πειθαρχημένη ποίηση, ανεξάρτητη ή στρατευμένη, κατά παραγγελία ή αυθόρμητη παίρνει το βίωμα, το γεγονός, το συναίσθημα και το μεταμορφώνει σε ρυθμό, μέτρο, επιτονισμό, εκφραστικούς τρόπους, αφηγηματικές τεχνικές, συνυποδηλώσεις, συνηχήσεις, συναισθησίες. Πιάνει τον καημό του ανθρώπου και του βάζει λόγια όμορφα, τα αρμόζει με τον ήχο του σαντουριού και τον κάνει μελωδία. Βρίσκει την προσδοκία που ματαιώθηκε, της δίνει φτερά και την μετατρέπει σε όνειρο. Παίρνει από το χέρι τον ποιητή και του δείχνει το απάτητο μονοπάτι της γραφής, τον αφήνει να βλέπει με τα μάτια της ψυχής και τον οδηγεί ψηλά πολύ ψηλά εκεί που φεγγοβολά ο ήλιος.
...και το σανίδωμα θα υποχωρήσει από την πίεση τη μεγάλη του ήλιου..., προφητεύει ο Οδυσσέας Ελύτης.
Εξόριστε ποιητή, στον αιώνα σου, λέγε, τι βλέπεις.
-Βλέπω τους εμπόρους να εισπράττουν το κέρδος των δικών τους πτωμάτων.
-Βλέπω την αλληλουχία των κρυφών νοημάτων.
Κανείς δεν μπορεί να ανακόψει το κελάρυσμα της γραφομηχανής του. Προσλαμβάνει την πραγματικότητα και την κάνει περιγραφή, εικόνα, παιχνίδι λέξεων μέσα στην αιωνιότητα. ut pictura poesis επέμενε ο Οράτιος. Ομιλώσα ζωγραφική, τροφή της αναπαραστατικής φαντασίας. Μεράκι και κάλλος.
Είναι η μεταφορική χρήση της γλώσσας, όπως και η μεταφορική απόδοση κάθε μορφής τέχνης. Είναι ο ίδιος λόγος που ο χιτώνας της Μήδειας φιλοτεχνήθηκε από τον Γιάννη Τσαρούχη στη μπορντούρα, που στις κεραμοσκεπές βάζουμε ακροκέραμο, που ο καναπές είναι ξυλόγλυπτος και το φλυτζάνι του καφέ ταιριαστό με το πετσετάκι, ο λόγος που ακούμε στη διαπασών το grecanico kalinifta, που δεν ξεχνάμε το βλέμμα του Καρόλου Κουν, ο λόγος για τον οποίο έχουμε δείξει πολλές φορές στους μαθητές μας ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ.
Ο ποιητής σηκώνει στις πλάτες του το μήνυμα που αφήνει. Αναπόφευκτα, διδάσκει, συνειδητά ή ασυνείδητα, γίνεται πομπός ιδεών, αξιών, αποκτά δύναμη και φτάνει στην κοινωνική ιντελιγκέντσια, κατά τον Έγκελς.
Η καλλιτεχνική δημιουργία εξισορροπεί πνεύμα και ψυχή, προπορεύεται, εμπνέει, έλκει, εξυψώνει, βγάζει την κοινωνία από το αδιέξοδο που προκαλεί της λογικής η παράνοια.
Πολλοί επιστήμονες, άνθρωποι των γραμμάτων στρέφονται προς την ποίηση και αγωνιούν για την πρόσληψη του έργου τους, κερδίζουν τον τίτλο του λογοτέχνη. Αναγνωρίζονται από την πανεπιστημιακή κοινότητα και αναγορεύονται ως ακαδημαϊκοί ή επίτιμοι πανεπιστημιακοί καθηγητές.
Νόμπελ ειρήνης, λογοτεχνίας, θετικών επιστημών. Η ποίηση τιμάται δίπλα στα επιστημονικά επιτεύγματα. Δίνεται το προβάδισμα στη φαντασία. Έτσι η αντιστοίχιση σημαίνοντος και σημαινομένου μεταβάλλεται. Η σκέψη ακολουθεί τον παραδειγματικό άξονα. Στον ορίζοντα ανοίγεται η εξιδανίκευση του ιδεώδους. Αναδεικνύεται η μοναδικότητα του ανθρώπου. Η γλώσσα τότε αφήνει τον πεζό της βηματισμό και πιάνει τον ποιητικό χορό, για να χορέψει με το χορό της συγκίνησης, όπως είπε ο Ρ. VALERY.
Χορός… ( Ανδρέας Εμπειρίκος)
Και τώρα να μ’ επιτρέψης φίλε μου να γενικεύσω.
Έχεις ευαισθησία, μια ψυχικήν ευγένεια και τάλαντο πιο δυνατό
απ’ ό,τι ο ίδιος φαντάζεσαι –
Και όχι μόνο στη φιλολογία.
Μονάχα ο τρόπος που συμπεριφέρεσαι με τον εαυτόν σου για
ανάξια ανταλλάγματα
Φοβούμαι μη σε βλάψει σε όλα.
Άλλαξε λοιπόν αυτόν τον τρόπο –
Θα ‘ναι και αυτή η πράξη σου βαθμός επαναστατικός.
Εμπρός λοιπόν και να μην φοβηθής τις πρώτες δυσκολίες
………………………………………………………………
Ούτε την στάση εκείνων που δεν καταλαβαίνουν
Αλλιώς φοβούμαι (και λυπούμαι γιατί σε συμπαθώ)
Πως πολλές σου πιθανότητες -τί λέγω- δυνατότητες
Θα παν χαμένες
Και θα ‘ναι αλήθεια κρίμα ενώ είσαι χορευτής
Αντί να λάβης μέρος στο χορό
Να σε πατάν τα πόδια των ανθρώπων που χορεύουν.
(Το ζήτημα του υποκαμίσου | 1934 – Προϊστορία ή Καταγωγή | εκδόσεις Άγρα)

0 Σχόλια