Βιβλιοκριτική: "Το κλουβί της Μέλισσας" του Γιώργου Νταή

Το κλουβί της μέλισσας
Συγγραφέας: Γιώργος Νταής
Ημερομηνία έκδοσης: 01/2026
ISBN: 978-618-231-305-3
Σελίδες: 92

Εκδόσεις Βακχικόν

Γράφει η Στέλλα Πετρίδου

Με μια αρκετά πολυσέλιδη ποιητική συλλογή, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Βακχικόν» τον Ιανουάριο του 2026, έκανε το λογοτεχνικό του ντεμπούτο ο πρωτοεμφανιζόμενος στα γράμματα Γιώργος Νταής. Τίτλος της συλλογής του, «Το κλουβί της Μέλισσας».

Το βιβλίο του αποτελεί μια απόπειρα αναζήτησης του σταθερού μέσα στο απέραντο χάος της σύγχρονης πραγματικότητας. Ο ίδιος γνωρίζει, βέβαια, ότι δύσκολα μπορεί να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, μια φαινομενική ισορροπία των πραγμάτων δηλαδή, εξαιτίας της διαρκούς μεταβλητότητας και της αστάθειας που χαρακτηρίζει και προσδιορίζει τα πάντα. Η ξεροκεφαλιά του ποιητή, όμως, είναι αυτή που παρακινεί την πένα του κι έτσι δε συμβιβάζεται στη μετριότητα, δεν καταθέτει τα όπλα αμαχητί, αντίθετα κινείται κόντρα στον καιρό και τις διαθέσεις του. Αυτή η ξεροκεφαλιά επηρεάζει πλέον και τον ίδιο ως δημιουργό και τον ωθεί στην πρώτη απόπειρα καταγραφής των δικών του σκέψεων, επιθυμιών και ανησυχιών.

Ο ποιητής κινείται προσεκτικά στο έργο του. Πρώτα παρατηρεί και μετά καταγράφει. Οι αναφορές του επικεντρώνονται στη διαρκή εναλλαγή φωτός και σκοταδιού, στην αβεβαιότητα της αλλοπρόσαλλης κατάστασης, κατά την οποία η χαρά βουτά στη λύπη για να σωθεί, η σιγουριά παραδίδει τη σκυτάλη της στη μετριότητα και η καθημερινότητα σκορπίζεται στη θλίψη. Επικριτικά κάνει λόγο για βόλεμα, για ματαιοδοξία, για την παράνοια που κατακλύζει τα πάντα, εις βάρος της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο λόγος του είναι αφηγηματικός, συμβολικός, σκοτεινός και βαθιά εσωτερικός. Μέσω αυτού στοχοποιείται η νέκρωση που κυριεύει τη δράση, η απόγνωση που πια δεν επαναστατεί γιατί απλά αντιλαμβάνεται την ήττα της.

Η φθαρτότητα της ζωής και η διαρκής εναλλαγή του χρόνου στα ποιήματα της συλλογής αυτής επιβεβαιώνουν την αστάθεια που χαρακτηρίζει τα πάντα. Μονάχα οι στιγμές μένουν σταθερές, θα διαβάσει ο αναγνώστης, και αναλαμβάνουν τον ρόλο του παρηγορητή, όταν η νοσταλγία μαστιγώνει την ψυχή και τον νου, όταν η μοναξιά κυριαρχεί, όταν το σώμα αρχίσει να βαραίνει εξαιτίας του χρόνου και να λυγίζει τις ανθρώπινες πλάτες καθημερινά.

Η συλλογή χωρίζεται σε ενότητες στις οποίες κυριαρχούν οι εποχές.

Στην πρώτη ενότητα, το «Φθινόπωρο», ο ποιητής κάνει λόγο για συμβιβασμό. Η ανάγκη της επιβίωσης προϋποθέτει παραίτηση και εφησυχασμό, θα σημειώσει, παρά την παράνομη εκμετάλλευση της ανθρώπινης ύπαρξης, που παραμερίζει ελπίδες, όνειρα και φιλοδοξίες. Ωστόσο, ένα μικρό φως, διακρίνει, επιμένει να φωτίζει το απέραντο σκοτάδι που σκεπάζει τα πάντα στη γη. Μέχρι να έρθει το οριστικό τέλος της ζωής. Μα ακόμα κι όταν το σκοτάδι κυριαρχεί, η μουσική μάχεται στα μάτια του, αντικαθιστώντας το με μελωδίες φωτεινές, για να γαληνέψουν οι αναστατωμένες ψυχές που κραυγάζουν βοήθεια.

Πράγματι, ο ποιητής στα ποιήματά του αναφέρεται σε όλες τις αδυναμίες που βασανίζουν τον άνθρωπο και τις ονοματίζει. Είναι η ανασφάλεια, θα πει, ο φόβος, η εσωστρέφεια, η άνευ όρων παράδοση του εαυτού σε αυτό που παρά τη θέλησή του κατάφερε να γίνει. Υπόδουλος μιας ανώτερης δύναμης, η οποία τον ορίζει και τον καθοδηγεί. Ακόμα και οι όποιες βεβαιότητές του γκρεμίζονται, όταν παγιδευτούν στην κρυψώνα της λήθης.

Ο ποιητής κάνει λόγο επίσης για όνειρα και για εφιάλτες, για επιθυμίες που ποδοπατούν τις ελπίδες, για την αισιοδοξία που πλέον έχει χαθεί, για τον χρόνο που φεύγει, υπενθυμίζοντας το ανεκπλήρωτο του πόθου και της πραγματικής απόλαυσης.

Στη δεύτερη ενότητα, τον «Χειμώνα», επικεντρώνεται στην αστάθεια της φύσης του, στη στασιμότητα της εξέλιξής του, στο κενό της στιγμής, και στην έλλειψη του χρόνου που εμποδίζει όνειρα και ελπίδες να εκπληρωθούν. Επικεντρώνεται κατά συνέπεια και στη μοναξιά που επιφέρει το κυνήγι του μάταιου και του εφήμερου, που εμποδίζει την πραγματική ομορφιά της ζωής να εκδηλωθεί. Ώσπου το παρόν γίνει παρελθόν δίχως μνήμες και στιγμές, δίχως περιεχόμενο.

Ο ποιητής εστιάζει ακόμα και στην αλλαγή του ανθρώπου καθώς τον φθείρει ο χρόνος, στη συνήθεια που δεν προκαλεί έκπληξη πια ούτε συναισθηματική ταραχή, πόθο, λάμψη και ξάφνιασμα. Η αναφορά στον καθρέφτη επαναλαμβάνεται πολλές φορές στα ποιήματά του για να φωτογραφίσει όσο πιο ξεκάθαρα γίνεται τον τρόμο της σαρκικής αλλαγής, αλλά και της ψυχικής. Ώσπου η παράδοση στο τέλος φαίνεται πια αναπόφευκτη. Η ήττα έχει επέλθει.

«Και περιμένει καρτερικά

τη μέρα

που τα γέρικα γρανάζια

και το σκουριασμένο της σκαρί

θα σιγήσουν για πάντα.» Σελίδα 39

Στην τρίτη ενότητα ο ποιητής μιλά για την «Άνοιξη». Είναι η εποχή που η μουσική ξυπνά τις αισθήσεις και ξεκινά η πορεία προς το αβέβαιο. Τα λάθη και τα πάθη πληρώνονται βέβαια, θα ομολογήσει με ειλικρίνεια, όπως και οι εμμονές, οι βεβαιότητες, οι τόλμες, αλλά και οι αμφιβολίες και οι όποιες φοβίες. Το πρόσκαιρο ζητείται, επισημαίνει, ο εφήμερος έρωτας, η στιγμιαία χαρά, η φιλαρέσκεια. Μα όλα αυτά τα γκρεμίζει το πέρασμα του χρόνου, θα αποφανθεί, η λήθη και το σκοτάδι που επιστρέφει. Η έλλειψη γεννιέται την ώρα που δύει η ζωή, όπως και η νοσταλγία. Ωστόσο, ο ποιητής συνιστά αισιοδοξία.

«Επένδυσες πολύ στην εικόνα

με επιτόκιο την ανασφάλειά σου.

Λίγη αισιοδοξία λοιπόν

να πάρει χρώμα η έμπνευση.» Σελίδα 54

Στην τέταρτη ενότητα, το «Καλοκαίρι», ο ποιητής μεταφέρεται ξανά στο παρελθόν και του χαμογελά. Μεταφέρεται συγκεκριμένα στις στιγμές που παρέμειναν στον νου γιατί ακόμα προκαλούν ευφορία. Που κάποτε του υποσχέθηκαν πολλά και διεκδικούσαν για χάρη του την αιωνιότητα, που μύριζαν αγνότητα, μα που όμως μπερδεύτηκαν τα θέλω με τα είναι και ήρθε στο κατώφλι τους η προδοσία. Το σκοτάδι, σημειώνει, καλύφθηκε με φως και άφησε μονάχα τη μνήμη ακέραιη για να προστατεύει τη στιγμή. Κι ας ήταν μια πλάνη ολόκληρο το σκηνικό, μια ψεύτικη υπόσχεση, ένα χάσιμο της αθωότητας, του έρωτα και της ελπίδας.

Ο ποιητής επιμένει να αναπολεί το παρελθόν, να το νοσταλγεί, να το βλέπει ξανά και ξανά μέσα του και να το χαρακτηρίζει. Ήταν γεμάτο αλαζονεία, θα πει, απερισκεψία, απόλαυση, ανεμελιά, πλάνη. Εξαιτίας του προκαλείται η διαρκής αναπόληση των στιγμών, ο θρήνος για τη φυγή τους, η ζάλη της μοναξιάς, η αναζήτηση του χαμένου χρόνου. Μέχρι να επαναστατήσει το κορμί και να αντιδράσει. Μέχρι να χορέψει και να ευχαριστηθεί, ζαλισμένο καθώς είναι απ’ το μεθύσι της απόγνωσης, των πολλών και αναπάντητων ερωτήσεων, των πολλών συζητήσεων, της ματαιότητας των πάντων, της περιφρόνησης, της μη ικανοποίησης, της παράδοσης άνευ όρων. Χάνεται πια η ελπίδα, θα αισθανθεί, μα ο πόθος παραμένει ο ίδιος. Να έρθουν καινούρια καλοκαίρια για να ανθίσουν ξανά η ζωή, η μουσική, το όνειρο κι η χαρά.

«Κάτι καλοκαίρια είναι η ζωή μας

που περιμένουν ανυπόμονα.» Σελίδα 73

Η συλλογή κλείνει με την ενότητα «Εφήμερα κι αιώνια». Εδώ ο ποιητής εστιάζει στο τώρα, στη σημαντικότητα της εικόνας, της στιγμής και της γνώμης των άλλων, στον φθόνο και στην υποταγή στην υπηρεσία του τίποτα. «Τα αισθήματα πάγωσαν και μπήκαν σε κατάψυξη», διαπιστώνει, κι «Οι ζωές μας μια στιγμή σε τοίχο ιντερνετικό». Απογοητευμένος καθώς είναι, χαρακτηρίζει τον κόσμο νευρωτικό, άχρωμο, άγευστο, αταίριαστο, φυλακισμένο σε πλαστικό καλούπι, βολεμένο, αποπροσανατολισμένο, χωρίς όνειρα και προσμονές.

«Επί της κεφαλής πλέον κατάλαβα

πως ό,τι και να βάλω

ανεκμετάλλευτο θα μείνει

δίχως χρώμα να γεννήσει

μα ας αφήσουμε την ψευδαίσθηση

στους απαίδευτους

που καυχιούνται πως πορεύονται

επικεφαλής.» Σελίδα 85.

Η ποίηση του Γιώργου Νταή, είναι μια ποίηση μεστή, καλοδουλεμένη και καλογραμμένη. Είναι μια αφηγηματική ποίηση που υπηρετεί άλλοτε τον πεζό και άλλοτε τον ελεύθερο στίχο και που στόχο έχει την κινητοποίηση του ανθρώπου, την αλλαγή και την εξέλιξή του. Είναι μια ποίηση σκοτεινή και βαθιά υπαρξιακή. Είναι μια υπαινικτική και μελαγχολική ποίηση που επιχειρεί το ταρακούνημα της σκέψης και τον άμεσο προβληματισμό. Ωστόσο, είναι και μια ποίηση προτρεπτική και ελπιδοφόρα. Για τον λόγο αυτό ο ποιητής αφήνει επιτηδευμένα ένα μικρό φως μέσα στο απέραντο σκοτάδι της θλίψης για να προκύψει η αντίδραση, η επανάσταση, ο επαναπροσδιορισμός των προτεραιοτήτων της ζωής για την επαναφορά του ανθρώπου στη θέση που του αξίζει, για την εξασφάλιση της χαράς και της ευτυχίας του, για την ποιοτική του αναβάθμιση και τη συναισθηματική του γαλήνη και ισορροπία.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο: εδώ