Βιβλιοκριτική: "Κατά βάθος… ανυπότακτη" της Ελένης Σκριβάνου

Κατά βάθος… ανυπότακτη
Συγγραφέας: Ελένη Σκριβάνου
Ημερομηνία έκδοσης: 12/2025
ISBN: 9786182153185
Σελίδες: 82
Εκδόσεις: Κάκτος

Γράφει ο Κώστας Τραχανάς

Η εποχή που ζούμε είναι πολυφωνική, η επικοινωνία άμεση, σχεδόν ιλιγγιώδης, ο σύγχρονος κόσμος είναι ταχύς και απόλυτα εξαρτημένος από την εικόνα. Οι άνθρωποι είναι πλέον εξοικειωμένοι με άλλες γλώσσες και πολιτισμούς. Το μήνυμα τρέχει από τη μία οθόνη στην άλλη δίχως να χρειάζεται πια ο διαμεσολαβητής, ο χρόνος ή η αποκωδικοποίηση. Οι σκέψεις έγιναν γρήγορες, οι ανάγκες υλικές και η ανθρώπινη αγωνία εφήμερη. Φαίνεται πως ο άνθρωπος με το μεγάλο εγώ προσαρμόζεται σε έναν κόσμο ολοένα πιο τεχνοκρατικό, λιγότερο ρομαντικό, όπου ίσως να μην υπάρχει χώρος για λυρισμό. Κι αν είναι έτσι, αναπόφευκτα προκύπτει το ερώτημα: έμεινε καθόλου χώρος για την ποίηση; Μπορούν οι ποιητές να προλάβουν την πραγματικότητα εφόσον μετρούν τον χρόνο πάντα πιο αργά, πιο καθολικά, συνυπολογίζοντας το παρελθόν κι αναμοχλεύοντας τις μνήμες με τον παρόντα χρόνο; Ποιος μπορεί να περιμένει, όταν οι σκέψεις χρειάζονται χρόνο για να χωνευτούν και οι άνθρωποι πρέπει να μάθουν πάλι να στοχάζονται; Η απάντηση στα παραπάνω βρίσκεται στα εξήντα δύο ποιήματα της Ελένης Σκριβάνου, που βρίσκονται στην ποιητική συλλογή «Κατά βάθος…ανυπότακτη».

Η ποίηση της Σκριβάνου είναι καμωμένη από απλές καθημερινές λέξεις, ειλικρινείς. Στέκεται απέναντι στον κόσμο και απευθύνει θεμελιώδη ερωτήματα για την ανθρώπινη ύπαρξη, την αγάπη, τον έρωτα, τον χωρισμό, όμως συνάμα προτείνει και τις απαντήσεις. Με γλώσσα οικεία και προσωπική, απαλλαγμένη από το βάρος του δράματος, βαθαίνει από στίχο σε στίχο αγγίζοντας τις δυσκολίες που καλείται να αντιμετωπίσει ένα ερωτευμένο ζευγάρι.

«Τι έκπληξη ένιωσα όταν
μου εξομολογήθηκες τον έρωτά σου!
Κι ακόμη μεγαλύτερη ήταν η έκπληξή μου
όταν, αμέσως μετά, μου αρνήθηκες
έναν περίπατο στη λιακάδα.
Μέχρι που ο ήλιος μας έδυσε».

«Δεν φταις εσύ που πίστεψα όσα μου είπες,
εκείνο το απόγευμα του Σεπτέμβρη.
Φταίει που έμπαινε φθινόπωρο
κι ήθελα ένα σώμα-λιμάνι
ν΄ απαγκιάσω για τον χειμώνα.
Φταις, όμως, που τα φιλιά σου
είχαν τη γεύση ώριμου λωτού,
(ξ)έχασα έτσι τον προορισμό μου,
μένοντας για πάντα στη Χώρα σου».

«Οι λέξεις δεν έχουν καμία δύναμη
να εντυπωσιάσουν το μυαλό,
χωρίς την εξαίσια δύναμη της αλήθειας τους» Έντγκαρ Άλαν Πόε

Σε ένα κόσμο που εξαιτίας της δίνης της επικοινωνίας η χρήση των λέξεων είναι επιδερμική πρέπει να επαναφέρουμε το νόημα, οφείλουμε να ξανακούσουμε το μήνυμα των λέξεων πίσω από το θόρυβό τους.

«Τίποτα άλλο δεν έζησα στη ζωή μου
εκτός από τις λέξεις .
Άλλο σπίτι δεν έκτισα,
άλλον ουρανό δεν αντίκρισα
πέρα από αυτές…
Οι λέξεις φτερά, οι λέξεις ρίζες.
Οι λέξεις τόπος να σταθώ
και τόπος να ταξιδέψω.
Οι λέξεις στήριγμα, οι λέξεις βάραθρο.
Οι λέξεις ευφορία, οι λέξεις πόνος.
Με λέξεις θα συνεχίζω
να υπομένω τους χειμώνες,
να χαιρετίζω την κάθε άνοιξη
και με αυτές θα μετρώ τον χρόνο
-λέξη προς λέξη-μέχρι τέλους…
Κι αν η ποίησή μου δεν έχει στολίδια,
καταναοήστε με.
Απλές λέξεις τα υλικά μου
και μια σπαρακτική αλήθεια
για να τους δίνει πνοή».

Μνήμες, βιώματα, σκέψεις, επινοήσεις της ποιητικής φαντασίας, στρέφονται όλα τους γύρω από την έννοια του έρωτα και της αγάπης.

Η απουσία και η απώλεια συνεπάγεται ψυχική οδύνη, νοσταλγία, μελαγχολική διάθεση και αφήνουν έντονα τα ίχνη τους στον εσωτερικό εαυτό. Μπορεί ωστόσο να γίνουν και κίνητρα για αναστοχασμό, για πνευματική αναζήτηση και δημιουργία.

Η Ελένη Σκριβάνου καταφέρνει να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη μας στην ποίηση και να συνδράμει στη δυνατότητα που μας δίνεται να αφεθούμε στην ομορφιά που μπορούν να μας προσφέρουν οι άλλοι.

«Το ξέρω,
δεν υπήρχε περίπτωση να πετύχει.
Το ξέρω,
πληγώναμε ακούσια ο ένας τον άλλον.
Το ξέρω,
ήταν μονόδρομος ο χωρισμός.
Κι όμως…
Δεν ξέρω,
γιατί με βασανίζει ακόμα η θύμησή σου.
Δεν ξέρω,
γιατί ξανασχεδιάζω τις συνομιλίες μας,
αφαιρώντας αυτές που μας πόνεσαν.
Δεν ξέρω,
γιατί επιμένω ν΄ αλλάξω το σενάριο,
για να είμαστε μαζί…»

Σε αυτά τα ποιήματα υπάρχουν μέσα τους πολύ περισσότερα από όσα βλέπει το μάτι… Μια ποίηση εξομολογητική, διαχρονική και μοναδική για καθέναν. Όσοι αγαπούν την ποίηση θα αγκαλιάσουν αυτή την ποιητική συλλογή. Διαβάστε τη.

Η Ελένη Σκριβάνου γεννήθηκε στον Πειραιά το Μάη του 1968. Κατάγεται από τη Χίο και τη Μικρά Ασία. Σπούδασε νομικά στη Νομική Σχολή Αθηνών, όπου και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο ποινικό δίκαιο. Ποιήματά της έχουν δημοσιευθεί, κατά καιρούς, σε λογοτεχνικά περιοδικά. Οι "Ερωταποκρίσεις" είναι η πρώτη της ποιητική συλλογή. Ποιήματά της έχουν δημοσιευθεί σε λογοτεχνικά περιοδικά , καθώς και σε Ανθολογίες ποιημάτων.