Βιβλιοκριτική: "Το θαύμα των ανθρώπων" της Ευφροσύνης-Χρυσάνθης Στρατιώτη

Το θαύμα των ανθρώπων
Συγρφέας: Ευφροσύνη-Χρυσάνθη Στρατιώτη
Ημερομηνία έκδοσης: 07/2025
ISBN: 978-960-694-666-0
Σελίδες: 64
Εκδόσεις: Δρόμων

Γράφει η Εύα Αρβανίτη-Μιχαλοπούλου

Το πρώτο βιβλίο της Ευφροσύνης-Χρυσάνθης Στρατιώτη, με τον τίτλο «Το θαύμα των ανθρώπων» έφτασε στα χέρια μου με μια ένθερμη, ευθύβολη και ειλικρινή αφιέρωση, που δεν άφηνε περιθώρια να το παραμελήσει ο αποδέκτης. Η δε φράση της: «Με ρίσκο άγνοιας εκδόθηκε» με προβλημάτισε, πυροδοτώντας την πρόθεσή μου να το μελετήσω εξονυχιστικά. Όσο προχωρούσα στη μελέτη του τόσο το ενδιαφέρον μου κορυφωνόταν. Τίτλοι ποιημάτων ευφάνταστοι, ολοζώντανοι και ταξιδιάρικοι. (Παράσημα ευπρέπειας, Συμπορευόμενοι με το θαύμα, Ερωτευμένη με τους ανθρώπους, Φόραγε μάσκα αγγέλου, Αβάπτιστος έρωτας, Αναστοχασμοί, Μελωμένοι στίχοι κ.ά.). Στις 62 σελίδες του περιλαμβάνονται 49 μοναδικά ποιήματα, από τα οποία τα περισσότερα, λιτά και συμμετρικά χωράνε σε μία μόνο σελίδα.

Ευφυής και πρωτότυπη σύλληψη να ξεκινά η ποιητική συλλογή με ένα φιλόξενο καλωσόρισμα στο πρώτο πεντάστιχο ποίημα στη σελίδα εννέα με τίτλο: «Καλωσόρισες», κάνει τον αναγνώστη να νιώθει μοσχομυριστό λουλούδι αγάπης:

«Είσαι λουλούδι που ανθίζει.

Να το θυμάσαι.

Ανθίζεις όλες τις εποχές.

Σε όλες τις συνθήκες.

Μοσχοβολάς αγάπη».

Από το πρώτο ξεφύλλισμα έχεις την αίσθηση πως περιδιαβαίνεις ένα ανθισμένο λιβάδι με χλωρίδα και πανίδα, όπου πετώντας σαν έντομο από άνθος σε άνθος, κρύβεσαι στις φυλλωσιές των δέντρων ή ξανοίγεσαι στα ξέφωτα, συμμετέχοντας σε ένα πρωτόλειο ποιητικό παιχνίδι.

Βουτιά στα βαθιά, η ανάγνωση του έργου. Άλλοτε σαν παραμύθι, άλλοτε ως εξομολόγηση κι αλλού ως βιωματική κατάθεση ή συμβουλευτική υπόδειξη, ξεδιπλώνονται ιστορίες ζωής, συμπυκνωμένες σε λίγους στίχους, με μια δύναμη έκφρασης πηγαία και συχνά εξωπραγματική.

Στις ζεστές αποχρώσεις του κίτρινου το εξώφυλλο της καλαίσθητης έκδοσης, σε ελκύει να περιπλανηθείς στις σελίδες του, ενώ στο οπισθόφυλλο οι στίχοι σε καθηλώνουν. Σταχυολογώ μερικούς:

«ΣΥΜΠΟΡΕΥΟΜΕΝΟΙ ΜΕ ΤΟ ΘΑΥΜΑ

(Kατά τη γνώμη μου, ένα από τα ωραιότερα ποιήματα της συλλογής).

Το θαύμα των ανθρώπων ξεκινά όταν υποχωρεί

το υπέδαφος κάτω απ΄ τα πόδια τους.

[….]

Στην υποψία της άνοιξης, επιτρέπουν στο φως

της ύπαρξης να ασωτέψει στις ανάσες

των δακρύων τους».

Πίσω από τον αισιόδοξο τίτλο «Το θαύμα των ανθρώπων» στηλιτεύεται με παρρησία και πόνο κάθε τραυματική κατάσταση, που η ανθρώπινη θηριωδία και αναλγησία προκαλούν, χωρίς ωστόσο να παρασύρεται η ποιήτρια σε σκοτεινές ατραπούς απαισιοδοξίας, εμπνέοντας όντως θετικά αισθήματα αγάπης, ελπίδας, εξέλιξης προς το ανώτερο και το καλύτερο.

«Μέσα στην αγωνία μου για ζωή,

σας ζητώ να μου βρείτε

το αντίδοτο του θανάτου-

ένα αγιόκλημα,

να μοσχοβολήσει πάλι η ζωή» (σελίδα 51).

Ο τίτλος της συλλογής προοιωνίζεται πρωτίστως το θαύμα της ποίησης, που έρχεται σαν παλιρροιακό κύμα και μεταμορφώνει τη ζωή της ποιήτριας, ανατρέποντας δημιουργικά με τρόπο υπερφυσικό τον πρότερο βίο της. Άνοιξε η στρόφιγγα της έμπνευσης και αμέσως, χωρίς χρονοτριβή διοχέτευσε με την ίδια εκρηκτική ορμή το «λάλον ύδωρ ζωής» που πλημμύρισε τον εσωτερικό και πνευματικό της κόσμο στην παρούσα καλαίσθητη έκδοση των Εκδόσεων «Δρόμων».

Ποιήματα βαθιάς αυτογνωσίας συχνά, αποπνέουν γενναιότητα και πικρή αλήθεια, από μια πένα που δεν αποφεύγει να μιλήσει για τη σύγκρουση με τον θάνατο, ενώ παράλληλα δίνει προβάδισμα στην αγάπη της για τη συνέχιση της φυσιολογικής ανθρώπινης ζωής. Ποίηση εσωστρεφής αλλά και με εξωτερίκευση εσωτερικών καταστάσεων και βιωμάτων σε κάνει πάραυτα κοινωνό και συμμέτοχο υπαρξιακών και ψυχολογικών μηνυμάτων.

Το ύφος της συλλογής απλό και απέριττο, με ουσιαστική εμβάθυνση και δυναμική εκφορά του ποιητικού λόγου, με ευαισθησία και πλούτο έντονων συναισθημάτων, μεστό μηνυμάτων και ωφέλιμων προτροπών, οι οποίες ή διατυπώνονται ευθέως ή υπονοούνται, διαθέτει περισσή ενάργεια, καθαρότητα και ροή, ώστε να είναι προσιτό και κατανοητό σε κάθε αναγνώστη. Ο στίχος είναι ελεύθερος αλλά αρμονικά πειθαρχημένος.

Εξοικειωμένη με τη χρήση δυνατών ουσιαστικών, με όλα τα στοιχεία της φύσης να δρουν ενεργά (δέντρα, ουρανός, σύννεφα, ορίζοντας, άνεμοι, λουλούδια) περιορίζει τη χρήση κοσμητικών επιθέτων, όπου αυτή είναι αναγκαία, σύμφωνα με τις ρήτρες της σύγχρονης ποίησης.

Απλά καθημερινά αντικείμενα ζωντανεύουν και αποκτούν υπόσταση στις εύστοχες μεταφορές του έργου. Για παράδειγμα γράφει: «Με μια κιμωλία να ζωγραφίζεις μηνύματα» και αλλού: «το φαρμάκι έπινε την ψυχή μου».

Σχετικά με τη μορφοποίηση του σχολαστικά επιμελημένου έργου συναντάμε, επί παραδείγματι, ένα εντυπωσιακό σχήμα λόγου με δυο λέξεις ομόηχες δίπλα δίπλα στον ίδιο στίχο: «Ανεκμετάλλευτα μεταλλεύματα της ψυχής».

Επιπλέον διαπιστώνουμε μια θεματική αλληλουχία στη ροή, την κατάταξη και τη σειρά των ποιημάτων, όπου το επόμενο δένει νοηματικά με το προηγούμενο. Έτσι από τη σελίδα 34 ξεκινά μια ομάδα ποιημάτων με επίκεντρο την οικογένεια (Μάνα, Ο λόγος του πατέρα, Η ευχή του γονιού), δίνοντας κατόπιν τη σκυτάλη σε μια ενότητα ποιημάτων με θέμα τη γυναικεία κακοποίηση μέχρι και τις μιαρές γυναικοκτονίες (Σαν πριγκίπισσες, Χαράματα, Αόρατο μελάνι, Γυναικοκτονία, σελίδες 38-42), ενώ στις σελίδες 44-49, επτά ποιήματα με θέμα τον έρωτα παραχώρησαν στη δημιουργό αρκετό χώρο να εκφραστεί με λεπτούς συνειρμούς και αγαπητική διάθεση.

«Κι εσύ στάζεις έρωτα

στα δυο γλυκά σου

μάτια.

Κι εγώ ακροβατώ

στις γήινες

σιωπές σου».

Χωρίς υπερβολή, όσο διεισδύει κανείς στην ποίηση της Ευφροσύνης Στρατιώτη, δεν υπάρχει λέξη, που να μην ζωντανεύει μπροστά στα μάτια του αναγνώστη, δεν υπάρχει στίχος, που να μην τον προκαλεί να ασχοληθεί μαζί του, καθώς είναι όλα φορτισμένα με μια επίγευση συμβολικού στοχασμού, έντονου προβληματισμού, εσωτερικής αναζήτησης και βαθιάς συναίσθησης του κόσμου και των ανθρωπίνων προβλημάτων.

Καταλήγοντας, συγχαίρω ειλικρινά την ποιήτρια, πρώτα γιατί αποτελεί προφανές παράδειγμα για τη δύναμη μεταμόρφωσης, που η ποίηση άσκησε στην ύπαρξη και τη ζωή της, ώστε το πρώτο της ποιητικό έργο να αποτελέσει ελκυστικό πόλο προσέλκυσης φίλων αναγνωστών προς τέρψη και διδαχή παράλληλα και κατά δεύτερο λόγο, διότι μεταλαμπαδεύει τη φλόγα της για ζωή και ποίηση μέσα από μια ασυγκράτητη έμπνευση, που ευχόμαστε να τη διατηρήσει εφ΄ όρου ζωής.

Με την ευχή «Το θαύμα των ανθρώπων», να διαβαστεί, να αγαπηθεί και να καλοταξιδέψει στις καρδιές του φιλαναγνωστικού κοινού, παραθέτω λίγους αγαπημένους στίχους:

«Ψιθύρισα στις μέλισσες

τα νέα σου

κι αυτές στείλαν φιλιά

αγάπης στους ανθούς

της άνοιξης».