Βιβλιοκριτική: "Στιγμές και στίγματα" του Άγγελου Λάππα

Στιγμές και στίγματα
Συγγραφέας: Άγγελος Λάππας
Ημερομηνία έκδοσης: 06/2025
ISBN: 978-618-208-157-0
Σελίδες: 103

Εκδόσεις: Κουκκίδα

Γράφει η Χρύσα Νικολάκη

Ο χρόνος δεν κυλά όπως νομίζουμε· δεν είναι μια ευθεία που αφήνουμε πίσω μας, αλλά κάτι που μας διαπερνά και μας διαμορφώνει σιωπηλά. Μέσα του γεννιούνται οι στιγμές ως μικρές, σχεδόν ανεπαίσθητες μετακινήσεις του εσωτερικού μας κόσμου. Περνούν, μα μένουν. Γιατί εκεί όπου νομίζουμε πως όλα χάθηκαν, έχει ήδη χαραχθεί ένα στίγμα.

Στο έργο «Στιγμές και στίγματα» του Άγγελου Λάππα η ζωή δεν αφηγείται μεγάλες ιστορίες· ψιθυρίζει τις μικρές, τις αφέγγαρες. Οι άνθρωποι διασχίζουν τον χώρο χωρίς να τον κατακτούν, συναντιούνται χωρίς να βεβαιώνονται, αφήνουν πίσω τους κάτι τόσο ελαφρύ που μοιάζει να χάνεται- και όμως είναι εκεί και επιμένει. Εκεί βρίσκεται και η ουσία: όχι σε ό,τι φαίνεται, αλλά σε ό,τι εγγράφεται μέσα μας αθόρυβα.

Οι στιγμές δεν ζητούν να τις κρατήσουμε· ζητούν μόνο να τις αναγνωρίσουμε. Κι όταν συμβεί αυτό, ακόμη και για λίγο, μετατρέπονται σε στίγματα- σε εκείνα τα ίχνη που συγκροτούν τη μνήμη και, τελικά, την ίδια μας την ταυτότητα. Ίσως γι’ αυτό τίποτα δεν είναι πραγματικά ασήμαντο. Ό,τι αγγίξαμε με προσοχή, μας αλλάζει. Μέσα σε αυτή τη σιωπηλή παρατήρηση εγγράφεται και μια βαθύτερη παράδοση. Η μεσσηνιακή γη δεν γέννησε μόνον τον λόγο, αλλά έναν τρόπο να βλέπει τον άνθρωπο μέσα από το ίχνος του. Στη νεότερη ποίηση ο ποιητής απέδωσε με διαύγεια αυτή τη λεπτή ρωγμή της ύπαρξης- εκεί όπου η στιγμή φθείρεται, αλλά δεν χάνεται. Στους στίχους του, όπως και σε κάθε αληθινή γραφή, το παροδικό γίνεται μνήμη και η μνήμη επιστρέφει ως σιωπηλή παρουσία.

Ίσως τελικά αυτό να μένει: όχι όσα ζήσαμε, αλλά όσα μας άγγιξαν αρκετά ώστε να αφήσουν μέσα μας ένα ίχνος. Οι στιγμές περνούν· τα στίγματα, όμως, γίνονται ο αόρατος χάρτης μας. και κάπου εκεί, μέσα σε ό,τι δεν ειπώθηκε ποτέ ολοκληρωμένα, αρχίζουμε να αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας.

Η ζωή για τον Άγγελο Λάππα κυλά μέσα από σώματα που διασταυρώνονται, από βλέμματα που δεν συναντιούνται, από κινήσεις άηχες. Άνθρωποι μόνοι, χάνονται, όπως οι σκέψεις που ποτέ δεν ειπώθηκαν. Οι στιγμές δεν είναι γεγονότα. Είναι ρωγμές μέσα στην καθημερινότητα και τα στίγματα δεν είναι πληγές, αλλά ίχνη. Ίχνη που δείχνουν ότι κάποιος στάθηκε για λίγο εκεί και άφησε πίσω του κάτι ανεπαίσθητο μα αμετάκλητο.

Η γραφή του Άγγελου Λάππα επιμένει στο συλλογικό, στο φαινομενικά ασήμαντο: μια γυναίκα που αγγίζει, ένας άντρας που απομακρύνεται, ένα παιδί που βγαίνει από το χέρι του παππού του. Η στιγμή παύει να είναι μια συνηθισμένη στιγμή, αλλά γίνεται ξεχωριστή γιατί κάποιος τους αφιέρωσε την προσοχή που τους άξιζε. Εδώ το σημαντικό δεν φαίνεται, βρίσκεται στον χρόνο που αφιερώνουμε, στη σιωπηλή συνάντηση, στη μνήμη που αποφάσισε να κρατήσει ό,τι αλλιώς θα χανόταν. Το βιβλίο αυτό δεν περιγράφει απλά τη ζωή. Υπαινίσσεται ότι τίποτα δεν μας ανήκει αν δεν το αγαπήσουμε, έστω κα φευγαλέα. Και ό,τι αγαπάμε, ακόμα κι αν κάποτε χαθεί, μας δεσμεύει για πάντα.

Οι στιγμές, όταν εμείς τις φροντίζουμε, αφήνουν στίγματα. Και τα στίγματα γίνονται ο μόνος αληθινός χάρτης στο αστικό κενό. Και έτσι η ανάγνωση δεν ολοκληρώνεται με την τελευταία σελίδα, αλλά συνεχίζεται στον τρόπο που ο αναγνώστης θα κοιτάξει μετά τον κόσμο. Στους δρόμους, στα πάρκα, στα φευγαλέα πρόσωπα. Εκεί που τίποτα δεν φαίνεται σημαντικό μέχρι να το αγαπήσουμε. Και όλοι μπορούν να αγαπήσουν, προς στιγμής να ερωτευτούν ή να αγαπήσουν αιώνια, έστω και το ακατόρθωτο.

Μυστήριο οι καρδιές, μυστήριο οι στιγμές, μυστήριο οι άνθρωποι!

Υπέροχο το βιβλίο του Άγγελου Λάππα, που αξίζει να διαβαστεί και να μελετηθεί. Τον ευχαριστούμε που μας οδήγησε στην ενσυναίσθηση και στον χάρτη της γνώσης και του θησαυρού της ψυχής του.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο: εδώ