Βιβλιο-αναγνώσεις: "Δέντρο μεσοπέλαγα" της Μαριανίνα Βεντούρη

Δέντρο μεσοπέλαγα
Συγγραφέας: Μαριανίνα Βεντούρη
Ημερομηνία έκδοσης: 06/2026
ISBN: 978-618-246-161-7
Σελίδες: 72

Εκδόσεις: 24 γράμματα

Γράφει η Ευαγγελία Μινάρδου-Αδάμου

Εννέα - και όχι μόνον! - λόγοι για να αγαπηθεί αυτό το βιβλίο πολύ

• Η δημιουργός

Μπορεί το δημιούργημα να διαχωριστεί από τον δημιουργό του; Ίσως γίνεται αυθύπαρκτο στην πορεία του, ίσως γίνεται πολυπρόσωπο στα χέρια των αναγνωστών, πάντα θα φέρει, όμως, τη σφραγίδα της ψυχής και του πνεύματος εκείνου που το δημιούργησε.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ, όπως το συναντάμε στο τέλος του βιβλίου:.

Η Μαριανίνα Βεντούρη είναι φιλόλογος, συγγραφέας, βιβλιοκριτικός κι επιμελήτρια.

Είναι αρχισυντάκτρια του Λογοτεχνικού Περιοδικού Θρυαλλίδας και διευθύντρια του Ποιητικού Εργαστηρίου Θρυαλλίδας ενώ συνεργάζεται τακτικά με διάφορα έντυπα, ιστότοπους κι εφημερίδες.

Έχει εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές:

ΚΑΤΑΔΕΣΜΟΣ (ΕΥΜΑΡΟΣ, 2022) ΚΥΚΛΑΔΟΣΥΝΗ (ΔΡΟΜΩΝ, 2024)

κι έχει συμμετάσχει σε αρκετά συλλογικά έργα:

Έχει επίσης δημοσιεύσει πέντε ηλεκτρονικά βιβλία δημιουργικής γραφής, ελεύθερα διαθέσιμα στην Ανοικτή Βιβλιοθήκη:

https://www.openbook.gr/poiitiko-ergastiri/

https://www.openbook.gr/poiitiko-ergastiri-b/

https://www.openbook.gr/poiitiko-ergastiri-c/

https://www.openbook.gr/poiitiko-ergastiri-d/

https://www.openbook.gr/poiitiko-ergastiri-e/

ένα Ποιητικό Ανθολόγιο:

https://www.openbook.gr/anthologio-ton-melon/

κι έναν Συλλογικό Ποιητικό Τόμο:

https://www.openbook.gr/syllogikos-tomos-2025/

• Το εξώφυλλο και ο τίτλος

Το έντυπο βιβλίο έχει προσωπικότητα δυαδική, μορφή και περιεχόμενο. Και αυτό το αγαπάμε, εμείς, οι πιστοί ακόλουθοί του. Με την πρώτη ματιά μάς κερδίζει το πολύ όμορφο εξώφυλλο αυτής της ποιητικής συλλογής και η εν γένει επιμελημένη έκδοση. Ο τίτλος, προερχόμενος, όπως διευκρινίζει στις Σημειώσεις η ποιήτρια, από τον στίχο του Αργύρη Χρόνη "Τ' όνειρό μου, να φυτέψω ένα δέντρο μεσοπέλαγα", έρχεται να προσδώσει προστιθέμενη αξία σε ένα συνολικά εξαιρετικό έργο. Συμβολικός, ενορατικός, υπερρεαλιστικός, ενωτικός μέσα στη διάζευξη της κοινής λογικής, ταξιδιάρικος, επιτρέπει τη σύζευξη των αντιθέτων, αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, αποδέχεται την πολλαπλότητα και την πολυπλοκότητα του επιστητού και του επέκεινα. Μας προ(σ)καλεί σε αναγνώσεις, μας παίρνει μαζί του στα ενδότερα.

• Η γλώσσα

Καθόλου δεδομένη η λιτή, μεστή, δυναμική, στρωτή, ορθή χρήση της γλώσσας στη λογοτεχνική παραγωγή της εποχής μας... Στη συγκεκριμένη ποιητική συλλογή, όμως, ο λόγος φέρει όλα τα γνωρίσματα της ορθής, έντεχνης χρήσης του, με γνώση και σεβασμό στην πλούσια ελληνική γλώσσα (αναμενόμενο, βεβαίως, και λόγω της φιλολογικής ιδιότητας της δημιουργού). Όμορφα, σωστά ελληνικά, λεξιλογικός πλούτος, χωρίς βερμπαλισμούς, γλωσσικές αλχημείες και υπερβολές. Μεγάλο συν η γλώσσα!

ΝΗΣΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΟΞΟΥ

Αγρία ιερότης

Αρχαία διαχρονία

Αξέχαστη λήθη

Εύκαρπη ξηρότης

Ταπεινό μεγαλείο

Ελάχιστον όλον

Τραγική καλλονή

Απέραντη μικρότης.

· • Η τεχνική

Ο ελεύθερος στίχος κυριαρχεί, με μορφική ποικιλία, μουσικότητα και εσωτερικό ρυθμό. Πολυσημία και υπαινικτικότητα χαρακτηρίζουν τα ποιήματα της συλλογής. Τα εκφραστικά μέσα, λιτά αλλά παρόντα.

• Η θεματολογία

Η Μαριανίνα Βεντούρη έχει δώσει εξαιρετικά δείγματα γραφής και στις προηγηθείσες ποιητικές συλλογές της. Στην παρούσα συλλογή ο ποιητικός κόσμος της μάς προσφέρεται με μια αξιοσημείωτη διεύρυνση, όπου το ατομικό, εσωτερικευμένο βίωμα συναντά τη συλλογική συνείδηση, αφήνοντας χώρο για πολλαπλό προβληματισμό γύρω από το έσω και το έξω της ύπαρξης, του κόσμου, της Ιστορίας. Τίποτα δεν προσπερνά τις ευαίσθητες κεραίες της ποιήτριας, όλα όσα συμβαίνουν μέσα μας και γύρω μας εμπίπτουν στην ποιητική της σφαίρα. Τη συναντούν, μας συναντά. Η ποιητική συλλογή αυτή έχει πανανθρώπινη και διαχρονική διάσταση απεικάζοντας τη σύγχρονη πραγματικότητα σε ποικίλες εκφάνσεις της. Μας αφορά αφορώντας τον άνθρωπο και όλα τα μικρά μεγάλα που μπορούν να τον χαροποιούν, να τον προβληματίζουν, να τον ταλανίζουν ή απλώς να αγγίζουν τις ευαισθησίες του. Διαβάζοντας ο αναγνώστης συνειδητοποιεί ευθύς εξαρχής ότι δεν έχει να κάνει μόνο με τον προσωπικό καθρέφτη της ποιήτριας, έχει να κάνει με το ποιητικό κάτοπτρο αυτού του κόσμου. Ευκρινές, τολμηρό, και κυρίως, μη παραμορφωτικό. Ωστόσο, ανοιχτό σε ερμηνείες, όπως ισχύει για την αληθινή τέχνη.

Η ΠΟΛΗ ΤΟΥΣ

Όταν αποφάσισαν να φτιάξουν αυτήν την πόλη, δεν ήξεραν ακριβώς πόσο μεγάλη θα έπρεπε να είναι.

Καθημερινά οι κάτοικοι εν αναμονή πλήθαιναν και αγωνιούσαν. Κάποιοι δεν θα τα κατάφερναν.

Στην αρχή, σχεδίασαν μια πόλη 20.000, μετά 50.000, στο τέλος φάνηκε ότι θα έπρεπε να ήταν τουλάχιστον 200.000 ανθρώπων με προοπτική ακόμα μεγαλύτερης επέκτασης.

Βρήκαν ένα εγκαταλελειμμένο σημείο και άρχισαν να χτίζουν. Πρώτα έχτισαν τα τείχη, ψηλά και περιμετρικά, αφήνοντας μόνο μια απόλυτα ελεγχόμενη είσοδο.

Μετά, τα σπίτια, μικρά και βολικά, το ένα δίπλα στο άλλο για παρέα και συμπαράσταση.

Τέλος, φρόντισαν για σχολεία, βιβλιοθήκες, νοσοκομεία και αθλητικές εγκαταστάσεις. Δημιουργήθηκαν χώροι πρασίνου και αναψυχής, παιδικές χαρές και λούνα παρκ.

Στο όνομα της πόλης, όμως, δεν μπόρεσαν να καταλήξουν.

Πώς να ονομάσει κανείς την

"Πόλη των κακοποιημένων γυναικών;"

• Τα διακείμενα

Στην ποιητική συλλογή "Δέντρο μεσοπέλαγα" οι διακειμενικές αναφορές υπηρετούν όμορφα την πολιτιστική σύνθεση και ενότητα και τη δυνατότητα σύμπλευσης των τεχνών. Η ποιητική συνάντηση της Βεντούρη με την Κοιμωμένη του Χαλεπά, με την Σάρλοτ Πέρκινς Γκίλμαν, τη Σύλβια Πλαθ και τον Ηράκλειτο αποτελούν μόνο μερικά παραδείγματα.

ΣΥΝΟΜΙΛΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΕΙ ΚΟΙΜΩΜΕΝΗ, ΖΩΣΑ

- Δεν μ' άφηκεν ο Χαλεπάς να ησυχάσω.

- Γιατί, Σοφία;

- Έτσι έμορφη που μ' έπλασε

Αρπάχτηκε η ψυχή μου

Στο μάρμαρο κι εκλείστηκε

Κι αυτού έχει απομείνει.

- Αναπαμό δεν ηύρες;

- Εξαγγελίστηκα, μαθές

Αναπετώ τις μέρες

Σε θάλασσα, σε ουρανό

Σε κάμπο, μα τις νύχτες

Γιαγέρνω και κοιμίζουμαι

Στο άγαλμά του μέσα.

- Παράπονο κατέεις;

- Τον άντρα που ερωτεύτηκα

Στο πλάι μου δεν είδα.

- Δεν σμίγουν στην Παράδεισο

Όσοι είναι ερωτευμένοι;

- Δεν σμίγουν, δεν φιλιώνουνε

Κι αναπαμό δεν βρίσκουν.

• Η ποίηση περί ποίησης

Η αντίληψη του ποιητικού-δημιουργικού έργου, όπως επανέρχεται σε ποιήματα της συλλογής, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Διαλέγουμε τον ποιητικό δρόμο ή μας διαλέγει; Τι είναι η ποίηση και ποιος ο ποιητής; Άχρονη η ποίηση, κυλά κάτω απ’ το δέρμα και ενοικεί το ποιητικό υποκείμενο.

ΕΠΙΛΟΓΗ

Περνούσε δίπλα μου συχνά

σαν ήμουνα παιδί

Κι ήταν φτωχή και πιο φτωχή

όπως εγώ

Εδόθη ο χρόνος της συγκίνησης απτός

Οι ευλογημένες συναντήσεις του φωτός

- Δάσκαλε, σ' αγαπώ -

Γλίστρησε η μια επιφάνεια στην άλλη

Ένα αγκάθι μαλακό

στην ρίζα του λαιμού

Έτσι με διάλεξε θαρρώ

Η Ποίηση.

• Η αιγαιοπελαγίτικη αύρα

Με καταγωγή από την Κέα η ποιήτρια όχι μόνο δεν αποποιείται τις κυκλαδίτικες ρίζες της, αλλά τις ποτίζει με το ζωογόνο ύδωρ της ποιητικής ματιάς της και μας κάνει κοινωνούς της προσωπικής της αντίληψης για την κυκλαδοσύνη, ένα σύμπαν από μνήμη, παραδόσεις, θρησκευτικές αναφορές, αρχέγονη φύση, ανθρώπινες σχέσεις, αρχαιότητα και παρόν σε αρμονία.

"Κάθε χρόνο πάω και γυρνώ

Νομίζοντας πως μένω ίδια

Μα κάθε χρόνο

Φτάνω οστέινη αστή

Και φεύγω Κυκλαδίτισσα

Από μάρμαρο."

• Και... η αφιέρωση!

"Στη μητέρα μου και το νησί μας", γράφει η Μαριανίνα Βεντούρη αφιερώνοντας τούτο το νέο ποιητικό της δρομολόγιο εκεί που στο διηνεκές εδράζεται η ύπαρξη, στη γενέθλια μήτρα της μάνας- γυναίκας και της μάνας-γης. Και μας βρίσκει ευθύβολα στην καρδιά...

Συγκεφαλαιώνοντας: Τούτο εδώ το "Δέντρο" της Μαριανίνας Βεντούρη, που ταξιδεύει "μεσοπέλαγα", αξίζει από κάθε άποψη να μας έχει συνταξιδιώτες του! Αναζητήστε το.