Βιβλιοκριτική: "Οι Παστρικιές" της Σόφης Θεοδωρίδου

Οι παστρικές
Συγγραφέας: Σόφη Θεοδωρίδου
Ημερομηνία έκδοσης: 06/2026
ISBN: 978-618-01-6475-6
Σελίδες: 544

Εκδόσεις: Ψυχογιός

Γράφει η Στέλλα Πετρίδου

Το νέο μυθιστόρημα της πολυγραφότατης Σόφης Θεοδωρίδου είναι ιστορικού, κοινωνικού αλλά και αισθηματικού περιεχομένου, αρκετά καθηλωτικό, τρυφερό και πολύ συγκινητικό, που διεγείρει εύκολα και αβίαστα το ενδιαφέρον και την προσοχή του αναγνώστη ήδη από την αρχή της ανάγνωσης. Φέρει τον τίτλο «Οι Παστρικιές» και κυκλοφορεί, όπως και τα προηγούμενά της, από τις εκδόσεις «Ψυχογιός».

Στην περιγραφή του βιβλίου αναλύεται ο τίτλος του προς διευκόλυνση του αναγνώστη, ώστε, ως αποδέκτης αυτού, να ενταχθεί αμέσως στο κλίμα των όσων θα διαβάσει στην πορεία του έργου. Οι ντόπιες Αθηναίες έδειχναν μια φανερή αποστροφή στις νεοφερμένες Μικρασιάτισσες της εποχής του Μεσοπολέμου, τις οποίες αποκαλούσαν «παστρικές», δηλαδή καθαρές, εννοώντας ότι πλένονταν συχνά, επειδή, κατά τη γνώμη τους, βρώμιζαν το σώμα και την ψυχή τους με αμαρτίες δίχως καμία συστολή. Τις θεωρούσαν δηλαδή ελευθέρων ηθών, πράγμα μη επιτρεπτό για τη δική τους αμόλυντη κοινωνία, για τον λόγο αυτό και δικαιολογημένα κατακριτέο. Στην πραγματικότητα, ο λόγος ήταν άλλος, πολύ διαφορετικός. Η ανωτερότητα που έδειχναν οι γυναίκες αυτές έναντι των ντόπιων, ως προς το μορφωτικό τους επίπεδο, την εξωτερική τους εμφάνιση, τις συνήθειές τους, την καλλιέργειά τους και το γούστο τους σε όλους τους τομείς, έθετε τη δική τους θέση και στάση στην κοινωνία σε κίνδυνο. Η παρουσία αυτών, των νεοφερμένων, μα μη αποδεκτών από τις ντόπιες γυναικών, προκαλούσε μια ακατανίκητη έλξη στους άντρες γύρω τους, οπωσδήποτε έναν εμφανή πόθο, εξαιτίας της διαφορετικότητάς τους, της έντονης αυτοπεποίθησης που εξέπεμπε η παρουσία τους, αλλά και ο φρέσκος αέρας που έφερναν μαζί τους απευθείας από την πατρίδα τους. Η ζήλεια ως πράξη αντίδρασης ήταν αναπόφευκτη. Η κατηγορία εις βάρος τους επίσης. Οι «παστρικές» κλέβουν τους άντρες των Αθηναίων γυναικών, επειδή είναι θρασύτατες, εύκολες και αμαρτωλές.

Κεντρική ηρωίδα της ιστορίας του βιβλίου είναι η νεαρή προσφυγοπούλα Ρόη, με καταγωγή το Αϊδίνι, η οποία ξεχωρίζει στην Αθήνα με τη μελωδική φωνή της και τη σπάνια ομορφιά της, κατακτώντας σιγά σιγά το μουσικό πάλκο της εποχής. Η στενή φιλία της με τη σαραντάχρονη Μαρίκα από τη Σμύρνη θα σταθεί σταθμός στη ζωή της και θα την καθορίσει ολοκληρωτικά. Ωστόσο, ο δυνατός έρωτάς της με τον γοητευτικό Άγη θα σταθεί μοιραίος. Εξαιτίας του θα βιώσει την προδοσία και τη συναισθηματική συντριβή. Η φυγή της στην Αμερική και ο όρκος που δίνει στον εαυτό της, να αφήσει τα πάντα πίσω της για μια νέα αρχή, χαράζουν και μια νέα σελίδα στη ζωή της, η οποία όμως δε διαρκεί για πολύ. Η μεγάλη της φιλία με τη Μαρίκα θα την επιστρέψει και πάλι πίσω στην Αθήνα, για να ξεκινήσει να γράφεται η συνέχεια του βιβλίου της ζωής της, αυτή που με τόσο μεγάλη προσδοκία επιμελείται πλέον για χάρη της ο έρωτας.

Το βιβλίο δίνει μεγάλη έμφαση στο κοινωνικό πλαίσιο της εποχής και στην περιθωριοποίηση των προσφύγων, το οποίο και αναπτύσσεται διεξοδικά, ώστε ο αναγνώστης να μεταφερθεί με επιτυχία σε αυτό και να απολαύσει πραγματικά την εξέλιξη της ιστορίας με την οποία έρχεται σε επαφή. Δίνει επίσης μεγάλη έμφαση στους συναισθηματικούς δεσμούς με τους οποίους δένονται οι άνθρωποι μεταξύ τους, δεσμοί που είναι ικανοί να ανατρέψουν την καθημερινότητα, τις αποφάσεις και τα όνειρά των ανθρώπων από τη μία στιγμή στην άλλη. Δεσμοί, όπως ο έρωτας, αλλά και η φιλία, οι οποίοι στην ιστορία της Ρόης βρίσκονται σε μία συνεχή αλληλεπίδραση, αφού η φιλία, όπως θα ανακαλύψει ο αναγνώστης, είναι αυτή που θα φέρει ξανά αντιμέτωπη την ηρωίδα με τον μεγάλο της έρωτα.

Οι χαρακτήρες του έργου είναι αρκετά ζωντανοί και ρεαλιστικοί. Η συγγραφέας ξέρει καλά να αναπτύσσει κάθε πτυχή της προσωπικότητάς τους, ώστε όχι μόνο να εξυπηρετήσει τις ανάγκες της εξιστόρησης, αλλά και να αποτυπώσει με ακρίβεια, σοβαρότητα και συγγραφική μαεστρία τη διαδρομή τους στον χρόνο, προκειμένου να γίνουν ακόμα πιο πειστικοί, ακόμα πιο οικείοι και ανθρώπινοι. Ο αναγνώστης δένεται συναισθηματικά μαζί τους, συμπάσχει και συμπορεύεται, διεισδύοντας με επιτυχία στην ουσία της ιστορίας, για να γίνει τελικά ένα με αυτή.

Το βιβλίο ρέει αβίαστα στον λόγο και συγκινεί. Η όμορφη και γρήγορη πλοκή του, αν και όχι τόσο ασυνήθιστη ως προς το περιεχόμενό της, αγγίζει συναισθηματικά τον αναγνώστη και για τον λόγο αυτό αξίζει να διαβαστεί.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο, θα βρείτε εδώ