Πελαγία Μπότση: "Κάποιοι άνθρωποι έχουμε ανάγκη να εκφράζουμε τις σκέψεις μας με όχημα την αισθητική"

 


Είναι συγγραφέας παιδικών βιβλίων και διδάσκει θεατρικό παιχνίδι. Έχει γράψει και σκηνοθετήσει πλήθος θεατρικών παραστάσεων και μουσικοθεατρικών εκδηλώσεων. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο της από τις εκδόσεις «Βακχικόν» που φέρει τον τίτλο «Εδώ κι Εκεί». Πρόκειται για ένα ακόμη παιδικό της παραμύθι, με κεντρικό του θέμα τον αποχωρισμό. Μιλάμε για τη συγγραφέα Πελαγία Μπότση που σήμερα έχουμε τη χαρά να φιλοξενούμε στις Τέχνες.
Ας δούμε τι έχει να μας πει..

Συνέντευξη στη Στέλλα Πετρίδου


Κυρία Μπότση, τι ήταν εκείνο που σας ώθησε να εκφραστείτε μέσω της συγγραφής παιδικών βιβλίων;

Πολύ αυθόρμητα θα σας απαντούσα ότι ήταν φυσικό επακόλουθο της καθημερινής εργασίας μου με παιδιά, αφού διδάσκω θεατρικό παιχνίδι. Όμως πάντα θαύμαζα τα παιδιά, στα μάτια τους ανοίγονται όλα τα ενδεχόμενα, μια ελπίδα για έναν πιο δίκαιο κόσμο.

Θεωρείτε ότι η συγγραφή γενικότερα, αλλά και η σκηνοθεσία με την οποία ασχολείστε απελευθερώνουν τον εσωτερικό σας κόσμο;

Δεν αισθάνθηκα ποτέ εγκλωβισμένη για να απελευθερωθώ. Κάποιοι άνθρωποι έχουμε ανάγκη να εκφράζουμε τις σκέψεις μας με όχημα την αισθητική. Έτσι, συνειδητά ή ασυνείδητα επιλέγουμε την τέχνη μας. Είναι ακόμα βυθισμένη σε αχαρτογράφητα νερά η αιτία για την οποία υπηρέτησα τον λόγο, είτε ως συγγραφέας είτε ως θεατρικός καλλιτέχνης.

Τι μπορεί να αποτελέσει έμπνευση για εσάς; 

Μια δύσκολη στιγμή. Οτιδήποτε δεν χωράει στην τρέχουσα επικοινωνία με τους γύρω μου βρίσκει τόπο στο χαρτί. Ό,τι δεν λέγεται, γράφεται. 

Πώς συνδυάζεται το θέατρο με την λογοτεχνία;

Καταρχάς σπούδασα θέατρο γοητευμένη από την ποίηση του κλασσικού ρεπερτορίου. Το θέατρο είναι στην ουσία η μεταφορά ενός λογοτεχνικού κειμένου προς το κοινό. Επίσης έχω γράψει  θεατρικά έργα. 

Έχετε νιώσει ποτέ την ανάγκη να μεταφέρετε στο χαρτί κάποιο προσωπικό σας βίωμα;

Όχι ως γεγονός, περισσότερο ως συναίσθημα. 

Ποιος θεωρείτε ότι, τελικά, είναι ο σκοπός της τέχνης; Τι έχει να προσφέρει στον σύγχρονο άνθρωπο;

Σκοπός της τέχνης είναι να δώσει σχήμα στο σκοτάδι. Σμιλεύει τον πόνο και τον κάνει άγαλμα. Κι έτσι  λυτρώνει. Καλλιεργεί αισθητική, κριτική σκέψη και εν τέλει συμβάλλει με πολλαπλούς τρόπους στην αφύπνιση της συναισθηματικής νοημοσύνης. 

Από πού αντλείτε γενικότερα έμπνευση για να πλάσετε τις ιστορίες σας;

Από την καθημερινότητα. 

Οι σπουδές σας παίζουν καθόλου ρόλο όσον αφορά τις συγγραφικές σας αναζητήσεις;

Οι σπουδές αντικατοπτρίζουν εσωτερικές ανάγκες, επιθυμίες, ενδεχομένως και συμπτώσεις. Οι συγγραφικές περιπλανήσεις είναι αλληλένδετες με ό,τι έχω κάνει. Από την άλλη έχω κάνει σπουδές που δεν με εκφράζουν πια κι ούτε τις συμπεριλαμβάνω στο βιογραφικό μου. Η ιστορία και η φιλοσοφία με άφησαν σχεδόν ασυγκίνητη μέχρι στιγμής, σε αντίθεση με το θέατρο το οποίο κατέχει μεγάλο μέρος της καρδιάς μου και διαπερνά εμφανώς τη συγγραφική μου δημιουργία. 

Θεωρείτε ότι υπάρχει συγκεκριμένη συνταγή για τη συγγραφή ενός καλού βιβλίου;

Ως αναγνώστρια επιζητώ την συνταρακτική έμπνευση, το ρυθμό, την αμεσότητα, την αλήθεια. Οι αναγνωρισμένοι συγγραφείς βλέπω ότι μιλούν απλά και σπαρακτικά. Από τους μεγάλους συγγραφείς καταλαβαίνω ότι η συνταγή είναι μάλλον ένας συνδυασμός αισθητικής αντίληψης και πηγαίου ταλέντου. Προσωπικά, νομίζω ότι είμαι στο “πρώτο σκαλί” για να καταφέρω να σας απαντήσω από τη δική μου εμπειρία ως συγγραφέας. 

Έχετε πρότυπα ως συγγραφέας; Στα γραπτά σας θα διαπιστώσει ο αναγνώστης επιρροές από άλλους αγαπημένους σας συγγραφείς;

Θαυμάζω πολλούς συγγραφείς παιδικών βιβλίων αλλά δεν συνέβη να με επηρεάσουν στη δουλειά μου. Αντιθέτως,  η επαφή μου με τον Καβάφη κατά την εφηβεία μου στάθηκε καθοριστική και η επιρροή του εκτείνεται σε ό,τι γράφω, ίσως και σε ό,τι κάνω. 

Είναι απαιτητικοί αναγνώστες τα παιδιά;

Οι αντιδράσεις τους είναι άμεσες, ειλικρινείς κι έχουν περιορισμένο χρόνο συγκέντρωσης. Επίσης στις μικρές ηλικίες υπάρχει κάτι που δεν πρέπει να προσπερνάμε. Η ανεπτυγμένη διαίσθηση. Εκεί έγκειται το ισχυρότερο κριτήριό τους.  Δυστυχώς μεγαλώνοντας χάνουμε αυτήν την υπερδύναμη. 

Κρατώ στα χέρια μου το βιβλίο σας, που κυκλοφόρησε μόλις το Μάιο του 2021 από τις εκδόσεις «Βακχικόν» και έχει τον τίτλο «Εδώ κι Εκεί». Μιλήστε μας γι’ αυτό.

Πρόκειται για μια ιστορία η οποία προέκυψε κατά τη διάρκεια μιας εγκυμοσύνης. Η μήτρα είναι ο πρώτος τόπος, η πρώτη φωλιά,  μια αρχέγονη πατρίδα. Σε τούτο το βιβλίο οι ήρωες γίνονται τόπος,  είναι Ο Εδώ, Ο Εκεί, όπως γίνεται τόπος,  χώρος,  το σώμα της μάνας που κυοφορεί. Ο Εδώ συμβολίζει τη γονεϊκή αγάπη. Συνέπεια, σταθερότητα, τρυφερότητα. Στον αντίποδα το πουλάκι, ο Εκεί. Σύμβολο εξερεύνησης, γνώσης, εξωστρέφειας, κοινωνικότητας. Δύο κόσμοι φαινομενικά αντικρουόμενοι αλλά στην πραγματικότητα αλληλεξαρτώμενοι.  

Η ιστορία σας πράγματι πραγματεύεται το άγχος του αποχωρισμού με έναν όμορφο και ζεστό τρόπο που συγκινεί τον αναγνώστη στο τέλος της ιστορίας. Θεωρείτε ότι οι μικροί μας φίλοι θα λάβουν το μήνυμα που θέλετε να περάσετε;

Ευελπιστώ να συντροφεύσει τα παιδιά στις κρίσιμες αλλαγές που έχουν να διαχειριστούν, όπως είναι η έναρξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Εύχομαι να τα αγγίξει. 

Όμορφες και τρυφερές εικόνες συνοδεύουν τις σελίδες του βιβλίου σας, όπως είθισται άλλωστε στα παραμύθια. Ο εικονογράφος Γεράσιμος Γαλιατσάτος απέδωσε με την δική του τέχνη το νόημα της ιστορίας σας. Εσείς ως συγγραφέας της, θεωρείτε ότι τα κατάφερε;

Με τον Γεράσιμο Γαλιατσάτο έχουμε συνεργαστεί και στο παρελθόν, για το βιβλίο μου «Νηρίς Νηρίς, η γοργόνα με τη χρυσή καρδιά» από τις εκδόσεις Βακχικόν. Στο τωρινό εγχείρημα καταλήξαμε σε μια μινιμαλ εκδοχή της ιστορίας. Δούλεψε με μεικτή τεχνική. Πάντρεψε διαφορετικές υφές, κολλάζ με σκίτσο, έντονο χρώμα με μολύβι. Το αποτέλεσμα πιστεύω ότι είναι εξαιρετικό. Η εικόνα ρέει με ευχάριστο τρόπο μέσα στο κείμενο. 

Παρότι οι χαρακτήρες είναι φανταστικοί, θα εντοπίσει ο αναγνώστης σ’ αυτούς στοιχεία της δικής σας προσωπικότητας;

Ναι. Πολλά στοιχεία του Εδώ αντικατοπτρίζουν την μητρική μου στάση. 

Πού ακριβώς στοχεύετε ως συγγραφέας, στην ψυχαγωγία, στον προβληματισμό, στη διαπαιδαγώγηση του αναγνώστη ή σε κάτι άλλο;

Τα δύο προηγούμενα βιβλία μου είχαν πολλές αφορμές για θεατρικό παιχνίδι. Το καινούριο βιβλίο είναι περισσότερο μια παρηγοριά.  

Πώς σχεδιάζετε να προωθήσετε το βιβλίο σας; Με κάποια παρουσίασή του ίσως;

Σίγουρα θα κάνουμε παρουσιάσεις όταν αυτό θα είναι εφικτό. 

Πού μπορεί κάποιος να βρει το βιβλίο σας;

Σε όλα τα βιβλιοπωλεία.  

Κυρία Μπότση, σας ευχαριστώ πολύ για την όμορφη συζήτηση και σας εύχομαι κάθε επιτυχία στο συγγραφικό σας έργο.

Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω κι εγώ με τη σειρά μου  για την εκτενή συνέντευξη με την οποία με τιμήσατε.


Βιογραφικό:

Η Πελαγία Μπότση είναι συγγραφέας παιδικών βιβλίων και διδάσκει θεατρικό παιχνίδι. Έχει αποφοιτήσει από τη Δραματική Σχολή Αθηνών και συνέχισε τις σπουδές της στο τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης του ΕΚΠΑ. Έχει γράψει και σκηνοθετήσει πλήθος θεατρικών παραστάσεων και μουσικοθεατρικών εκδηλώσεων. Έχει βραβευτεί σε πανελλήνιους και διεθνείς λογοτεχνικούς διαγωνισμούς. Από τις εκδόσεις Βακχικόν κυκλοφορούν τα παιδικά βιβλία της Νηρίς-Νηρίς (2014) και Φέρνουμε την άνοιξη (2016).