Στέλλα Μπελέση: "Το βιβλίο είναι υπέρτατο πολιτιστικό αγαθό και το Κράτος οφείλει να το ενισχύσει"


Σήμερα στις Τέχνες φιλοξενούμε τη συγγραφέα 
Στέλλα Μπελέση, η οποία πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Συμπαντικές Διαδρομές» το βιβλίο της με τίτλο «33». Με σπουδές στη φιλοσοφία, τη σκηνοθεσία, τη Δημοσιογραφία, τη Ζωγραφική και τη Θεατρολογία οπωσδήποτε η συζήτηση μαζί της είναι άκρως ενδιαφέρουσα και συναρπαστική.
Ας δούμε τι έχει να μας πει...

Συνέντευξη στη Στέλλα Πετρίδου


Κυρία Μπελέση, οι αξιόλογες ακαδημαϊκές σας σπουδές, αλλά και το μεγάλο έργο 
που έχετε παρουσιάσει έως τώρα στις τέχνες και τα γράμματα, αναδεικνύουν έμπρακτα ότι είστε μια πολύπλευρη προσωπικότητα, με ένα ανήσυχο πνεύμα, που επιθυμεί διαρκώς να μαθαίνει, να εξελίσσεται και να δημιουργεί . Θα μπορούσατε να φανταστείτε τον εαυτό σας άπραγο και αποστασιοποιημένο, χωρίς κανένα ενδιαφέρον για όλα τα παραπάνω;

Η απραξία και η αποστασιοποίηση σαφώς δεν ταιριάζουν στο χαρακτήρα μου. Όπως- πολύ σωστά- επισημαίνετε η γνώση και η δημιουργικότητα αποτελούν το «οξυγόνο» της ύπαρξής μου. Η γνώση προηγείται πάντοτε της δημιουργικότητας αν θέλουμε το αντικείμενο της δημιουργίας μας να είναι αξιόλογο. Φυσικά, δε θα μπορούσα να φανταστώ τον εαυτό μου ανενεργό και χωρίς ενδιαφέροντα. Επίσης όμως δε θα μπορούσα να τον φανταστώ χωρίς να προσφέρει έργο για τα αδέσποτα ζώα της χώρας μας που υποφέρουν στους δρόμους. Δραστηριοποιούμαι πολλά χρόνια σε φιλοζωικά σωματεία, τα τελευταία χρόνια στο «ΑΔΕΣΠΟΤΟΛΟΓΙΟ».
Εννοείται ότι και η προσφορά σε πάσχοντες συνανθρώπους μας είναι πολύ σημαντική, αλλά αυτά δεν τα κοινοποιούμε δημοσίως. Κοινοποιήσαμε μόνο την πρόσφατη επίσκεψή μας για μοίρασμα γλυκισμάτων σε μετανάστες που έχουν μετατρέψει σε σπίτι τους τις υπόγειες διαβάσεις της λεωφόρου Συγγρού, επειδή βαρεθήκαμε τις επιθέσεις από δήθεν φιλάνθρωπους. Οι «φιλάνθρωποι» αυτοί, βέβαια, δεν προσφέρουν τίποτα και πουθενά. Οι αληθινοί φιλάνθρωποι συνδράμουν εξίσου ανθρώπους και ζώα, αφού κάθε έμβιο ον έχει την ίδια αξία στον πλανήτη και τα ίδια δικαιώματα στη ζωή. «Όποιος δεν αγαπάει τα ζώα, δεν αγαπάει τους ανθρώπους» είπε ο Ονορέ ντε Μπαλζάκ. Αυτή η φράση τα λέει όλα, πιστεύω.

Ποια μορφή τέχνης σας κεντρίζει περισσότερο από τις άλλες και προς τα πού θεωρείτε πως εσείς προσωπικά κλίνετε περισσότερο;

Ο κινηματογράφος γιατί συνδυάζει όλες τις Τέχνες. Δυστυχώς όμως στην Ελλάδα δεν υπάρχουν οι ανάλογοι προϋπολογισμοί αλλά ούτε και ο αριθμός των Ελληνόφωνων θεατών είναι επαρκής για να καλυφθούν τα έξοδα από τα εισιτήρια.

Ποιο είναι το αγαπημένο σας λογοτεχνικό είδος και γιατί;

Η λογοτεχνία του φανταστικού και η αστυνομική λογοτεχνία. Απολαμβάνω όμως πάντα ένα καλό βιβλίο σε όποιο είδος ανήκει ή δεν ανήκει 

Τι ήταν αυτό που σας ώθησε στη συγγραφή;

Κατ’ αρχήν η ανάγνωση. Από κει ξεκινά κανείς. Ύστερα αντιλαμβάνεται ότι ίσως μπορεί να γράψει κι εκείνος και αρχίζει την προσπάθεια.


Θυμάστε πότε ήταν η πρώτη φορά που γράψατε το πρώτο σας κείμενο; Ποια ήταν η κατάληξή του; Τυπώθηκε ή έμεινε στο συρτάρι και γιατί;

Άρχισα να γράφω κείμενα στα 15 μου χρόνια. Ήταν άρθρα και αφορούσαν το θέατρο, παραγνωρισμένα αθλήματα για την δεκαετία του’80 όπως γυμναστική, ξιφασκία, τένις καθώς και κείμενα για φιλόσοφους όπως ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ. Ένα μικρό διήγημα επίσης. Τυπώθηκαν όλα σε περιοδικά της εποχής όπως «ΠΑΝΘΕΟΝ», «ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ», «ΧΑΡΟΥΜΕΝΟ ΚΟΡΙΤΣΙ», «VIP'S” 

Υπάρχει τελετουργία γραφής για εσάς, δηλαδή συγκεκριμένος χώρος, χρόνος, συνθήκες ή μπορείτε οπουδήποτε και οποτεδήποτε να συγκεντρωθείτε και να γράψετε;

Οπουδήποτε και οποτεδήποτε αρκεί να υπάρχει ιδέα και έμπνευση.

Ποια είναι η γνώμη σας για την εκδοτική πραγματικότητα στην Ελλάδα;

Δύσκολη. Μόνο για τολμηρούς και αποφασισμένους. Όπως χαρακτηριστικά λέγεται «οι μισοί Έλληνες γράφουν». Δυστυχώς όμως οι άλλοι μισοί δε διαβάζουν. Η Πολιτεία είναι απούσα και όλα επαφίενται στον πατριωτισμό των εκδοτών. Το βιβλίο είναι υπέρτατο πολιτιστικό αγαθό και το Κράτος οφείλει να το ενισχύσει.


Θέλω να σταθώ στο τελευταίο σας βιβλίο, που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2021 από τις εκδόσεις «Συμπαντικές Διαδρομές» και φέρει τον τίτλο «33». Πρόκειται για μια μυθιστορηματική απόδοση των τριάντα τριών τεκτονικών βαθμών του αρχαίου και αποδεδειγμένου Σκωτικού Τύπου. Πείτε μας λίγα λόγια γι’ αυτό.

Το έναυσμα για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου προέκυψε από τα βιβλία του Albert Pike «ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΔΕΙΓΜΕΝΟΥ ΣΚΩΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ – MORALS AND DOGMA” , έργο που δημοσιεύθηκε το 1871 και κυκλοφόρησε στην ελληνική γλώσσα από τις εκδόσεις «ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ». Η φιλοσοφία των 33 βαθμών του Τεκτονισμού δεν εξαντλείται. Εγώ σκέφθηκα να συνδυάσω τη φιλοσοφία και την Ιστορία των βαθμών με τη λογοτεχνία κάτι που, από έρευνα που έκανα, δεν έχει ξαναγίνει. Γιατί να συνδυάσω τους 33 βαθμούς με τη λογοτεχνία; Επειδή η λογοτεχνία δημιουργεί χαρακτήρες εμπνευσμένους από την αληθινή ζωή. Ήθελα να δείξω πως συνδέονται οι 33 βαθμοί με τους ανθρώπους, τις σκέψεις, τις δράσεις και τις αποφάσεις τους. Μπορούν να βοηθήσουν την 45χρονη μεταφράστρια και αμύητη στον Τεκτονισμό Βιολέτα στην αντιμετώπιση των ερωτημάτων-προβλημάτων που αντιμετωπίζει στην καθημερινή της ζωή μεγαλώνοντας μόνη τον 12χρονο γιό της και περιμένοντας μάταια τον- εν διαστάσει- σύζυγό της να επιστρέψει στο σπίτι; 
Μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση και αντιμετώπιση της συμπεριφοράς των συνανθρώπων μας; 
Οι απαντήσεις στο βιβλίο.

Υπάρχουν κάποια μηνύματα που θέλετε οπωσδήποτε να περάσετε μέσω του βιβλίου σας αυτού;

Μηνύματα υπάρχουν πολλά από τα οποία θα ήθελα να κατορθώσω να περάσω - κατ’ αρχήν- στον εαυτό μου, δουλεύοντας με αυτόν. Δεν είναι εύκολο, ας πούμε, να κατανοήσεις τον πλησίον σου, να μπεις στη θέση του. Να τον βοηθήσεις ουσιαστικά και να τον αποδεχθείς. Ο κάθε άνθρωπος λαμβάνει και επεξεργάζεται με το δικό του τρόπο τα πολυάριθμα μηνύματα που λαμβάνει καθημερινά από διάφορες πηγές.

Τελικά, είναι θεμιτή η αμφισβήτηση των πάντων; Μπορεί κάποιος να ισχυριστεί με βεβαιότητα ότι κατέχει την απόλυτη γνώση;

«Εν οίδα ότι ουδέν οίδα» είναι η φράση που αποδίδεται στο Σωκράτη και είναι από τις σοφότερες παραδοχές όλων των εποχών. Κατά την ταπεινή μου άποψη, κανένα ανθρώπινο και, συνεπώς, ατελές ον δε μπορεί να ισχυριστεί ούτε να αποδείξει ότι κατέχει την απόλυτη γνώση. Το προνόμιο αυτό ανήκει στην άυλη σοφία που δημιούργησε το Σύμπαν. Κάποιοι τον λένε «Θεό», οι Τέκτονες «Μεγάλο Αρχιτέκτονα του Σύμπαντος». Για μένα «Θεός είναι η συνείδηση, η συνείδηση σύμφωνα με τις νευροεπιστήμες είναι ένα φυσικό φαινόμενο, συνεπώς ο Θεός μπορεί να είναι ένα φυσικό φαινόμενο». Δηλαδή ένα φαινόμενο φυσικό που, όμως, η ανθρώπινη διάνοια δυσκολεύεται να προσεγγίσει γιατί έχει όρια.


Το βιβλίο σας αναφέρατε ότι απευθύνετε και στους μυημένους, αλλά και στους αναγνώστες που ενδιαφέρονται να γνωρίσουν την φιλοσοφία του Τεκτονισμού. Μπορεί να αποτελέσει θεωρείτε η ανάγνωσή του έναν από τους πλέον δημιουργικούς τρόπους για τη διεύρυνση της ανθρώπινης σκέψης;

Κάθε ανάγνωσμα αποτελεί λιγότερο ή περισσότερο ένα δημιουργικό τρόπο για να διευρυνθεί η ανθρώπινη σκέψη. Ακόμα και τα «κακά» αναγνώσματα. Αν δεν διαβάσει κανείς «κακά» αναγνώσματα πως θα καταλάβει ποια είναι τα «καλά» αναγνώσματα. Το ίδιο ισχύει για όλο το φάσμα της Τέχνης, αλλά και όλων των λεγόμενων ανθρωπιστικών επιστημών. Συνεπώς και το δικό μου βιβλίο μπορεί να συντελέσει στη διεύρυνση της ανθρώπινης σκέψης.

Φοβάστε την κακή κριτική; Την κριτική γενικότερα;

Όποιος φοβάται την κριτική, δεν εκτίθεται σε αυτήν. Κάθεται σπίτι του, δεν κάνει τίποτα και, αν επιθυμεί, κριτικάρει εκ του ασφαλούς τους άλλους που πράττουν. Δεν δέχομαι την κακεντρεχή κριτική, δεν με ενοχλεί καθόλου η κακή κριτική με την προϋπόθεση να είναι τεκμηριωμένη και εποικοδομητική.

Σκοπεύετε να μεταφράσετε το βιβλίο σας και στα αγγλικά ή είναι κάτι που προς το παρόν δε σας απασχολεί ιδιαίτερα;

Το βιβλίο μεταφράζεται ήδη στα Αγγλικά.

Το βιβλίο σας απευθύνεται αποκλειστικά σε ενήλικες ή μπορεί να αποτελέσει ανάγνωσμα και για το εφηβικό κοινό;

Υπάρχουν έφηβοι που μπορεί να είναι πιο προχωρημένοι από πολλούς ενήλικες. Εξαρτάται από τις προσλαμβάνουσες του αναγνώστη και όχι από την βιολογική ηλικία.

Από πού μπορούν οι αναγνώστες να αγοράσουν το βιβλίο σας;

Από το ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο των εκδόσεων «ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ» και από ενημερωμένα βιβλιοπωλεία.

Μια ευχή σας για το μέλλον;

Η οικονομική κρίση και η πρόσφατη πανδημία του COVID-19 να αποτελέσουν μαθήματα για τον άνθρωπο, να γίνει λιγότερο καταναλωτικός σε άχρηστα υλικά αγαθά και περισσότερο καταναλωτικός σε πνευματικά αγαθά.

Κυρία Μπελέση, σας ευχαριστώ πολύ για την όμορφη συνέντευξη και σας εύχομαι να είστε πάντα δημιουργική.

Εγώ, ευχαριστώ πολύ για τη φιλοξενία και σας εύχομαι να συνεχίσετε να βάζετε το προσωπικό σας λιθαράκι για την ανάπτυξη του ανθρώπινου πνεύματος για πολλά χρόνια.


Βιογραφικό:

Πτυχιούχος της  Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και του τμήματος Σκηνοθεσίας της Σχολής Σταυράκου. Σπούδασε επίσης Δημοσιογραφία, Ζωγραφική και Θεατρολογία. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές πάνω στον τηλεοπτικό προγραμματισμό στο Παρίσι. Γνωρίζει Αγγλικά, Γαλλικά και Ιταλικά. Ασχολήθηκε με τις πολεμικές τέχνες και είναι ερασιτέχνης μαραθωνοδρόμος. Υπήρξε καλλιτεχνική διευθύντρια του Μεσογειακού Φεστιβάλ Νέων Κινηματογραφιστών στη Λάρισα για είκοσι δύο χρόνια. Έχει σκηνοθετήσει τέσσερις ταινίες μικρού μήκους, είκοσι επτά ντοκιμαντέρ, μία τηλεταινία και πέντε ταινίες μεγάλου μήκους. Οι ταινίες της διακρίθηκαν σε διάφορα φεστιβάλ, ενώ για τα σενάρια και τα διηγήματά της έχει αποσπάσει βραβεία σε Ελληνικούς και διεθνείς διαγωνισμούς. Το βιβλίο της «ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΗΣ ΜΠΑΣΤΕΤ» εκδόθηκε το 2014 από τις εκδόσεις «ΔΙΩΝΗ». Η συλλογή διηγημάτων «ΟΙ ΓΑΤΕΣ ΤΗΣ ΒΕΡΕΝΙΚΗΣ» εκδόθηκαν από τις εκδόσεις «ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ» το 2019 στα Ελληνικά (α’ έκδοση), το 2020 στα Αγγλικά και το 2021 στα Ελληνικά (β’ έκδοση).