Αγγελική Καστρινέλλη: "Η καλή τεχνική ή ο ποιοτικός εξοπλισμός δεν εγγυώνται την ενδιαφέρουσα φωτογραφία"

 


Σήμερα στις Τέχνες φιλοξενούμε τη φωτογράφο Αγγελική Καστρινέλλη. Με αρκετές εκθέσεις φωτογραφίας στο ενεργητικό της, ατομικές και ομαδικές, με αξιόλογες συνεργασίες της με καλλιτέχνες από το χώρο της μουσικής, του θεάτρου και του σύγχρονου χορού, με πέντε εκδοθέντα βιβλία της, αποκλειστικά αφιερωμένα στη φωτογραφία και τέλος, με την οργάνωση αρκετών ατομικών και ομαδικών Workshops σε όλη την Ελλάδα, οπωσδήποτε έχει πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα να μας πει. Θα επικεντρωθούμε λίγο περισσότερο στο τελευταίο της βιβλίο, με τίτλο «Inner Vision Photography, εξερευνώντας το άγνωστο… ανακαλύπτοντας το γνώριμο», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Διάνοια», το οποίο αναφέρεται στην ομώνυμη μέθοδο προσωπικής ανάπτυξης που έχει δημιουργήσει και την οποία εφαρμόζει από το 2017.
Πάμε να τη γνωρίσουμε καλύτερα...

Συνέντευξη στη Στέλλα Πετρίδου


Κυρία Καστρινέλλη, για ποιο λόγο αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τη φωτογραφία; Ποιο υπήρξε το βασικό ερέθισμα που σας ώθησε προς αυτή την κατεύθυνση;

Η φωτογραφία μπήκε στη ζωή μου στην εφηβεία. Μια απλή φωτογραφική μηχανή εκείνης της εποχής, Kodak Instamatic, μου γέννησε την περιέργεια να δω το περιβάλλον μου μέσα από ένα απειροελάχιστο τετράγωνο παραθυράκι. Κι αυτό ήταν.. η μαγεία της φωτογραφικής τέχνης μπήκε στη ζωή μου και δεν έχει βγει μέχρι και σήμερα.

Τι σημαίνει για εσάς φωτογραφία;

Φωτογραφία για μένα σημαίνει έναν διαφορετικό τρόπο να βλέπεις τον κόσμο. Με βλέμμα αφυπνισμένο, ευαίσθητο, έτοιμο να σου αποκαλύψει την αόρατη πλευρά του κόσμου, εκείνη που μένει συχνά κρυμμένη από το μηχανοποιημένο βλέμμα της συνήθειας.

Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε έναν επαγγελματία φωτογράφο και σε έναν άνθρωπο που αρέσκεται να ανεβάζει «καλλιτεχνικές» φωτογραφίες στα social media;

Θα έλεγα ότι η όποια διαφορά μπορεί να υπάρχει βρίσκεται στην πρόθεση που υπάρχει πίσω από τις φωτογραφίες. Αν ο φωτογράφος, επαγγελματίας ή ερασιτέχνης (σχηματικά χρησιμοποιώ τον διαχωρισμό αυτόν) έχει βρει τη δική του προσωπική σύνδεση με το φωτογραφιζόμενο θέμα, τότε οι φωτογραφίες του θα συν-κινήσουν τους θεατές τους, ανεξαρτήτως του θέματος ή της χρήσης για την οποία έχουν τραβηχτεί.

Θέλει, επομένως, μελέτη ο φακός. Δεν είναι κάτι που μαθαίνεται από μόνος του και πόσο μάλλον σωστά. Συμφωνείτε;

Αυτό που σίγουρα ισχύει είναι ότι η φωτογραφία έχει μια τεχνική που χρειάζεται να κατακτηθεί και να αφομοιωθεί σε βαθμό τέτοιο ώστε να «ξεχαστεί» από τον φωτογράφο. Όμως, από την άλλη, όπως λέει και ο Kandinsky: «Όταν ξέρω του κανόνες του μαραγκού θα μπορώ πάντα να φτιάξω ένα τραπέζι. Ας μην είναι, όμως ποτέ βέβαιος όποιος ξέρει τους υποτιθέμενους κανόνες του ζωγράφου, ότι μπορεί να δημιουργήσει ένα έργο τέχνης».

Ως κεντρικό θέμα στις φωτογραφίες σας διαλέγετε κάτι συγκεκριμένο; Ασχολείστε δηλαδή με ένα συγκεκριμένο είδος φωτογραφίας;

Τα θέματα στις φωτογραφίες μου, όπως λέω και στο βιβλίο, είναι απλά μια αφορμή. Ένα πρόσχημα που μου δίνει την ευκαιρία να αποτυπώσω τον ασυνείδητο κόσμο που υπάρχει μέσα μου. Όπως λέει και ο Paul Cezanne: «Αυτό που με ενδιαφέρει δεν είναι το θέμα αλλά αυτό που υπάρχει ανάμεσα σε μένα και το θέμα, αυτό θέλω να απεικονίσω».


Ποια είναι η προσωπική σας προσέγγιση; Τι χαρακτηριστικά εντοπίζονται στις φωτογραφικές σας λήψεις;

Από τα λεγόμενα των άλλων για τις φωτογραφίες μου θα έλεγα ότι αυτό που κυρίως εντοπίζεται είναι η ατμόσφαιρα του μυστηρίου, η θεατρικότητα, η ανάδειξη του ασήμαντου σε σημαντικό.

Ποιο είναι το πιο αγαπημένο σας θέμα για φωτογράφιση; Τι σας εμπνέει περισσότερο;

Με εμπνέει ότι με συν-κινεί. Ότι γύρω μου μού κάνει κλικ.. για να μιλήσω και στη φωτογραφική γλώσσα. Υπάρχει λοιπόν μεγάλη ποικιλία στα θέματα που μπορεί να με προσελκύσουν.

Είναι ακριβό σπορ η φωτογραφία, τελικά; Μπορεί κάποιος να φτάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα, ακόμα και με λιγότερο ή φτηνότερο ή και ποιοτικά όχι τόσο καλό εξοπλισμό;

Σήμερα η φωτογραφία δεν είναι ακριβό σπορ κι αυτό οφείλεται εν πολλοίς στην τεχνολογική εξέλιξη. Σε ότι αφορά το φωτογραφικό αποτέλεσμα θα επαναλάβω ότι αυτό καθορίζεται όχι από την τεχνική όσο από το αν ο φωτογράφος έχει κάτι ουσιαστικό να κοινωνήσει μέσα από τις φωτογραφίες του. Έχουμε πολλά παραδείγματα στην ιστορία της φωτογραφίας που αποδεικνύουν ότι η καλή τεχνική ή ο ποιοτικός εξοπλισμός δεν εγγυώνται την ενδιαφέρουσα φωτογραφία.

Εκτιμάται η φωτογραφία στις μέρες μας; Μπορεί ο θεατής ενός έργου να καταλάβει την αξία του καλλιτέχνη και την προσπάθεια που κατέβαλε για να επιτευχθεί το ποθητό αποτέλεσμα; Λαμβάνει ο κάθε θεατής τα ίδια μηνύματα από ένα έργο ή εξαρτάται κάθε φορά από το πώς αντιλαμβάνεται ως προσωπικότητα αυτό που βλέπει τη δεδομένη στιγμή;

Σίγουρα η θέαση μιας εικόνας σχετίζεται απολύτως και με τον κάθε θεατή της. Το θέμα όμως δεν είναι η αξιολόγηση της εικόνας από τον θεατή αλλά το να γίνεται μια φωτογραφία αφορμή για αναστοχασμό, συν-κίνηση, διδαχή και εμβάθυνση, όπως συμβαίνει και με τα βιβλία.

Ποια είναι η μέθοδος INNER VISION Photography; Πείτε μας λίγα λόγια γι’ αυτήν.

Η μέθοδος Inner Vision Photography αξιοποιεί το γεγονός ότι η φωτογραφία είναι ένα πολύ απλό, εύχρηστο και κοινόχρηστο μέσο. Παράλληλα όμως με αυτό γνωρίζουμε ότι στις φωτογραφίες μας καταγράφονται ασυνείδητα στοιχεία δικά μας που τις περισσότερες φορές δεν τα γνωρίζουμε ούτε εμείς οι ίδιοι. Κι έτσι μας δίνεται η ευκαιρία να γνωρίσουμε τον εαυτό μας, να αναγνωρίσουμε τα εμπόδια που μας κλείνουν το δρόμο προς τη χαρά και την ευημερία και να αλλάξουμε όσα χρειάζονται ώστε να γίνουμε η καλύτερη εκδοχή μας. Τέλος, επειδή το όποιο θεραπευτικό αποτέλεσμα συντελείται μέσω της μεθόδου Inner Vision Photography ακουμπά πάνω στη δημιουργική διαδικασία της τέχνης, στη διάρκεια των workshops επικρατεί ένα κλίμα χαράς, ελαφρότητας και παιχνιδιού, προσφέροντάς μας ένα πολύ ισχυρό ελιξίριο, ιδιαίτερα αναζωογονητικό, πιστεύω, στην ιδιόμορφη εποχή που ζούμε!

Το βιβλίο που κρατώ στα χέρια μου αναφέρεται στη μέθοδο που αναφέραμε. Τίτλος του «Inner Vision Photography, εξερευνώντας το άγνωστο… ανακαλύπτοντας το γνώριμο» και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Διάνοια». Μιλήστε μας για το περιεχόμενό του.

Το βιβλίο μου «Inner Vision Photography» είναι προϊόν του lockdown, όπως σημειώνω και στον επίλογο του βιβλίου. Αναφέρεται στην ομώνυμη μέθοδο προσωπικής ανάπτυξης που έχω δημιουργήσει, μια μορφή art therapy με μέσο τη φωτογραφία, και την οποία εφαρμόζω σε ατομικά και ομαδικά workshops από το 2017. Καθώς απαιτείται η βιωματική, άρα ζωντανή, συμμετοχή στο σεμινάριο, στη διάρκεια της καραντίνας δεν ήταν δυνατόν να γίνει κι έτσι μου δόθηκε ο χρόνος να καθίσω και να γράψω τη φιλοσοφία της μεθόδου καθώς και μερικά απλά workshops που μπορεί ο καθένας να δοκιμάσει να κάνει μόνος του η με παρέα.

Σε ποιον αναγνώστη απευθύνεται το βιβλίο σας;

Απευθύνεται τόσο σε όσους θέλουν να εμπλουτίσουν το φωτογραφικό τους βίωμα, όσο και σε κείνους που θέλουν να ξεκινήσουν την παρατήρηση του εσωτερικού και του εξωτερικού κόσμου, με βλέμμα αφυπνισμένο, είτε μέσα από το φακό είτε και δια γυμνού οφθαλμού!

Έχετε την τάση να συνδυάζετε τη φωτογραφία και με άλλου είδους τέχνες, όπως για παράδειγμα το θέατρο, τη μουσική, τον χορό, αλλά και τον λόγο. Γιατί αυτό; Θεωρείτε πως ο συνδυασμός όλων αυτών ελκύει περισσότερο το ενδιαφέρον του κοινού; Εκτιμάται περισσότερο η φωτογραφία όταν συνοδεύεται κι από κάτι άλλο, από κάτι που ίσως κατά κάποιον τρόπο αναλύει βαθύτερα το περιεχόμενό της, το αποκρυπτογραφεί και το εξυψώνει.

Η σύμπραξη με καλλιτέχνες από άλλους χώρους της τέχνης δεν έχει καθόλου να κάνει με την αξία της φωτογραφίας ως αυτόνομης και πολύ σπουδαίας μορφής της σύγχρονης τέχνης, η οποία πλέον δεν αμφισβητείται. Η σύμπραξη αυτή έχει να κάνει με τη δική μου επιθυμία για συνομιλία και διάλογο, τη διεύρυνση της οπτικής αντίληψης, την αναζήτηση νέων καινοτόμων σχημάτων τόσο της φόρμας όσο και του περιεχομένου της φωτογραφικής εικόνας. Τέλος, αγαπώ πολύ όλες τις τέχνες και μου αρέσει να πειραματίζομαι και να δοκιμάζω καινούρια πράγματα.

Μέχρι σήμερα έχετε κάνει δέκα ατομικές φωτογραφικές εκθέσεις κι έχετε πάρει μέρος σε πολλές ομαδικές. Θεωρείτε πως το βιβλίο σας φέρνει περισσότερο κοντά με το κοινό; Είναι δηλαδή ένας ακόμα τρόπος για να προωθήσετε τη δουλειά σας σε ανθρώπους που δεν έχουν τη δυνατότητα ούτε και το χρόνο να επισκεφτούν τις εκθέσεις σας;

Το βιβλίο είναι απλά για μένα ένας ακόμη τρόπος επικοινωνίας με το κοινό. Ένας τρόπος που αγαπώ ιδιαίτερα καθώς η ανάγνωση και η γραφή είναι μαζί με τη φωτογραφία οι τρεις πολύτιμες συντρόφισσες της ζωής μου.


Τι προσπαθείτε να πείτε με το βιβλίο σας; Τι ακριβώς επιθυμείτε να επικοινωνήσετε με την τέχνη σας;

Η εσωτερική μας ζωή μπορεί να γίνει ένα ισχυρό αντίδοτο απέναντι στο αίσθημα της μοναξιάς και της αποξένωσης, καθώς είναι εκείνη που μπορεί να μας οδηγήσει στη σύνδεση. Η περισυλλογή, η παύση, η σιωπή και ο αναστοχασμός –εργαλεία με τα οποία εξορύσσουμε τους θησαυρούς της εσωτερικής μας ζωής, καλλιεργούν την ενσυναίσθηση και τη συνείδηση της κοινής μοίρας που ενώνει όλα τα πλάσματα που κατοικούμε αυτόν τον πλανήτη. Άλλωστε, η σύμπραξη της διαφορετικότητας με την κοινή μοίρα δεν είναι το ζητούμενο του ταξιδιού μας σε αυτόν τον κόσμο; Θέλω, λοιπόν, να μιλήσω στους άλλους γι' αυτή την ξεχωριστή εμπειρία που μπορεί να μας προσφέρει η επαφή με την δημιουργική διαδικασία της τέχνης.

Τι θα συμβουλεύατε έναν επίδοξο φωτογράφο, κάποιον που παίρνει για πρώτη φορά μια φωτογραφική μηχανή στα χέρια του; Το βιβλίο σας θα τον βοηθήσει να κάνει το όνειρό του πραγματικότητα ή χρειάζεται και η συμμετοχή του σε ατομικά και ομαδικά workshops;

Σίγουρα το βιβλίο μπορεί να του δώσει ιδέες και γνώση. Κυρίως όμως, θα του δώσει την ώθηση να αγαπήσει τη φωτογραφία και να την δει σαν σύντροφο και σαν δάσκαλο στην καθημερινότητα του. Αυτό τουλάχιστον μου μεταφέρουν μέχρι στιγμής οι αναγνώστες του βιβλίου.

Από την άλλη η συμμετοχή στα workshops είναι επίσης μια σημαντική εμπειρία καθώς η προσωπική βίωση και η αλληλεπίδραση με την ομάδα παίζουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία ενός εύφορου κλίματος στη ζωή μας.

Πού μπορεί κάποιος να βρει το βιβλίο σας;

Το βιβλίο κυκλοφορεί σε όλα τα μεγάλα βιβλιοπωλεία. Μπορεί επίσης να το προμηθευτεί κάποιος και από τις εκδόσεις Διάνοια.

Πώς μπορεί κάποιος να επικοινωνήσει μαζί σας;

Μπορεί να επικοινωνήσει μέσω των social media μου καθώς και του site μου: aggelikikastrinelli.gr

Μια ευχή σας για το μέλλον;

Να ζούμε μια δημιουργική ζωή, με βάση τις αξίες και το προσωπικό μας όραμα, γιατί έτσι είναι που κρατάμε μακριά το φόβο και πλησιάζουμε την αγάπη.

Κυρία Καστρινέλλη, σας ευχαριστούμε πολύ για την όμορφη συζήτηση και σας ευχόμαστε κάθε επιτυχία προσωπική και καλλιτεχνική.

Σας ευχαριστώ κι εγώ πολύ για τις ερωτήσεις, το ενδιαφέρον και την ευκαιρία που μου δώσατε να αναστοχαστώ και να εμβαθύνω.


Βιογραφικό

Η Αγγελική Καστρινέλλη γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Έζησε τα παιδικά της χρόνια στην Απείρανθο της Νάξου όπου αγάπησε την τέχνη. Μετά το πτυχίο της από τη Γεωπονική Σχολή Αθηνών, φοίτησε στο τμήμα σκηνοθεσίας της σχολής κινηματογράφου της Ευγενίας Χατζίκου. Ακολούθησαν οι σπουδές της στη φωτογραφία στον ΑΚΤΟ και στον Φωτογραφικό Κύκλο με δάσκαλο τον Πλάτωνα Ριβέλλη. Από το 2016 είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Εικαστική Θεραπεία (ART THERAPY).

Μέχρι σήμερα έχει κάνει δέκα ατομικές φωτογραφικές εκθέσεις σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Σύρο και Χανιά και έχει πάρει μέρος σε πολλές ομαδικές.

Δουλειά της έχει δημοσιευτεί σε φωτογραφικά, λογοτεχνικά και μουσικά περιοδικά.

Έχει εκδώσει άλλα τέσσερα βιβλία στα οποία συνδυάζει τη φωτογραφία με τον λόγο: «7 days in Morrocco| Η κρυμμένη ομορφιά των ανατροπών» (2020), «Phantasmata», σε συνεργασία με τον Βασίλη Οικονόμου (2019), «Μια βόλτα μόνον» (2012), «4 εποχές και μία Πέμπτη» (2006). 

Συνεργάζεται με καλλιτέχνες από το χώρο της μουσικής, του θεάτρου και του σύγχρονου χορού (δι)ερευνώντας τις δυνατότητες σύμπραξης της φωτογραφίας με άλλες τέχνες.

Το 2017 δημιούργησε τη μέθοδο INNER VISION Photography την οποία και εφαρμόζει σε ατομικά και ομαδικά Workshops σε όλη την Ελλάδα.