Σοφιάννα Παϊδούση: "Για να πλαστεί η ιστορία χρειάζεται χρόνος, συγκέντρωση και φυσικά φαντασία"



Η συγγραφέας Σοφιάννα Παϊδούση εκτός από παραμυθού, νηπιαγωγός, καθηγήτρια Αγγλικών, blogger (θέατρο, για παιδιά και ενήλικες, μουσική και βιβλίο) και YouTuber, έχει σπουδάσει σενάριο, σκηνοθεσία, παραγωγή οπτικοακουστικού υλικού, δημιουργική γραφή (παραμύθι και εφηβική λογοτεχνία) και θεατρική γραφή. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το δεύτερο βιβλίο της από τις εκδόσεις «Υδροπλάνο», ένα παραμύθι που φέρει τον τίτλο «Αμφικαθρέφτης». Με αφορμή, λοιπόν, το βιβλίο της αυτό σήμερα τη φιλοξενούμε στις Τέχνες με σκοπό να τη γνωρίσουμε καλύτερα.
Ας δούμε τι έχει να μας πει...

Συνέντευξη στη Στέλλα Πετρίδου


Κυρία Παϊδούση, τι ήταν αυτό που σας ώθησε να εκφραστείτε μέσω της συγγραφής παιδικών βιβλίων; Επηρέασαν να φανταστούμε οι σπουδές σας και η επαγγελματική σας ενασχόληση, η οποία έχει να κάνει κατά το πλείστον με παιδιά;

Ανέκαθεν μου άρεσε το γράψιμο, σεναρίων στην αρχή αλλά μετέπειτα, λόγω και των σπουδών μου στην εκπαίδευση και αγωγή στην προσχολική ηλικία, θεώρησα ότι η συγγραφή παιδικών βιβλίων τα συνδυάζει όλα (τη συγγραφή και την παιδική ηλικία που λατρεύω) αλλά και την εικονογράφηση, (που κι αυτή αγαπούσα από μικρή αν και δεν ασχολήθηκα επαγγελματικά ) όπου αυτό που αιωρείται στο μυαλό μου παίρνει σάρκα και οστά από έμπειρους εικονογράφους δίνοντας του μια ολοκληρωματική μορφή και μια άλλη διάσταση στο έργο.

Θεωρείτε ότι η συγγραφή γενικότερα, αλλά και η σκηνοθεσία με την οποία ασχοληθήκατε, το σενάριο, η παραγωγή οπτικοακουστικού υλικού, η γραφιστική, η δημιουργική γραφή, απελευθερώνουν αρκετά τον εσωτερικό σας κόσμο;

Ναι όλα με τον τρόπο τους και ως ένα βαθμό. Περισσότερο η συγγραφή φυσικά, καθώς είναι κάτι ολοκληρωματικά δικό μου (ακόμα και η εικονογράφηση είναι κάθε φορά βάση διεξοδικής συζήτησης και συνεννόησης μέχρι να βγει το αποτέλεσμα που επιθυμώ. Η γραφιστική από την άλλη πλευρά, βοηθάει στην προβολή και προώθηση των προϊόντων, αλλά είναι ένα κομμάτι που μου αρέσει εξίσου. Μακάρι κάποια στιγμή να καταφέρω να κάνω τον Παρφέ (το πρώτο μου βιβλίο) ταινία μικρού μήκους (ίσως κινούμενα σχέδια), το σενάριο υπάρχει αλλά πρέπει να το προωθήσω στις εταιρείες παραγωγής!

Τι μπορεί να αποτελέσει έμπνευση για εσάς;

Συνήθως κάποιο δυσάρεστο γεγονός (όχι απαραίτητα δικό μου προσωπικό-πχ υπόθεση Γιακουμάκη), μπορεί να έχει συμβεί κάτι στο παρελθόν και να το «κουβαλάω» μέσα μου χρόνια και μόνο με το γράψιμο να μπορέσω να το «αντιμετωπίσω». Δυστυχώς είναι πολλά και συνεχή τα γεγονότα που συμβαίνουν και αφορούν κυρίως τις παιδικές ηλικίες, όπως ο πόλεμος τώρα… πώς να εξηγήσεις στα παιδιά κάτι τόσο αποκρουστικό και τρομερό;

Πώς συνδυάζεται το θέατρο με τη λογοτεχνία;

Παρόλο που είναι διαφορετικά είδη, τα περισσότερα θεατρικά έργα βασίζονται σε λογοτεχνικά κείμενα. Χρειάζεται κατάλληλη διασκευή βέβαια, αλλά αν ασχοληθούν οι σωστοί επαγγελματίες το αποτέλεσμα θα είναι εξαιρετικό.

Έχετε νιώσει ποτέ την ανάγκη να μεταφέρετε στο χαρτί κάποιο προσωπικό σας βίωμα;

Ναι, αυτήν την περίοδο έχω γράψει ένα κάπως… «σκοτεινό» παραμύθι που αφορά την εποχή του 60 και τη σημερινή. Φυσικά και δεν γνωρίζω και πολλά από τότε αλλά μέσα από τις ταινίες και παλιές φωτογραφίες των δικών μου που έχουν πέσει στα χέρια μου, προσπαθώ να στήσω μια ιστορία που εκτυλίσσεται στο τότε και στο τώρα. Είναι αφιερωμένο στον πατέρα μου που έφυγε το 20, οπότε ίσως λόγω αυτού του βιώματος να προσπαθώ να τον «φέρω» πίσω στη ζωή… ναι το ξέρω, κάποια στιγμή θα επισκεφτώ και έναν ψυχολόγο!

Από πού αντλείτε έμπνευση για να πλάσετε τις ιστορίες σας;

Αρχικά μου έρχεται στο μυαλό η ιδέα (το θέμα δηλαδή που θα έχει το παραμύθι) και απ’ αυτές ευτυχώς έχω πολλές. Έπειτα, εφόσον υπάρχει χρόνος για συγκέντρωση (!) πρέπει να γίνει η κατάλληλη έρευνα και όλα αυτά τα στοιχεία θα βοηθήσουν στο χτίσιμο της ιστορίας. Για να πλαστεί η ιστορία επομένως χρειάζεται χρόνος, συγκέντρωση και φυσικά φαντασία… εμένα προσωπικά με βοηθάει η μουσική (κλασική, movie soundtracks, Disney music κα).


Οι αξιόλογες σπουδές σας επηρεάζουν τις συγγραφικές σας αναζητήσεις;

Ναι, ιδίως οι πρόσφατες μεταπτυχιακές μου σπουδές στην εκπαιδευτική ψυχολογία που ολοκλήρωσα, πιστεύω θα με βοηθήσουν να εμβαθύνω περισσότερο στις ψυχούλες των παιδιών.

Θεωρείτε ότι υπάρχει συγκεκριμένη συνταγή για τη συγγραφή ενός καλού βιβλίου;

Όχι γιατί αν υπήρχε θα την ακολουθούσαν όλοι και θα ήταν επιτυχημένοι. Ο τελικός στόχος πιστεύω είναι ν’ αρέσει στα παιδιά.

Έχετε πρότυπα ως συγγραφέας; Στα γραπτά σας θα διαπιστώσει ο αναγνώστης επιρροές από άλλους αγαπημένους σας συγγραφείς;

Υπάρχουν φυσικά συγγραφείς που μου αρέσουν και σαν παιδί κι εγώ (!) διαβάζω τα βιβλία τους ξανά και ξανά. Δεν νομίζω πάντως ότι θα διαπιστώσει επιρροές από κάποιους συγγραφείς ο αναγνώστης ούτε και αυτός είναι ο σκοπός μου. Θεωρώ ότι όλοι μας είμαστε μοναδικοί και διαφορετικοί.

Είναι απαιτητικοί αναγνώστες τα παιδιά;

Ναι είναι οι πιο απαιτητικοί! Όπως είπα και παραπάνω, όσο και να θεωρεί ένας γονιός ότι αξίζει ένα βιβλίο να το αγοράσει για το παιδί του, το παιδί μπορεί να μη θέλει καν να το ανοίξει ή να το ανοίξει και να το πετάξει στην άκρη, χλευάζοντας ή να το διαβάζει ξανά και ξανά μέχρι να το μάθει απέξω και ανακατωτά (αυτό νομίζω κάνει ένα βιβλίο επιτυχημένο).

Κρατώ στα χέρια μου το δεύτερο βιβλίο σας, που κυκλοφόρησε μόλις το Νοέμβριο του 2021 από τις εκδόσεις «Υδροπλάνο» και έχει τον τίτλο «Αμφικαθρέφτης». Μιλήστε μας γι’ αυτό.

Το δεύτερό μου βιβλίο είναι ένα παραμύθι εποχής, με τίτλο «Ο Αμφικαθρέφτης» και έχει θέμα την παιδική παχυσαρκία και τις διαταραχές πρόληψης τροφής. Εκτός από την ιστορία, «μπαίνουν» και παίρνουν θέση στην ιστορία γνωστοί διατροφολόγοι και μια ψυχολόγος. Εμπεριέχονται επίσης εκπαιδευτικές δραστηριότητες, δραστηριότητες δημιουργικής γραφής, θεατρικό παιχνίδι από γνωστούς θεατρολόγους και εμψυχωτές. Τέλος περιλαμβάνει και αποκλειστικό τραγούδι των «Μειδίαμα» με την Ελένη Δήμου.

Η ιστορία σας, λοιπόν, πραγματεύεται το άγχος που βιώνει ένα μικρό κορίτσι εξαιτίας της εμφάνισής του. Η ανησυχία της την οδηγεί στο να πάρει σημαντικές αποφάσεις για τον εαυτό της και να τις κάνει πράξη. Τελικά, αυτό είναι το μήνυμα που θέλετε να περάσετε στους μικρούς μας φίλους; Να διεκδικεί κανείς με πείσμα τα όνειρά του και να αγωνίζεται γι’ αυτά;

Ναι αυτό, είναι πολύ σημαντικό να προσπαθεί κάποιος και να μην τα παρατάει. Να έχει στόχους και όνειρα και να γνωρίζει βέβαια ότι δεν είναι κακό να ζητάει βοήθεια από το κοντινό του περιβάλλον που μπορεί να το στηρίξει για να πετύχει πιο εύκολα τους στόχους του.

Όμορφες και τρυφερές εικόνες συνοδεύουν τις σελίδες του βιβλίου σας, όπως είθισται άλλωστε στα παραμύθια. Η εικονογράφος Νανά Παπαδοπούλου απέδωσε πολύ όμορφα με την τέχνη της ζωγραφικής το νόημα της ιστορίας σας. Εσείς ως συγγραφέας, θεωρείτε ότι τα κατάφερε 100%;

Η Νανά, που τη θεωρώ εξαιρετική επαγγελματίας, απέδωσε στο χέρι όλες τις εικόνες και απέδωσε το νόημα της ιστορίας με τρομερή ακρίβεια και απ΄ ότι θυμάμαι είχε προσθέσει και κάποια στοιχεία πχ τα πολύ μακριά μαλλιά της Μαρίνας ή τις γατούλες σε κάποιες εικόνες που δεν τις είχα σκεφτεί ποτέ, ούτε υπήρχαν στο κείμενο αλλά αφού ήταν πολύ όμορφες παρέμειναν στις εικόνες και τις ανέφερα και στο κείμενο!

Παρότι οι χαρακτήρες είναι φανταστικοί, θα εντοπίσει ο αναγνώστης σ’ αυτούς στοιχεία της δικής σας προσωπικότητας;

Ναι, η αλήθεια είναι πως σ’ αυτό το παραμύθι ειδικά σίγουρα, καθώς κι εγώ στην εφηβεία (ιδίως στην περίοδο των πανελλήνιων εξετάσεων) είχα παραπανίσια κιλά κάτι που μου δυσχέραινε πάρα πολύ την προσωπική μου ζωή και τις κοινωνικές μου σχέσεις. Η βοήθεια του περιβάλλοντος βέβαιά, αργότερα με βοήθησε να επανέλθω!


Πού ακριβώς στοχεύετε ως συγγραφέας, στην ψυχαγωγία, στον προβληματισμό, στη διαπαιδαγώγηση του αναγνώστη ή σε κάτι άλλο;

Σε όλα, αρχικά φυσικά στην ψυχαγωγία των παιδιών καθώς πρόκειται για εξωσχολική (προς το παρόν) δραστηριότητα, στον προβληματισμό γιατί τα παιδιά αλλά και οι γονείς θα πρέπει να προβληματιστούν και να συζητήσουν πάνω στο θέμα που διαπραγματεύεται το βιβλίο (σ αυτό βοηθούν και οι συμβουλές ψυχολόγων - διαιτολόγων που υπάρχουν στο βιβλίο και βεβαίως στη διαπαιδαγώγηση γιατί όπως όλα τα βιβλία για παιδιά προσπαθούν να προάγουν τη μάθηση σ ΄αυτήν την τρυφερή ηλικία.

Μετά την ιστορία του παραμυθιού ακολουθούν κάποια κείμενα ψυχολόγων και διατροφολόγων που στην ουσία βοηθούν τον μικρό αναγνώστη να δει και μια άλλη όψη της ιστορίας και της εξέλιξης αυτής που ενδεχομένως να είχε και ο ίδιος φανταστεί στην πορεία της ανάγνωσης. Επίσης, ακολουθεί εκπαιδευτικό και θεατρικό παιχνίδι για ομάδες από 2 έως 20 άτομα. Επομένως, δε μιλάμε για ένα απλό παραμύθι, αλλά για ένα βιβλίο που βοηθά και τον ενήλικα αναγνώστη να απασχολήσει αν θέλει ομάδες παιδιών δημιουργικά με αφορμή την ιστορία του παραμυθιού. Αυτός ήταν ο σκοπός σας εξαρχής; Ή το δεύτερο μέρος του βιβλίου σας προέκυψε τυχαία ως έξυπνη ομολογουμένως ιδέα στην πορεία;

Όχι αυτός ήταν ο σκοπός εξ αρχής, όπως και στο πρώτο μου βιβλίο «Ο Παρφές» αρχικά υπήρχαν μόνο τα κείμενα, μετά με συζήτηση μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον, που τυχαίνει να γνωρίζει και απ’ αυτό το χώρο, σκεφτήκαμε ότι θα είναι καλό να εμπλουτιστεί το υλικό με δραστηριότητες (όχι απλώς ζωγραφική) και με κείμενα ειδικών, οι οποίοι τους προσελκύσαμε, και φυσικά εφόσον τους άρεσε το παραμύθι, δέχτηκαν να γράψουν γι αυτό με βάση αυτά που κάθε φορά τους ζητήσαμε. Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να τους ευχαριστήσω όλους όσους πήραν μέρος και στα δύο μου βιβλία!!!

Πώς σχεδιάζετε να προωθήσετε το βιβλίο σας; Με κάποια παρουσίασή του ίσως;

Πρόλαβα και έκανα φέτος μια παρουσίαση στα Τρίκαλα τα Χριστούγεννα, στο Μύλο των Ξωτικών, λόγω covid ήταν δύσκολες οι συνθήκες, είμαι ανοικτή σε προτάσεις (και διαδικτυακά) αρκεί να είναι οι συνθήκες κατάλληλες και να μη φοβόμαστε και εμείς και τα παιδιά μας.

Πού μπορεί κάποιος να βρει το βιβλίο σας;

Τον Αμφικαθρέφτη μπορεί να το βρει στο site του Υδροπλάνου και σε όλα τα φυσικά και ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία.


Πριν κλείσουμε τη συζήτηση θα ήθελα να μας παραθέσετε ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο σας. 


Κυρία Παϊδούση, σας ευχαριστώ πολύ για την όμορφη συζήτηση και σας εύχομαι κάθε επιτυχία στο συγγραφικό σας έργο.


Βιογραφικό:

Η Σοφιάννα Παϊδούση πάντα αγαπούσε τα παιδιά και κατάφερε να κάνει τ’ όνειρό της πραγματικότητα, σπουδάζοντας νηπιαγωγός στο Τμήμα Εκπαίδευσης & Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία στην Αθήνα.  Mε καταγωγή από τη Χίο και… διακτινισμό διαμονής ανάμεσα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Κατερίνη και Κέρκυρα, εκτός από παραμυθού, καθηγήτρια Αγγλικών, blogger (θέατρο, για παιδιά και ενήλικες, μουσική και βιβλίο) και YouTuber, έχει σπουδάσει σενάριο, σκηνοθεσία, παραγωγή οπτικοακουστικού υλικού, δημιουργική γραφή (παραμύθι και εφηβική λογοτεχνία) και θεατρική γραφή. Έχει εξειδικευτεί στον Γραφιστικό Σχεδιασμό, στην επεξεργασία στατικής εικόνας, στο InDesign, στο Web Development, στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν & Μάρκετινγκ και στο Marketing μέσω Social Media, στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπως και στο Subtitling, από την Ελληνοαμερικάνικη Ένωση. Τον Οκτώβριο του ’20 ξεκίνησε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στην Εκπαιδευτική Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου. Επίσης, έχει παρακολουθήσει σεμινάρια Ειδικής Αγωγής, Συμβουλευτικής, Λογοθεραπείας και Σχολικού Εκφοβισμού. Εκτός από αγγλικά, γνωρίζει ιταλικά και γαλλικά. Είναι μητέρα δύο μικρών αγοριών καθώς κι ενός Μαλτέζ! Το πρώτο της βιβλίο, «Ο Παρφές» (εκδόσεις Οσελότος), με θέμα τη διαφορετικότητα και τον σχολικό εκφοβισμό, εκδόθηκε το καλοκαίρι του 2019.