Στέργιος Φωτόπουλος: "Δεν αντιλαμβάνομαι τη δημοσίευση ως χρέος, αλλά ως καθαρά προσωπικό ζήτημα"


Ο ποιητής Στέργιος Φωτόπουλος είναι ο σημερινός μας καλεσμένος στις Τέχνες. Αφορμή στάθηκε η νέα του ποιητική συλλογή, η δεύτερη κατά σειρά έκδοσης, που φέρει τον τίτλο «ΑΥΤΕΠΙΓΝΩΣΗΣ ΕΠΙΜΕΤΡΟ» και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Βακχικόν».

Συνέντευξη στη Στέλλα Πετρίδου


Κύριε Φωτόπουλε, παρότι νέος σε ηλικία, οι σπουδές σας και η επαγγελματική σας ενασχόληση, παράλληλα με τη συγγραφική σας δραστηριότητα, είναι άκρως ενδιαφέρουσες, αξιοθαύμαστες και πολύ σημαντικές. Πώς θα συστήνατε ο ίδιος τον εαυτό σας στο αναγνωστικό κοινό;

Πρωτίστως, σας ευχαριστώ ιδιαίτερα για τα πολύ όμορφα και κολακευτικά σας λόγια. Αναφορικά με την ερώτησή σας, θα έλεγα ότι είμαι ένας άνθρωπος που προσπαθεί.

Για ποιο λόγο αποφασίσατε να στρέψετε το ενδιαφέρον σας στη λογοτεχνία και ειδικότερα στην ποίηση; Ποιο υπήρξε το βασικό ερέθισμα που σας ώθησε προς αυτή την κατεύθυνση;

Αναμφισβήτητα, συγκεκριμένα πρόσωπα και καταστάσεις. Είχα ανάγκη να εξωτερικεύσω συναισθήματα, ιδέες, και προβληματισμούς.

Η ποίηση ανθεί στις μέρες μας; Τι πιστεύετε; Προσφέρει το δικό της λιθαράκι στα γράμματα και τον πολιτισμό μας;

Πιστεύω πως ναι. Υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι δημιουργοί στις μέρες μας, που παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, τόσο οι ίδιοι, όσο και οι εκδοτικοί οίκοι, ευδοκιμούν, προσφέροντας με γενναιοδωρία αριστουργήματα. Αυτά ήδη αποτελούν ή θα αποτελέσουν στο μέλλον αναπόσπαστο μέρος της πολιτισμικής μας κληρονομιάς.

Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας ποιητές; Δέχεστε επιρροές από το έργο τους στα δικά σας πονήματα;

Θα ήταν ιδιαίτερα αλαζονικό από μέρους μου αν θεωρούσα ότι δεν έχω δεχτεί επιρροές από τις αγαπημένες μου και τους αγαπημένους μου συγγραφείς. Άλλωστε, τα βιώματα και τα αναγνώσματά μας εν πολλοίς μας σμιλεύουν και τροφοδοτούν τη σκέψη μας. Λατρεύω και θαυμάζω τα έργα των Κωνσταντίνου Καβάφη, Γιάννη Ρίτσου, Μανόλη Αναγνωστάκη, Οδυσσέα Ελύτη, Τάσου Λειβαδίτη, Γιώργου Σεφέρη, Μαρίας Πολυδούρη, Κώστα Καρυωτάκη, Νίκου Εγγονόπουλου, Τίτου Πατρίκιου, Κικής Δημουλά, Νίκου Καββαδία, Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, Νίκου Καζαντζάκη, Στρατή Μυριβήλη, Albert Camus, Franz Kafka, Jean-Paul Sartre, Federico García Lorca, και άλλων.


Το αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα διαβάζει ποίηση σύγχρονων Ελλήνων ποιητών; Εκτιμά την προσπάθειά τους; Την αναγνωρίζει;

Θεωρώ πως ναι, αν και δεν μπορώ να γνωρίζω επακριβώς σε ποιο βαθμό. Πάντως η δυναμική παρουσία του κοινού στα λογοτεχνικά φεστιβάλ και τις εκθέσεις βιβλίου, καταδεικνύει ότι υπάρχει δίψα για ποίηση.

Τι μπορεί να αποτελέσει έμπνευση για εσάς;

Πρόσωπα, συνθήκες, και καταστάσεις του καθημερινού μου βίου. Αυτά θα τροφοδοτήσουν μια εσωτερική διεργασία, μια διαλεκτική.

Είναι χρέος του δημιουργού μετά την ολοκλήρωση του πονήματός του να το εκδίδει και να το μοιράζεται με το ευρύτερο κοινό; Εσείς, στην προκειμένη περίπτωση, γιατί πήρατε την απόφαση να εκδώσετε τα βιβλία σας;

Δεν αντιλαμβάνομαι τη δημοσίευση ως χρέος, αλλά ως καθαρά προσωπικό ζήτημα. Νομίζω ότι εξαρτάται εν πολλοίς από το βαθμό ετοιμότητας της/του κάθε δημιουργού να εξωτερικεύσει τον ψυχικό της/του κόσμο.

Ποιο το συναίσθημα που σας κυρίευσε στην αρχή όταν πιάσατε το πρώτο σας βιβλίο στα χέρια σας; Είναι το ίδιο που σας κυρίευσε και στο μέλλον, όταν ακολούθησε το δεύτερο;

Δεν σας κρύβω ότι συγκινήθηκα ιδιαίτερα και για τις δυο συλλογές. Μου είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσω κάποια από τις δυο στιγμές.


Ας αναφερθούμε στο δεύτερο βιβλίο σας περισσότερο, αυτό που κυκλοφόρησε αρκετά πρόσφατα, μόλις τον Ιούνιο του 2022. Πρόκειται για ακόμα ποιητική σας συλλογή που φέρει τον τίτλο «ΑΥΤΕΠΙΓΝΩΣΗΣ ΕΠΙΜΕΤΡΟ» και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Βακχικόν». Πείτε μας δυο λόγια για το περιεχόμενό της. Τι θα διαβάσει ο αναγνώστης πιάνοντάς την στα χέρια του;

Η «Αυτεπίγνωσης επίμετρο» που θα μπορούσε να ιδωθεί ως συμπλήρωμα της «Ελεγείας Χρόνος», προσπαθεί να αντιμετωπίσει το αίσθημα του ανεκπλήρωτου που διέπει την πρώτη μου ποιητική συλλογή. Πρόκειται για το τελευταίο κεφάλαιο, το επίμετρο που λειτουργεί θεραπευτικά, οδηγώντας στην αυτεπίγνωση και την συνειδητοποίηση της πραγματικότητας. Κύρια στοιχεία αυτής της συλλογής είναι ο έρωτας και ένας υπαρξιακός, φιλοσοφικός στοχασμός.

Γιατί επιλέξατε τον συγκεκριμένο τίτλο να κοσμήσει το εξώφυλλό του βιβλίου σας; Ποιος ο ρόλος της αυτεπίγνωσης στα ποιήματά σας;

Είναι θεμελιώδης και συνάμα λυτρωτικός. Έχοντας επίγνωση του εαυτού μας, μπορούμε να ερμηνεύσουμε καλύτερα μια δεδομένη συνθήκη, ας πούμε να αντιληφθούμε την πραγματικότητα, και εν τέλει να προχωρήσουμε.

Εικοσιένα ποιήματα, άλλοτε πολύστιχα κι άλλοτε ολιγόστιχα, φιλοξενούνται στη συλλογή σας αυτή, αποτυπώματα βαθιάς εξομολογητικής σκέψης που καταγράφεται σε ελεύθερο στίχο. Να τα θεωρήσουμε κι ως ένα βαθμό αυτοβιογραφικά;

Οπωσδήποτε.

Διαβάζουμε στο ποίημά σας με τίτλο «Καθομολόγηση»:

«Ό,τι αδυνατείς να πεις,
Εσφαλμένα θα αναπαραστήσεις.»

Ποίηση μελαγχολική στο σύνολό της, ερωτική πολλές φορές, πρωτοπρόσωπη σε αρκετά ποιήματα, γεμάτη εικόνες και συναισθήματα, που οπωσδήποτε δεν περνούν απαρατήρητα από τον αναγνώστη. Γραφή μεστή και καλογραμμένη ενός δημιουργού που ολοφάνερα αποδεικνύεται δεινός χρήστης της ελληνικής γλώσσας και όχι άδικα. Με ποιο κριτήριο έγινε η επιλογή των συγκεκριμένων ποιημάτων της συλλογής και ποιος κοινός παρονομαστής τους ενώνει;

Επιτρέψτε μου να σας ευχαριστήσω ακόμη μια φορά για τις πολύ τιμητικές σας αναφορές. Σχετικά με την επιλογή των ποιημάτων, έγινε προκειμένου να αποκρυσταλλωθεί μια ιδιαίτερη περίοδος όσο το δυνατόν πιο παραστατικά. Ξεδιπλώνονται στιγμές και δοκιμασίες με γραμμική, αλλά και τυρβώδη ροή, που οδηγούν στην αυτεπίγνωση και σε μια πιο φωτεινή συνέχεια.

Υπάρχουν κάποια συγκεκριμένα μηνύματα που θέλετε να περάσετε οπωσδήποτε μέσα από τα ποιήματα του βιβλίου σας αυτού;

Φυσικά υπάρχουν, τόσο για τον έρωτα όσο και για τη ζωή γενικότερα. Ας αφήσουμε όμως τα υπόλοιπα για το αναγνωστικό κοινό.

Το βιβλίο σας απευθύνεται αποκλειστικά σε ενήλικες ή θεωρείτε πως μπορεί να αποτελέσει ανάγνωσμα και για το εφηβικό κοινό;

Δεν θα έλεγα ότι απευθύνεται αμιγώς σε ενήλικες αλλά ούτε και ότι είναι ανάγνωσμα για κοπέλες και αγόρια στα πρώτα στάδια της εφηβείας τους.

Είναι το δεύτερο βιβλίο σας που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Βακχικόν». Είστε ευχαριστημένος από τη συνεργασία σας με το εκδοτικό σας σπίτι;

Απόλυτα! Χρωστώ ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ στην όμορφη και ιδιαίτερα δημιουργική ομάδα των εκδόσεων «Βακχικόν» για την αμέριστη στήριξη και εμπιστοσύνη.

Σχεδιάζετε κάποια παρουσίαση του βιβλίου σας το προσεχές διάστημα;

Βρίσκεται στα σχέδιά μου. Ωστόσο, το γεγονός ότι βρίσκομαι μεταξύ Βρυξελλών και Αθήνας θέτει κάποια εμπόδια που θα πρέπει όμως να υπερκεραστούν. Ελπίζω να τα πούμε εν καιρώ.


Επόμενα συγγραφικά βήματα κάνετε ή είναι πολύ νωρίς ακόμα;

Προς το παρόν όχι κάτι συγκεκριμένο, αν και συχνά προσπαθώ να αποτυπώνω τις σκέψεις μου στο χαρτί. Εκτός από τη δεύτερη ποιητική μου συλλογή, αυτήν τη χρονιά συνέγραψα τη διδακτορική μου διατριβή, την οποία υποστήριξα επιτυχώς, καθώς επίσης και δύο επιστημονικά άρθρα. Θα ήθελα να πάρω λίγο χρόνο πριν κάνω το επόμενο συγγραφικό μου βήμα. Ελπίζω να τα ξαναπούμε κάποια στιγμή στο μέλλον.

Μια ευχή σας για το μέλλον;

Υγεία!

Πριν κλείσουμε τη συζήτηση θα ήθελα να μας παραθέσετε ένα ακόμα ποίημα από το βιβλίο σας. 

Με μεγάλη μου χαρά να σας παραθέσω την «Παράσταση».

«Δεν είναι προτεραιότητα», μου πες
και σε συνθήκη αμφιλεγόμενη μ’ έσυρες
χειραγωγώντας τη βούλησή μου
και απλώνοντας αδέξια επίθεμα ευτελές
στις ανοιχτές μου πληγές.

Αποζητούσες να εκφραστείς
και τα κενά σου να καλύψεις
με τα φτηνά
των αγοραίων παράγωγα,
«αυτό επιτάσσει η εποχή», συνήθιζες να λες.

Και η αλήθεια είναι ότι μ’ έπεισες,
για λίγο ευτυχώς,
μα εμένα η ψυχή μου με το ρεύμα
δεν συνέκλινε, μειοψηφούσε
λαχταρώντας σκίρτημα σεπτό, διαφορετικό.

Γι’ αυτό λοιπόν απόψε το εκεί και το μαζί απέρριψα
με όλα τους τα μορφήματα
και βρίσκομαι μονάχος μου εδώ,
σε τούτη την παράσταση.

Κύριε Φωτόπουλε, σας ευχαριστώ πολύ για την συζήτησή μας και σας εύχομαι κάθε επιτυχία στη ζωή σας.

Σας ευχαριστώ πολύ κυρία Πετρίδου για τη φιλοξενία, την όμορφη συζήτηση, και τις θερμές ευχές. Να είστε καλά και πάντα δημιουργική!


Βιογραφικό:

Ο Στέργιος Φωτόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1989. Έχει λάβει διδακτορικό δίπλωμα στον τομέα της επικοινωνίας και των μέσων ενημέρωσης από το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών. Θέμα της διατριβής του ήταν η Ευρωπαϊκή δημόσια σφαίρα και η διαδικασία του κορυφαίου υποψήφιου (Spitzenkandidaten) για την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Έχει αποφοιτήσει από το τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ είναι κάτοχος μεταπτυχιακών τίτλων στην Ευρωπαϊκή πολιτική από το Καθολικό Πανεπιστήμιο της Λέουβεν και στην επικοινωνία από το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών. Άρθρα και μελέτες του έχουν δημοσιευτεί και παρουσιαστεί σε ακαδημαϊκά περιοδικά και συνέδρια. Εργάζεται στη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο τμήμα παρακολούθησης και ανάλυσης των μέσων ενημέρωσης. Η πρώτη του ποιητική συλλογή Ελεγείας Χρόνος κυκλοφόρησε το 2021 από τις εκδόσεις Βακχικόν. Ασχολείται επίσης με τη μουσική.