Γιώργος Ζάννος: "Δε γράφω για να κατακτήσω κάτι, αλλά για να παραμείνω ζωντανός"

Με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου, του μυθιστορήματός του με τίτλο «Θέλω ν’ αλλάξω» που κυκλοφόρησε λίγους μήνες πριν από τις εκδόσεις Ελκυστής, ο συγγραφέας Γιώργος Ζάννος φιλοξενείται σήμερα στις Τέχνες σε μία συνέντευξη αρκετά ενδιαφέρουσα και αποκαλυπτική. Με ειλικρίνεια και ευαισθησία για τη σχέση του με τη γραφή, την ασθένεια που τον καθήλωσε σωματικά αλλά όχι πνευματικά, απαντά σε όλες τις ερωτήσεις μας και μοιράζεται μαζί μας τις σκέψεις και τις συγγραφικές φιλοδοξίες του για το μέλλον.

Συνέντευξη στη Στέλλα Πετρίδου

Κύριε Ζάννο, η συγγραφή όπως εξομολογείστε στο βιογραφικό σας σημείωμα, δεν αποτελεί μια απλή περιστασιακή ενασχόληση, αλλά μια φωνή που υψώνεται πάνω από τις δυσκολίες σας, όποιες κι αν είναι αυτές. Δεδομένου ότι αντιμετωπίζετε υπαρκτά προβλήματα υγείας που δυσκολεύουν κατά κάποιον τρόπο την καθημερινότητά σας, εξηγείστε μας πώς το πρώτο σας καταφύγιο που ήταν η γραφή εξελίχθηκε σε κάτι πιο βαθύ και πιο λυτρωτικό για εσάς. Τι σας προσφέρει η συγγραφή με δύο λόγια και πώς σας βοηθά να επικοινωνήσετε με τον κόσμο;

Η συγγραφή, για μένα, δεν είναι απλώς μια απασχόληση των ωρών της σιωπής· είναι ο τρόπος μου να αναπνέω όταν ο κόσμος στενεύει. Όταν το σώμα αρχίζει να προδίδει τις παλιές του δυνάμεις, η ψυχή ζητά αδιέξοδο, κι εγώ τη βρήκα στις λέξεις. Στην αρχή έγραφα για να επιβιώσω· αργότερα έγραφα για να υπάρξω. Η γραφή έγινε το καταφύγιο όπου δεν υπάρχουν περιορισμοί, όπου μπορώ να κινούμαι, να ταξιδεύω, να αγαπώ και να ονειρεύομαι χωρίς δεσμά. Μέσα από τις λέξεις επικοινωνώ με τον κόσμο όχι ως άνθρωπος ανάπηρος, περιορισμένος, αλλά ως ψυχή ελεύθερη. Κάθε βιβλίο είναι ένα χέρι που απλώνεται και άλλοτε ζητά κατανόηση, άλλοτε προσφέρει. Η συγγραφή, τελικά, είναι η γέφυρα ανάμεσα στη σιωπή και τη ζωή. Κι εγώ περνώ πάνω της κάθε μέρα, ευγνώμων που ακόμη μπορώ να τη διασχίζω.

Μιλήστε μας περισσότερο για τον συγγραφέα Γιώργο Ζάννο και τις συγγραφικές του ενασχολήσεις. Ποια είναι η συγγραφική του πορεία μέχρι σήμερα;

Η συγγραφική μου πορεία ξεκίνησε την ώρα που όλα γύρω μου έμοιαζαν να καταρρέουν. Η ασθένεια ήρθε σαν κύμα που παρασύρει τα πάντα, αφήνοντας με καθηλωμένο σε ένα αμαξίδιο. Για χρόνια πίστευα πως η ζωή μου είχε τελειώσει. Κι όμως, μέσα σ’ εκείνη τη σκοτεινή περίοδο, ανακάλυψα πως υπήρχε κάτι που δεν μπορούσε να αγγίξει η αρρώστια: το μυαλό, την ψυχή, τη φλόγα της δημιουργίας. Έτσι άρχισα να γράφω, πριν από είκοσι δυο χρόνια. Οι ιστορίες έγιναν το ταξίδι που δεν μπορούσα να κάνω με το σώμα, έγιναν η φωνή μου, η επαφή μου με τον κόσμο. Από τότε γεννήθηκαν επτά βιβλία: «Όταν οι Μνήμες Συναντούν την Ιστορία», «Διελκυστίνδα- Το παιχνίδι του Σχοινιού», «Η Αύρα του Έρωτα», «Αόρατοι Δεσμοί», «Η Χρυσή Κληρονόμος», «Πενήντα Χρόνια Προπονητής», βιογραφία, και το τελευταίο «Θέλω ν’ αλλάξω». Η γραφή για μένα δεν είναι επάγγελμα· είναι ο τρόπος ύπαρξης. Μέσα από αυτήν νιώθω πως συνεχίζω να ζώ, να αγαπώ, να ονειρεύομαι.

Ποιες οι φιλοδοξίες σας ως συγγραφέας; Τι επιχειρείτε να καταφέρετε δημοσιεύοντας το έργο σας στο ευρύ κοινό; Αναγνωρισιμότητα, καταξίωση, οικονομικά οφέλη, μοίρασμα και επικοινωνία ή κάτι άλλο;

Δε γράφω για να κατακτήσω κάτι, αλλά για να παραμείνω ζωντανός. Η συγγραφή είναι ο τρόπος μου να επικοινωνώ, να αφήσω ένα ίχνος ύπαρξης πάνω στο χαρτί. Αν κάποιος αναγνώστης βρει μέσα στις σελίδες μου ένα κομμάτι του εαυτού του, τότε έχω πετύχει τον σκοπό μου. Η αναγνωρισιμότητα, αν έρθει, είναι απλώς η αντανάκλαση ενός εσωτερικού ταξιδιού. Εκείνο που επιδιώκω είναι να μοιραστώ την αλήθεια μου και να δείξω πως ακόμη κι όταν το σώμα υποχωρεί, το πνεύμα μπορεί να ανοίξει φτερά.

Πόσο πολύ ή λίγο επηρεάζει η κριτική που ασκείται στο έργο σας την πρόθεσή σας για συγγραφή; Που δίνετε μεγαλύτερη σημασία, στην κριτική του κόσμου, που είναι περισσότερο αυθόρμητη και ειλικρινής ή στην κριτική των ειδικών, που ναι μεν εμβαθύνουν προσεκτικά στο έργο σας όμως ενδέχεται να είναι κακές, ίσως σκληρές, αποθαρρυντικές και οδυνηρές;

Η κριτική είναι σαν τον άνεμο που δοκιμάζει την αντοχή ενός δέντρου· αν οι ρίζες είναι βαθιές, το λυγίζει αλλά δεν το ξεριζώνει. Τη δέχομαι με ευγνωμοσύνη, γιατί σημαίνει πως το έργο μου προκάλεσε κάτι. Η κριτική του κόσμου είναι συνήθως αυθόρμητη και συγκινητικά αληθινή· των ειδικών , ακόμα κι όταν είναι αυστηρή, με βοηθά να δω διαφορετικά τη δουλειά μου. Δεν γράφω για να αποφύγω την απόρριψη, γράφω γιατί δεν μπορώ να κάνω αλλιώς.

Δέχεστε επιρροές από άλλους συγγραφείς όταν γράφετε; Πως αντιδράτε όταν συνειδητοποιείτε, ότι κάτι σας θυμίζει αυτό που γράψατε και ίσως πρέπει να το επεξεργαστείτε περισσότερο;

Όλοι κουβαλάμε μέσα μας τα αναγνώσματά μας. Οι επιρροές είναι τα ίχνη που άφησαν όσοι μας συγκίνησαν. Όταν νιώθω ότι κάτι μου θυμίζει κάτι γνώριμο, δεν το φοβάμαι· το αγκαλιάζω και το μεταμορφώνω μέσα από τη δική μου ψυχή. Η λογοτεχνία δεν είναι αγώνας πρωτοτυπίας, είναι ο τρόπος να ξαναπείς με τη δική σου αλήθεια όσα ειπώθηκαν κάποτε αλλιώς.

Ποιο είναι το πιο αγαπημένο δικό σας βιβλίο; Τρέφετε αδυναμία σε κάποιο; Αν ναι, σε ποιο και γιατί;

Κάθε βιβλίο είναι ένα παιδί σου· δεν τα ξεχωρίζεις εύκολα. Οι «Αόρατοι Δεσμοί» είχαν για μένα ιδιαίτερη θέση, γιατί γνώριζα πως περιέγραφα τη ζωή του παππού μου, της γιαγιάς μου, και του πατέρα μου, εν μέρει. Ωστόσο το «Θέλω ν’ αλλάξω» είναι το πιο αγαπημένο έργο μου, μέχρι σήμερα. Είναι η δική μου εξομολόγηση, η δική μου πάλη, η δική μου λύτρωση.

Ποιο βιβλίο σας θα προτείνατε να διαβάσει πρώτο ο αναγνώστης;

Χωρίς δισταγμό, το «Θέλω ν’ αλλάξω». Γιατί εκεί βρίσκονται όλες μου οι αλήθειες, οι φόβοι, οι αναζητήσεις, οι μικρές νίκες απέναντι στη ζωή. Είναι, επίσης, το βιβλίο όπου ένιωσα πως ωρίμασα συγγραφικά.

Το νέο σας βιβλίο είναι μυθιστόρημα. Κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2025 από τις εκδόσεις Ελκυστής και φέρει τον τίτλο «Θέλω ν’ αλλάξω». Πείτε μας δύο λόγια για την υπόθεση που πραγματεύεται.

Το «Θέλω ν’ αλλάξω», είναι ένα βιβλίο για τη μετάνοια, τη λύτρωση και την ελπίδα ότι μπορούμε πάντα να ξαναγεννηθούμε. Είναι η φωνή που μας λέει πως να αποδεχόμαστε τη ζωή με όλα της τα πρόσωπα, τον πόνο, τη χαρά, την απώλεια και την δημιουργία. Η φιλία είναι άρρηκτος δεσμός, λιμάνι στην τρικυμία, και η αγάπη δύναμη που θεραπεύει πληγές, και δίνει στον άνθρωπο απεριόριστες δυνάμεις. Η πρωταγωνίστρια, η Σοφία, μέσα από δοκιμασίες και εσωτερικές συγκρούσεις, οδηγείται στη συνειδητοποίηση πως η αληθινή αλλαγή ξεκινά από μέσα μας, από την ψυχή.

Τι αποτέλεσε αφορμή για τη συγγραφή του συγκεκριμένου έργου;

Η αφορμή ήταν μια εσωτερική ανάγκη. Αναρωτήθηκα αν ο άνθρωπος μπορεί πραγματικά να αλλάξει, όχι τα γεγονότα της ζωή του, αλλά τον ίδιο του τον τρόπο σκέψης. Από αυτή την αναζήτηση γεννήθηκε το βιβλίο. Ήθελα να δείξω πως η αλλαγή δεν είναι ήττα, αλλά πράξη θάρρους.

Δανείζεται το έργο σας στοιχεία από την πραγματική ζωή; Η κεντρική ηρωίδα σας Σοφία, για παράδειγμα, μήπως αποτελεί υπαρκτό πρόσωπο κι αν όχι είναι εξολοκλήρου φιγούρα της φαντασίας σας;

Ναι, υπάρχουν πολλά αληθινά στοιχεία. Οι γειτονιές των Συκεών, το φτωχικό σπίτι, τα συσσίτια, η πρόνοια, ο ΒΑΟ, (Βυζαντινός Αθλητικός Όμιλος) η Θεσσαλονίκη με τους δρόμους και τα μνημεία της. Η Σοφία, ωστόσο, είναι δημιούργημα της φαντασίας· όμως θα μπορούσε να είναι αληθινή, γιατί κουβαλά κάτι από όλους μας.

«Θέλω ν’ αλλάξω» είναι ο τίτλος του βιβλίου σας και σαφώς τα όσα αναγράφονται στο οπισθόφυλλό του βοηθούν τον αναγνώστη να αντιληφθεί προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί η ιστορία του. Μήπως τελικά η ηρωίδα σας αντιπροσωπεύει γενικότερα τον άνθρωπο εκείνο που επιδιώκει να εξελιχθεί και να βελτιωθεί παρα τα όποια εμπόδια συναντά στον δρόμο του;

Ακριβώς. Η Σοφία είναι ο κάθε άνθρωπος, που δεν παραιτείται, που παλεύει να σταθεί όρθιος. Η αλλαγή είναι δύσκολη και επώδυνη, αλλά στο τέλος φέρνει λύτρωση. Μέσα της καθρεφτίζεται η δύναμη της ανθρώπινης ψυχής να μη χάνει την ελπίδα της.

Ποιο είναι το πιο σημαντικό μήνυμα που περνά το βιβλίο σας στον αναγνώστη;

Πως ποτέ δεν είναι αργά, όταν παίρνουμε τη ζωή μας λάθος. Όσο υπάρχει μέσα μας η θέληση να αλλάξουμε, υπάρχει και η ελπίδα να σωθούμε. Η αλλαγή δεν είναι θέμα τύχης, είναι επιλογή, πράξη πίστης στη ζωή.

Είναι η δεύτερη φορά που συνεργάζεστε με τις εκδόσεις Ελκυστής. Πόσο ικανοποιημένος είστε από αυτή τη συνεργασία και πώς θα θέλατε να εξελιχθεί στη συνέχεια;

Είναι η τέταρτη φορά που συνεργάζομαι με τις εκδόσεις Ελκυστής. Η συνεργασία μας βασίζεται στην εμπιστοσύνη και στην αγάπη για το βιβλίο. Οι άνθρωποι αυτοί σέβονται τον συγγραφέα, αγαπούν τη δουλειά τους και την υπηρετούν με συνέπεια. Νιώθω ευγνωμοσύνη και ελπίζω η κοινή μας πορεία να συνεχιστεί για πολύ ακόμη.

Γράφετε αυτή την περίοδο; Αισιοδοξείτε να μοιραστείτε σύντομα το επόμενο έργο σας με το κοινό;

Ναι, ολοκληρώνω το νέο μου βιβλίο με τίτλο «Παράξενη Μοίρα». Είναι διαφορετικό, αλλά εξίσου συγκινησιακό, μια ιστορία για τη ζωή, την τύχη και το πώς οι δρόμοι των ανθρώπων διασταυρώνονται με τρόπο απρόβλεπτο. Περισσότερα θα πούμε σύντομα…

Πείτε μας μια ευχή σας για το παρόν και το μέλλον που θα θέλατε οπωσδήποτε να πραγματοποιηθεί.

Να έχω τη δύναμη να συνεχίσω να γράφω και να επικοινωνώ μέσα από τις λέξεις. Να βλέπω τη γυναίκα μου και τις τρεις μου κόρες να χαμογελούν. Αυτές είναι το στήριγμά μου, η έμπνευσή μου. Και να μάθουμε όλοι να αγαπάμε περισσότερο, γιατί η αληθινή αλλαγή ξεκινά πάντα από μια μικρή πράξη αγάπης.

Κύριε Ζάννο, η συζήτησή μας έφτασε αισίως στο τέλος της. Σας ευχαριστώ θερμά για την αποδοχή της πρόσκλησής μας και σας εύχομαι πάντα να έχετε όμορφες εμπνεύσεις και ακόμα πιο όμορφες συγγραφικές δημιουργίες. Καλοτάξιδο το βιβλίο σας και καλοδιάβαστο!

Κι εγώ σας ευχαριστώ , κυρία Πετρίδου, για τη ζεστασιά και τον σεβασμό με τον οποίο προσεγγίσατε το έργο μου. Κάθε συνέντευξη είναι μια μορφή εξομολόγησης, κι εσείς την κάνατε να μοιάζει με ήρεμο περίπατο στις σκέψεις μου. Εύχομαι το «Θέλω ν’ αλλάξω» να αγγίξει όσες περισσότερες ψυχές γίνεται, να δώσει πίστη στη δύναμη της εσωτερικής αναγέννησης. Γιατί η ζωή όσο κι αν μας δοκιμάζει, παραμένει πάντοτε θαύμα.

Βιογραφικό:

Ο Γιώργος Ζάννος γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη, μια πόλη που πάντα ενέπνεε τη σκέψη και το βλέμμα του προς τη δημιουργία. Η γραφή υπήρξε το πρώτο του καταφύγιο, η μυστική γλώσσα με την οποία συνομιλούσε με τον κόσμο. Από τα εφηβικά του χρόνια, οι λέξεις χόρευαν στις σελίδες των τετραδίων του, και οι καθηγητές του συχνά ξεχώριζαν τις εκθέσεις του για τον ιδιαίτερο τόνο τους. Όμως, η ζωή με τις απρόβλεπτες στροφές της, τον οδήγησε σε δρόμους που δεν είχε φανταστεί. Το 2000, μια διάγνωση σκλήρυνσης κατά πλάκας σοβαρής μορφής άλλαξε τα πάντα. Από το 2001, το αναπηρικό αμαξίδιο έγινε προέκταση της καθημερινότητάς του. Όσα έχασε ως τότε τον οδήγησαν να ανακαλύψει κάτι πιο βαθύ: τη δύναμη της συγγραφής, όχι ως απλή ενασχόληση, αλλά ως φωνή που υψώνεται πάνω από τις δυσκολίες. Μέσα από τις λέξεις, βρήκε έναν τρόπο να ξαναζεί, να δίνει πνοή στις σκέψεις, στα συναισθήματα και στις ιστορίες που γεννιούνται από την ίδια ζωή και την ανθρώπινη φύση. Η γραφή έγινε η ανάσα του και ο τρόπος να μοιραστεί όσα τον καθορίζουν. Έτσι από τις προκλήσεις που του έφερε η μοίρα, γεννήθηκε η ανάγκη να δημιουργεί, να φτιάχνει κόσμους, χαρακτήρες και αφηγήσεις που μιλούν στην καρδιά.

Μέχρι σήμερα, έχει εκδώσει τα εξής έργα: