Βιβλιοκριτική: "Λέξεις που δεν έζησε…" της Κωνσταντίνας Κατρακάζου

Κωνσταντίνα Κατρακάζου

Λέξεις που δεν έζησε…

Νουβέλα

Ημερομηνία έκδοσης: 09/2023
Σελίδες: 162

ISBΝ: 978-960-615-616-8

Εκδόσεις: Αρμός

Γράφει η Στέλλα Πετρίδου

Η ψυχοσύνθεση του ανθρώπου επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητά του. Για την ακρίβεια, την προσδιορίζει και την οριοθετεί. Το ερώτημα που προκύπτει, βέβαια, είναι ποιοι παράγοντες επηρεάζουν αυτή την ψυχοσύνθεση ώστε με τη σειρά της εκείνη να θέτει τους δικούς της όρους και κανόνες στην καθημερινότητά του. Η απάντηση φυσικά δεν είναι απλή ούτε μονολεκτική ούτε και μονοδιάστατη. Αρκεί να ανατρέξει κανείς σε συγκεκριμένα παραδείγματα γύρω του για να διαπιστώσει με τα ίδια του τα μάτια την πολυπλοκότητα μιας τέτοιας διεργασίας.

Η συγγραφέας Κωνσταντίνα Κατρακάζου στο βιβλίο της με τίτλο «Λέξεις που δεν έζησε», που κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο του 2023 από τις εκδόσεις «Αρμός», επιχειρεί να αφηγηθεί μια ανάλογη περίπτωση ανθρώπινης συμπεριφοράς με φόντο το απόκοσμο σήμερα και ό,τι αυτό συνεπάγεται. Κεντρικός ήρωάς της είναι ένας άντρας μέσης ηλικίας, ο οποίος έχοντας διανύσει ήδη την περίοδο των σύντομων ερωτικών περιπετειών στη ζωή του, αλλά και των σοβαρών, στενών και δεσμευτικών σχέσεων, των έντονων κοινωνικών επαφών, του εργασιακού άγχους, των τρελών ωραρίων και της εργασιακής εκμετάλλευσης, των οικογενειακών προστριβών, των αδικιών και των τραυματικών παιδικών εμπειριών του, μεταπηδά σε μια άλλη προσωπική κατάσταση συνειδητής αποξένωσης και αυτοαπομόνωσης, αρκετά ακραίας και τρομακτικής, ωστόσο τραγικά γνώριμης και οικείας στον σύγχρονο άνθρωπο που επιλέγει την κατάργηση της προσωπικής επαφής και επικοινωνίας για να καταλήξει στη διαδικτυακή απρόσωπη συναναστροφή, την παγερή, απόκοσμη, φαινομενικά ασφαλέστερη, μα εν τέλει επικίνδυνα αρρωστημένη, απόλυτα μοναχική και αφύσικη.

Ο ήρωας επιχειρεί να διαχειριστεί εκ νέου την καθημερινότητα και τις ανάγκες του, αυτή τη φορά με έναν σχεδόν ρομποτικό τρόπο. Τα πάντα γύρω του πληκτρολογούνται, ώστε όλα να προγραμματίζονται για χάρη του επακριβώς και στην εντέλεια, φαγητό, ρουχισμός, επικοινωνία, προσωπική διασκέδαση, καθαριότητα. Τίποτα δεν αφήνεται στην τύχη του και τίποτα στα χέρια των ανθρώπων. Μέχρι που τίποτα δε θυμίζει πια την προηγούμενη ζωή του. Η φωνή χάνεται, η ακοή επίσης, η αίσθηση εκμηδενίζεται, το συναίσθημα νεκρώνει και η μνήμη του παρελθόντος σβήνει σταδιακά απ’ το μυαλό του για να επέλθει στη θέση της το κενό. Η μήπως όχι;

Μέσα από την εξονυχιστική και παράλληλα παγερή παρατήρηση τρίτων προσώπων, την αυθόρμητη και επώδυνη αναδρομή στο τραυματικό παρελθόν του και την επίσκεψη ανεπιθύμητων ονείρων στο αδειανό τοπίο της σκέψης του, στήνεται βήμα προς βήμα η προσωπικότητα ενός απεγνωσμένου και δυστυχισμένου ανθρώπου. Με τη μανιώδη επιβολή του λευκού γύρω του και την πλαστικοποίηση των πάντων στην καθημερινότητά του διεκδικεί την προσωπική του ελευθερία, την αυτονομία του, την απεξάρτησή του από την ίδια τη ζωή. Ωστόσο, το τέλος της ιστορίας του άλλα μαρτυρεί ως συνέχεια και αυτό θα το διαπιστώσει ο αναγνώστης διαβάζοντας τη συνέχεια του βιβλίου.

Η ιστορία του κεντρικού ήρωα περνά αρκετά μηνύματα στον αναγνώστη, όπως επίσης και ο τίτλος του βιβλίου. Η απόπειρα να εκλείψουν οι λέξεις από την καθημερινότητα του ανθρώπου, αφού πλέον έχουν χάσει το νόημα της ύπαρξής τους σε μια κοινωνία σύγχρονη και ταυτόχρονα παρακμιακή και αποξενωμένη, δείχνει το μέγεθος της φθοράς που έχει προκαλέσει η κακή χρήση της τεχνολογίας στον άνθρωπο. Ο εθισμός και η έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας των ανθρώπων μεταξύ τους τον έχουν οδηγήσει στο έσχατο σκαλοπάτι της παρακμής του.

Ένα μελαγχολικό και αρκετά σκοτεινό βιβλίο, ολιγοσέλιδο σε έκταση, που διαβάζεται στην κυριολεξία απνευστί, αποτελεί η πρώτη συγγραφική προσπάθεια της συγγραφέα Κωνσταντίνας Κατραζάκου. Αρκετά περιεκτικό και πλούσιο σε περιεχόμενο, με πληθώρα νοημάτων και ποικιλία εικόνων, μεστό και καλογραμμένο, καθηλώνει το ενδιαφέρον του αναγνώστη, ήδη από την αρχή της ανάγνωσης. Παράλληλα, προκαλεί την μελαγχολία και τη συναισθηματική του συντριβή καθόλη τη διάρκειά της, αφού στοχεύει από την αρχή όχι μόνο στην ψυχαγωγία του αλλά και στην αφύπνισή του.

Η ιστορία της συγγραφέα αποτελεί γροθιά στο στομάχι και όχι άδικα. Απόδειξη το γεγονός ότι δεν επικεντρώνεται σε έναν μόνο χαρακτήρα. Για την ακρίβεια, είναι ένα ψυχογράφημα πολλών και διαφορετικών μεταξύ τους χαρακτήρων που προκαλούν, σφάλουν ερωτεύονται, μοιράζονται, αγανακτούν, μαλώνουν, διεκδικούν, εκμεταλλεύονται, με δυο λόγια ζουν ο καθένας με τον δικό του τρόπο τη ζωή που επιλέγει. Η σκληρή πένα της συγγραφέα επιδιώκει τον προβληματισμό του αναγνώστη και το πετυχαίνει μέσα από τις έξυπνες περιγραφές της και το ιδιαίτερο ύφος της γραφής της που δεν περνάει απαρατήρητο. Οπωσδήποτε, το αποτέλεσμα είναι αρκετά αξιόλογο, γι’ αυτό και συστήνεται ανεπιφύλακτα.

Περισσότερα για το βιβλίο: εδώ