Η λογοτεχνία είναι το μεγάλο της πάθος, παραδέχεται η ποιήτρια Άννα Ξανθοπούλου, που φιλοξενείται σήμερα στις Τέχνες με αφορμή το νέο της βιβλίο. Πρόκειται για τη δεύτερη ποιητική της συλλογή που κυκλοφόρησε λίγους μήνες πριν από τις εκδόσεις «Βακχικόν» και φέρει τον τίτλο «διέσχισα την πόλη». Θα μας μιλήσει αναλυτικά γι' αυτήν καθώς και για τα συγγραφικά της ενδιαφέροντα γενικότερα στη συνέντευξη που ακολουθεί.
Κυρία Ξανθοπούλου, εμφανιστήκατε στον χώρο του βιβλίου πριν δύο χρόνια περίπου παρουσιάζοντάς μας την πρώτη σας ποιητική συλλογή με τίτλο «Λόγοι». Σήμερα, δύο χρόνια μετά, επιστρέφετε στον ίδιο χώρο με ένα δεύτερο βιβλίο σας που και αυτό αποτελεί ποιητική συλλογή. Το γεγονός από μόνο του φανερώνει ξεκάθαρα τη μεγάλη αγάπη σας για την ποίηση και την ανάγκη σας ως άνθρωπος και ως δημιουργός, πέρα από το να αποτυπώσετε στο χαρτί ό,τι κατακλύζει το μέσα σας και ζητά επίμονα την εξωτερίκευσή του, να κοινωνήσετε ελεύθερα και άφοβα τις σκέψεις σας στο αναγνωστικό σας κοινό. Με ποιον τρόπο επιδιώκετε το μοίρασμα όμως; Πώς το διεκδικείτε και πώς τελικά καταφέρνετε να κεντρίσετε την προσοχή του κόσμου που έχει χάσει προ πολλού τον προσανατολισμό του;
Η διεκδίκηση ενός ανθρώπου που γράφει είναι μέσω του τρόπου αλλά και του περιεχομένου της γραφής του. Ακολουθώ την αμεσότητα, που διαθέτει η απλή γλώσσα και, που εκτιμώ και η ίδια ως αναγνώστρια. Αυτή η μη επιτηδευμένη γλώσσα γίνεται πιο εύκολα κατανοητή και βοηθά τον αναγνώστη να ταυτιστεί και να βρει τον εαυτό του μέσα στο γραπτό.
Είναι η ποίηση η αποκλειστική σας αγάπη; Δίνεστε σ’ αυτήν αποκλειστικά ή μήπως παράλληλα επιχειρείτε να δοκιμάσετε τις δυνάμεις σας και σε άλλα είδη του λόγου; Διαφορετικά δείγματα της συγγραφικής σας απόπειρας θα έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε στο μέλλον;
Το αστείο είναι ότι από μικρή έγραφα πεζά, δοκίμαζα διηγήματα ή μυθιστορήματα, που δεν τελείωναν ποτέ. Δεν είχα σκεφτεί ποτέ τον εαυτό μου να γράφει ποίηση. Όταν έγραψα το πρώτο μου ποίημα, έγινε χωρίς να έχω συνείδηση, αυτό που θυμάμαι όμως και που ισχύει, είναι ότι απελευθερώθηκα, καθώς διαπίστωσα ότι το ποίημα είναι ένα μέσο να εκφραστείς άμεσα, χωρίς να χρειαστεί να «πλέξεις» σενάρια.
Δεν αποκλείω να γράψω και άλλα είδη, τα αγαπώ εξίσου.
Πείτε μας δυο λόγια για εσάς. Το βιογραφικό σας σημείωμα είναι αρκετά σύντομο και γενικό. Τι άλλο πρέπει να γνωρίζει ο αναγνώστης για την Άννα Ξανθοπούλου που δεν το γνωρίζει μέχρι τώρα;
Το βιογραφικό μου σημείωμα περιέχει όσα στοιχεία είναι απαραίτητα. Δεν έχω να επιδείξω σπουδές, η προσωπική μου ζωή δεν αφορά κανέναν. Αν βοηθά σε κάτι την περιέργεια του αναγνώστη, έχω να πω ότι η λογοτεχνία είναι το μεγάλο μου πάθος κι έχω τη δυσκολία να εργάζομαι σε έναν χώρο εντελώς άσχετο με αυτήν.
Ποια ερεθίσματα έχουν τη δύναμη να κινήσουν την προσοχή και το ενδιαφέρον σας σε τέτοιο βαθμό ώστε να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης και δημιουργίας;
Οι άνθρωποι και οι καθημερινές συνήθειες, ο θάνατος μέσα από την «κανονικότητα» και την παραίτηση, οι «τάσεις» κάθε εποχής, οι ψευδαισθήσεις ύπαρξης ή «ευτυχίας», η κοροϊδία, η ζωή που φεύγει απαρατήρητη.
Ποιοι ποιητές Έλληνες αλλά και ξένοι έχουν επηρεάσει τον τρόπο σκέψης και γραφής σας; Μπορείτε να μας ονοματίσετε κάποιους;
Μου αρέσουν πάρα πολλοί ποιητές, τόσο Έλληνες, όσο και ξένοι. Ο Λόρκα στο «ο ποιητής στη Νέα Υόρκη», ο Λόρενς Φερλινγκέτι, η Σύλβια Πλαθ και η Άνν Σέξτον, ο Μπρεχτ, η Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ, ο Γιάννης Σκαρίμπας, ο Κώστας Καρυωτάκης, ο Νίκος Καρούζος, ο Γιώργος Θέμελης και τόσες/τόσοι άλλοι…
Η «απλότητα» –που στην πραγματικότητα δεν είναι καθόλου τέτοια– της γραφής του Ουίλιαμ Κάρλος Ουίλιαμς, ο δυνατός συγκεκριμένος λόγος του Μπρεχτ, η γυναικεία καταγγελτική γραφή της Σύλβιας Πλαθ και της Άνν Σέξτον, νομίζω είναι για μένα πηγές έμπνευσης με διάρκεια.
Ποια είναι η προσδοκία σας ως νέα ποιήτρια; Τι επιδιώκετε να καταφέρετε;
Να έχω κάτι αξιόλογο να επιδείξω, κάτι που να μείνει και να εξελίσσεται με το χρόνο και την ωριμότητα.
Έχετε κυκλοφορήσει δύο βιβλία σας μέχρι σήμερα, όπως ήδη αναφέρθηκε. Πώς αισθάνεστε γι’ αυτό, πέρα από περηφάνια, συγκίνηση και αμέριστη χαρά;
Αισθάνομαι τυχερή που μπόρεσα να πραγματοποιήσω το όνειρό μου, αλλά και την κλίση μου από παιδί. Αισθάνομαι όμως και μια ευθύνη. Γιατί γράφεις απευθυνόμενος σε ανθρώπους και αυτό απαιτεί προσοχή και σεβασμό.
Τον Οκτώβριο του 2025 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Βακχικόν» το δεύτερο βιβλίο σας, η ποιητική σας συλλογή με τίτλο «διέσχισα την πόλη». Ο τίτλος αυτός δανείζεται τον πρώτο στίχο του τελευταίου ποιήματός σας που φιλοξενείται στη συλλογή και που επίσης φιλοξενείται και στο οπισθόφυλλό της. Τι ρόλο διαδραματίζει ο συγκεκριμένος τίτλος; Γιατί επιλέχθηκε συγκεκριμένα αυτός και όχι κάποιος άλλος;
Όλες οι εν-τυπώσεις που απο-τυπώνονται στο βιβλίο, είναι απόρροια μιας κίνησης. Από το σπίτι στη δουλειά, σε συνοικίες, στο κέντρο της πόλης που ζω αλλά και αυτών που επισκέπτομαι. Μου άρεσε να χρησιμοποιήσω ως περιβάλλον αυτή την πόλη που δεν αναγνωρίζω –παρότι με ανέθρεψε–, αλλά και που διαμόρφωσε ένα λογοτεχνικό κλίμα στο παρελθόν, που αγαπώ.
Ποιο είναι το περιεχόμενο των ποιημάτων που φιλοξενείτε στο βιβλίο σας; Πόσα ποιήματα περιλαμβάνονται σ’ αυτό και τι θέματα πραγματεύεστε;
Στ’ αλήθεια δεν έχω μετρήσει τον αριθμό των ποιημάτων, που περιλαμβάνονται στη συλλογή. Θα πρέπει να είναι γύρω στα 40.
Τα θέματα που πραγματεύονται είναι το βίωμα του ανθρώπου σε ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται, η αποξένωση, η γυναικεία κατάσταση αλλά και ο χρόνος που προχωρά ανεξάρτητα από μας, η αιώνια αδυναμία του ανθρώπου να έχει την εμπειρία της ζωής, ως βαθιά απόλυτη συνείδηση και όχι ως κάτι συγκεχυμένο, που τον περιβάλλει.
Διαβάζοντάς ο αναγνώστης το περιεχόμενο της συλλογής σας θα αισθανθεί αμέσως τη μελαγχολική διάθεση της ποιήτριας, η οποία στοχάζεται, παρατηρεί και περιγράφει τα πάντα γύρω της, ενώ παράλληλα, φυσικά και εντελώς αβίαστα μέσω των αποτυπώσεών της, του περνά και τα δικά της μηνύματα, καταγγέλλοντας, στοχοποιώντας και δικάζοντας. Για ποιον λόγο συμβαίνει αυτό;
Είναι φυσικό να κρίνουμε, αυτή είναι η δουλειά του μυαλού μας. Η ποίηση για μένα δεν είναι ούτε μια άσκηση φιλολογίας ούτε η εξύμνηση του ωραίου. Με ενδιαφέρει μέσα από τη δική μου καταγραφή να αναδυθεί ένα πρόβλημα που υφίσταται, που το έχουν ζήσει κι άλλοι, που κάποιοι ίσως δεν το είχαν δει στη διάσταση που έχει κι έτσι να δημιουργηθεί μια σπίθα απορίας, δημιουργικού θυμού ίσως, μια διάθεση αλλαγής του τρόπου που ζούμε και υπομένουμε.
Γιατί τα ποιήματά σας είναι άτιτλα;
Αν και στην πρώτη μου συλλογή, τουλάχιστον στο πρώτο μέρος της, υπήρχαν τίτλοι, σ’ αυτήν προτίμησα την απουσία τους. Ο τίτλος είναι ένα στοιχείο που προδιαθέτει, κι εγώ ήθελα ο αναγνώστης να «μπαίνει» στο ποίημα χωρίς να γνωρίζει εκ των προτέρων για τι ακριβώς πρόκειται, έτσι ώστε να το βλέπει ανεπηρέαστος.
Τα ποιήματα του βιβλίου σας είναι κατάλληλα προς ανάγνωση από το εφηβικό αναγνωστικό κοινό ή απευθύνονται αποκλειστικά και μόνο στο ενήλικο; Ποια η γνώμη σας;
Απευθύνονται ξεκάθαρα σε ενήλικες. Δεν είναι διδακτικό το ύφος τους ούτε εξυμνούν τη χαρά της ζωής και την ελπίδα, που ίσως θα χρειάζονταν ένα παιδί στην εφηβεία. Επιπλέον, τα βιώματα είναι ανθρώπων που έχουν ηττηθεί από την εργασία, την ιδεολογία, την αποξένωση και το χρόνο. Άρα, ανθρώπων ενήλικων.
Μιλήστε μας για την εμπειρία σας μέχρι τώρα από τη συνεργασία σας με το εκδοτικό σας σπίτι, τις εκδόσεις «Βακχικόν».
Πρόκειται για ένα φιλόξενο σπίτι, με υποδέχθηκαν από την αρχή ζεστά και νομίζω ότι μπορώ να απευθύνομαι σε αυτό για οποιαδήποτε στήριξη και βοήθεια. Και βέβαια, αυτό το έχουν επιτύχει οι άνθρωποί του, η ομάδα που εργάζεται σε αυτό.
Ποια είναι τα επόμενα συγγραφικά σας σχέδια; Μία ακόμα ποιητική συλλογή ίσως ή μήπως και κάποιο άλλο βιβλίο διαφορετικού λογοτεχνικού είδους;
Δεν μπορώ να ξέρω από τώρα τι θα ακολουθήσει. Το δεύτερο βιβλίο άρχισε να γράφεται σχεδόν μόνο του μετά το πρώτο, χωρίς να έχω σχέδιο. Θέλω να απολαύσω λίγο αυτή την περίοδο της έκδοσής του και μετά ο ανήσυχος εαυτός μου θα βρει τη συνέχεια. Είτε σε αυτό το είδος είτε σε κάποιο άλλο.
Πείτε μας μια ευχή σας για το μέλλον που θα θέλατε να πραγματοποιηθεί οπωσδήποτε.
Να πάψουμε να είμαστε θεατές της ζωής και να νιώσουμε αυτό το θαύμα της ύπαρξης, που είναι προσωρινό και πολύτιμο.
Πριν κλείσουμε τη συζήτηση θα ήθελα να μας παραθέσετε ένα ποίημα του βιβλίου σας.
Μαζί με το σώμα
πεθαίνει μια μνήμη
Απ’ τα πλεκτά κουρτινάκια
διέφυγε το παρελθόν
σχεδόν νεκρά τα κουνά ο αέρας.
Με κάθε θάνατο
γεννιέται μια ενοχή
χωρίς διάρκεια
Αμνήμονες, απενοχοποιημένοι,
κάνουμε ένα βήμα στη σειρά.
Κυρία Ξανθοπούλου, σας ευχαριστώ πολύ που ανταποκριθήκατε στο κάλεσμά μας. Ας είναι καλοτάξιδο το βιβλίο σας και καλοδιάβαστο. Με το καλό και σε πολλά επόμενα!
Πολύ σας ευχαριστώ κι εγώ, για το κάλεσμα και τις ευχές σας! Καλή συνέχεια σε ό,τι κάνετε και καλή χρονιά!
Βιογραφικό:
Η Άννα Ξανθοπούλου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1969, όπου ζει και εργάζεται έως σήμερα. Έχει γράψει την ποιητική συλλογή Λόγοι (εκδόσεις Βακχικόν 2023).
Το διέσχισα την πόλη είναι το δεύτερο βιβλίο της.
0 Σχόλια