Βιβλιοκριτική: "Μοντέρνα Τέχνη" του Θάνου Γιαννούδη | Γράφει η Στέλλα Πετρίδου

Μοντέρνα Τέχνη
Συγγραφέας: Θάνος Γιαννούδης
Ημερομηνία έκδοσης: 12/2025
ISBN: 978-618-5739-65-2
Σελίδες: 80

Εκδόσεις Περισπωμένη

Γράφει η Στέλλα Πετρίδου 

Μετά από έξι χρόνια περίπου, ο ποιητής Θάνος Γιαννούδης, ένθερμος υποστηρικτής και υπηρέτης της έμμετρης ποίησης, συντάκτης του διαδικτυακού περιοδικού «Κανονική Ποίηση», προχωρά στην παρουσίαση της νέας του ποιητικής συλλογής, της δεύτερης κατά σειρά έκδοσης, με τίτλο «Μοντέρνα Τέχνη». Η συλλογή του κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 2025 από τις εκδόσεις «Περισπωμένη».

Έμμετρο και αυτό το έργο του στο σύνολό του, προσφέρει πλούσια πνευματική τροφή στον αναγνώστη, που όχι μόνο συντελεί στην τέρψη της ψυχής του, αλλά παράλληλα μέσω του περιεχομένου του δίνει έξυπνες αφορμές για βαθύτερη σκέψη και προβληματισμό. Όπως φροντίζει και ο ίδιος ο ποιητής να επισημάνει στο σημείωμά του, η περίοδος της συγγραφής του έργου αυτού συνέπεσε με μια ακραία επίθεση στα ανθρώπινα δικαιώματα σε παγκοσμιότητα, η οποία δικαιώνει κατά τη γνώμη του την ονοματοδοσία του, «Μοντέρνα Τέχνη» δηλαδή, περιεχόμενο και ουσία.

Ο Θάνος Γιαννούδης φροντίζει αρκετά, ώστε τα ποιήματα αυτής της συλλογής να έχουν συγκεκριμένη δομή και στόχευση. Γράφηκαν, όπως μαρτυρεί και ο ίδιος, το χρονικό διάστημα από 2019 έως 2023, με τόπο συγγραφής τους τις πόλεις της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Το βιβλίο του διακρίνεται σε τέσσερις επιμέρους ενότητες, ανάλογα με τη θεματική και το περιεχόμενο των ποιημάτων τους, συγκεκριμένα στην «Εισαγωγή», στο «Ιντερμέδιο 1», στο «Ιντερμέδιο 2» και στον «Επίλογο».

Στην πρώτη ενότητα, με το ποίημά του «Αναγέννηση», ο ποιητής εισχωρεί στον κόσμο των θνητών προσδοκώντας στην προσωπική του ελευθερία. Αγνοεί, ωστόσο, καθώς φαίνεται, ότι η πρόωρη έλευσή του στη γη συντελείται σε έναν αιώνα καταραμένο, σε έναν αιώνα σκοτεινό και απειλητικό, στον οποίο το μαύρο φως σκορπά τα δεινά του απλόχερα για επικρατήσει παντού το κακό. Έπειτα συνεχίζει και περιγράφει τη συνθήκη του σήμερα χωρίς περιττές ωραιοποιήσεις, παράλληλα όμως παρατηρεί κι ένα ίχνος ελπίδας. Εκεί που όλα μοιάζουν πως χάνονται και το τίποτα κυριεύει τα πάντα, ο Ποιητής - Προφήτης ξαναγεννιέται για να φέρει την πολυπόθητη αναγέννηση στον κόσμο.

«Μα εκεί π’ όλα χαθήκαν στη σειρά

και το αίμα τρέχει στα νερά της κοίτης,

εκεί που τ’ άγριο Τίποτα σφυρά,

στου χαλασμού βαθιά τη συμφορά

ξαναγεννιέτ’ ο Ποιητής-Προφήτης!» (Σελίδα 14)

Ο λόγος του ποιητή είναι φωτεινός, αισιόδοξος, ρομαντικός κι αισθαντικός, ένας ύμνος στην ομορφιά της ποίησης, που ακόμα έχει τη δύναμη να αντιστέκεται στη φθορά, ανατρέποντας τα δεδομένα και επιστρέφοντας στα χείλη των ανθρώπων το χαμένο τους χαμόγελο.

Σ’ αυτή την ενότητα του βιβλίου το ταλέντο του Θάνου Γιαννούδη δοκιμάζεται όχι μόνο στη ρίμα, αλλά και σε συγκεκριμένες και απαιτητικές φόρμες έμμετρης ποίησης, όπως είναι το σονέτο.

Με αναφορές σε υπαρκτά πρόσωπα του παρελθόντος και του παρόντος, μεταβαίνει στη δεύτερη ενότητα της συλλογής του και ξεδιπλώνει τον πλούσιο εσωτερικό του κόσμο για να αποτυπώσει ελεύθερα την αλήθεια του. Εστιάζει στο μαύρο της ανθρώπινης ύπαρξης, στην καταστροφική τάση του κόσμου, στην εγωκεντρική του παρουσία, στη ματαιοδοξία του και τον αποπροσανατολισμό του από τα σπουδαία και ουσιαστικά, καθώς και στη συνεχή κι ανεξέλεγκτη πλέον πορεία του προς την ανυπαρξία. Κόντρα σε όλα αυτά, ο ίδιος, ως ρομαντικός επαναστάτης, διατηρεί και πάλι το όνειρο του ποιητή ζωντανό κι αναλλοίωτο για να φωτίζει το απέραντο σκοτάδι που μαρτυρεί την εικόνα της σακατεμένης σύγχρονης πραγματικότητας.

Μελαγχολική η διαπίστωση του στους στίχους που ακολουθούν:

«Άπαξ και φύγαν, ξανά δεν φυτρώνουν φτερά,

στέκουν οι Αγγέλοι του Τίποτα μόνο μεσίτες» (Σελίδα 42)

Το όνειρο, βέβαια, όπως ήδη αναφέρθηκε, στέκει παρηγορητικά μέσα στους στίχους του, ως συντροφιά απέναντι στη θλιβερή διαπίστωση της ήττας και της καθολικής ανικανότητας για αντίδραση.

Οι αναφορές του ποιητή σε συγκεκριμένες θεματικές έχουν μελετημένο στόχο και σκοπό. Είναι ξεκάθαρο, άλλωστε, πως, παρόλη τη ρομαντική του διάθεση, δε στέκεται αποκομμένος και αδιάφορος απέναντι στην τραγική εικόνα της κοινωνίας του. Η εστίαση του στα θέματα που πλήττουν περισσότερο τον άνθρωπο σήμερα, όπως οι πόλεμοι, οι σφαγές, η καταδίωξη, η προσφυγιά, η αναγκαστική πολτοποίηση των ψυχών, η ανάμειξη των φυλών και η σταδιακή εξαφάνιση των λαών, προκαλούν αναστάτωση στη σκέψη του αναγνώστη και όχι άδικα. Μέσα σε όλα αυτά, όμως, η αναφορά του στην παντοδυναμία της αγάπης μετριάζει την καταθλιπτική εικόνα που παρουσιάζει σε πολλά σημεία το περιεχόμενο της ποίησής του για να επικρατήσει και πάλι η ρομαντική του υπεροχή.

«Δεν έχει ο κόσμος πατρίδες, μα αγάπη υδρόγεια» (Σελίδα 45)

Η Μοντέρνα Τέχνη για τον Θάνο Γιαννούδη είναι μια βαθιά πληγή στην ψυχή, μια υπαρκτή πραγματικότητα, που έργο της έχει την καταστροφή της ζωής και την καθολική επικράτηση του θανάτου.

Στην τρίτη ενότητα της συλλογής του ο ποιητής μεταφέρεται σε συγκεκριμένα τοπία της Μοντέρνας Τέχνης για να περιγράψει ακόμα καλύτερα την ολοκληρωτική φθορά του κόσμου. Οι αναφορές του έχουν ως επίκεντρο την Ελλάδα, τη χώρα των προγόνων του, που πλέον κινδυνεύει να χάσει την ταυτότητά της και να αφανιστεί.

«Η Ελλάδα μας εκλείπει σταδιακά

και δεν ξέρω ποια τη θέση ποιος θα πάρει.

Θα ’ν’ η ολόλαμπρη φρεγάτα που νικά

ή μια ακρούλα που της πρέπουν φονικά

στης Ευρώπης τ’ αποτρόπαιο σαφάρι;» (Σελίδα 52)

Ο ποιητής δοκιμάζει το συγγραφικό του ταλέντο και στη σατυρική ποίηση και το αποτέλεσμα της ποίησής του τον δικαιώνει ξανά. Στόχος του είναι για ακόμα μια φορά η αποτύπωση στιγμών της καθημερινότητας, που λειτουργεί, όμως, υπαινικτικά και καταγγελτικά.

««Μετασαδομαζοχισμός

και προεκτάσεις»

-μά ’ν’ ο καιρός κατακλυσμός,

τι να προφτάσεις;» (Σελίδα 56)

Στην ίδια ενότητα, ο ποιητής δοκιμάζεται και στο ποιητικό είδος μπαλάντα, ταξιδεύοντας τον αναγνώστη του σε περισσότερα μονοπάτια της πειθαρχημένης ποίησης. Η πρόθεσή του στο σημείο αυτό είναι ακόμα πιο έκδηλη. Στοχοποιεί το έγκλημα ξεκάθαρα, καθώς κάνει λόγο για ανομία, για μια διαρκή πλάνη, που οδηγεί στην ολική φθορά, στο άδοξο τέλος που επιφέρει την απόλυτη σιωπή, την οριστική εγκατάλειψη της αληθινής ζωής, την αιώνια παύση. Το άστρο της ρίμας, ωστόσο, και σ’ αυτό το σημείο, που ακόμα καθοδηγεί την πένα του ποιητή και την ελέγχει, διατηρεί το όνειρο ζωντανό και την ελπίδα ακέραιη για μια καλύτερη συνέχεια της ανθρώπινης ύπαρξης.

«Σιμά τους χιλιάδες που αντέξαν το ψύχος

και ζουν μες στο σκότος το σιβηρικό.

Τα λόγια τους ένας απόκοσμος ήχος:

«Να πέσουμ’, αρκεί να κοπεί το Κακό»!

Η μέρα της Κρίσης του πλήθους θ’ αργεί

κι ως τότε μονάχη η Σιωπή θα επιχαίρει,

μα εκείνοι διαβαίνουν σαν ίσκιοι τη γη,

χωρίς μεν Θεό, με σταυρό όμως στο χέρι.» (Σελίδα 63)

Στην τελευταία ενότητα της συλλογής, ο ποιητής γράφει πια τον επίλογό του. Η ανησυχία του πλέον αποτυπώνεται συνοπτικά. Η αβεβαιότητα της εποχής συνταράσσει τη σκέψη του ανθρώπου. Η θλίψη του τρέπεται σε μόνιμη συνθήκη, η μοναξιά του κυριεύει σώμα και ψυχή, καθώς οι πόλεμοι συνεχίζονται και η ιστορία εξακολουθεί να μαυρίζει τις σελίδες της στην πορεία του χρόνου. Η αγάπη, παρόλ’ αυτά, ως πραγματική μαχήτρια της ζωής «ζει και προσπαθεί τον κόσμο να λειάνει» διεκδικώντας ένα καλύτερο σήμερα και οπωσδήποτε ένα ακόμα καλύτερο αύριο, πολεμώντας τον φόβο της ήττας και την έλλειψη της διάθεσης για αληθινές επαναστάσεις.

Μεστή και καλοδουλεμένη η γραφή του Θάνου Γιαννούδη, προσεγμένη και άκρως επιμελημένη, αναδεικνύει ακόμα περισσότερο το ταλέντο ενός άξιου και πολλά υποσχόμενου ποιητή της σύγχρονης γενιάς, που αναμφισβήτητα έχει αφήσει ήδη το δικό του ξεχωριστό αποτύπωμα στην παραδοσιακή ελληνική ποίηση. Από κάθε άποψη η «Μοντέρνα Τέχνη» του αξίζει να διαβαστεί γι' αυτό και συνίσταται ανεπιφύλακτα.