Βιβλιοκριτική: "Το πιο υπαρκτό τίποτα" της Μάιρας Παπαθανασοπούλου

Το πιο υπαρκτό τίποτα
Συγγραφέας: Μάιρα Παπαθανασοπούλου
Ημερομηνία έκδοσης: 10/2026
ISBN: 978-618-01-6602-6
Σελίδες: 368
Εκδόσεις: Ψυχογιός

Γράφει η Στέλλα Πετρίδου

Το νέο της βιβλίο κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2026 από τις εκδόσεις «Ψυχογιός» η συγγραφέας και μεταφράστρια Μάιρα Παπαθανασοπούλου. Πρόκειται για το ιστορικό και κοινωνικό μυθιστόρημά της με τίτλο «Το πιο υπαρκτό τίποτα», το οποίο γυρνά τον αναγνώστη αρκετές δεκαετίες πίσω και συγκεκριμένα στις αρχές της δεκαετίας του 1970.

Η ιστορία του έχει ως φόντο, όπως σημειώνεται και στο οπισθόφυλλό του, την Αθήνα της Χούντας, τη Βόννη των φοιτητικών διαδηλώσεων και το Ανατολικό Βερολίνο της κατασκοπείας. Είναι η εποχή που ο Ψυχρός Πόλεμος έχει φτάσει στο απόγειό του και οι δυο Γερμανίες, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας (ΟΔΓ), ή αλλιώς Δυτική, και η Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας (ΛΔΓ), ή αλλιώς Ανατολική, ανταγωνίζονται σκληρά μεταξύ τους, συγκρούονται διπλωματικά και κατασκοπευτικά, και χρησιμοποιούν αθέμιτα μέσα, προκειμένου να καταφέρουν η καθεμιά για λογαριασμό της να κερδίσει πολιτική επιρροή στην Ελλάδα.

Κεντρικοί ήρωες του βιβλίου είναι η Ελληνίδα Ελένη, η οποία εργάζεται στην ελληνική πρεσβεία στη Βόννη και ο Ούντο, πράκτορας της Ανατολικής Γερμανίας (της Στάζι συγκεκριμένα), ο οποίος λαμβάνει εντολή να την προσεγγίσει ερωτικά με σκοπό να της αποσπάσει έξυπνα και εν αγνοία της, απόρρητες διπλωματικές πληροφορίες. Η μέθοδος της ερωτικής προσέγγισης που χρησιμοποιεί για να πετύχει τον σκοπό του ο (παντρεμένος) Ούντο, είναι πραγματική. Είναι η σκοτεινή και ύπουλη πρακτική μέθοδος, γνωστή ως μέθοδος «Ρομέο» (Romeo method), που, όπως φαίνεται, αποδίδει γρήγορα, ωστόσο του δημιουργεί συναισθηματικό αδιέξοδο. Το αληθινό πάθος του κονταροχτυπιέται με το προσωπικό του καθήκον και το δίλημμα που στο τέλος γεννιέται είναι μεγάλο: Ποιο από τα δύο πρέπει να υπερισχύσει; Ποιο έχει μεγαλύτερη δύναμη για να νικήσει; Ποιο είναι το πιο επικίνδυνο; Μήπως το συναίσθημα που προκαλεί το πάθος ανάμεσά τους είναι αυτό που θα προκαλέσει σύγχυση για το ποιος τελικά είναι ο θύτης και ποιος το θύμα;

Για το ξεδίπλωμα της μυθοπλαστικής ιστορίας της η συγγραφέας βασίστηκε σε μια πληθώρα ιστορικών πηγών, τις οποίες και ερεύνησε εις βάθος για να αποδώσει με ακρίβεια το ιστορικό, πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο της εποχής στην οποία αναφέρεται. Βιβλία, μελέτες, δοκίμια, άρθρα ελληνικού και ξένου τύπου, περιοδικά, ντοκιμαντέρ, κινηματογραφικές ταινίες και σειρές μυθοπλασίας, μαρτυρίες, διαδικτυακές πύλες και προσωπικές αφηγήσεις είναι αυτά που της πρόσφεραν πολύτιμη βοήθεια για να φέρει εις πέρας μια αποστολή δύσκολη, που εκ του αποτελέσματος αποδεικνύεται πετυχημένη.

Η Μάιρα Παπαθανασοπούλου εστιάζει αρκετά και στην ψυχολογική αναστάτωση των ηρώων της. Εσωτερικά κονταροχτυπήματα εναντιώνονται στα πρέπει της λογικής τους και αυτό τους δημιουργεί έντονη συναισθηματική φόρτιση, που τελικά αποδεικνύεται το πιο επικίνδυνο όπλο ενός θεατού και αθέατου πολέμου με τον οποίο έρχονται αντιμέτωποι.

Η πλοκή της ιστορίας συνολικά είναι πολυδιάστατη. Ενώ φαινομενικά περιγράφει μια απλή κατασκοπευτική περιπέτεια, δεν είναι μόνο αυτό. Και, φυσικά, το περιεχόμενό της παρουσιάζει έναν εμφανή πλούτο σε νοήματα, ενώ παράλληλα προσφέρει και ιστορική γνώση. Μέσω αυτής ο αναγνώστης έρχεται σε επαφή με ένα σύνηθες φαινόμενο της εποχής του Ψυχρού Πολέμου για το οποίο μαθαίνει πολλά. Κυρίως ότι υπήρχε συνεχής εκμετάλλευση μοναχικών γυναικών της Δύσης από τους Ανατολικογερμανούς κατασκόπους, τους λεγόμενους Ρωμαίους. Είναι αυτοί που τις πουλούσαν έρωτα για να τις κάνουν πιόνια ενός γεωπολιτικού παιχνιδιού το οποίο και επιχειρούσαν οπωσδήποτε να κερδίσουν.

Η γραφή της συγγραφέα είναι ρεαλιστική, καθηλωτική, άρτια δομημένη, σχεδιασμένη με λεπτομέρεια, προσεκτική και αρκετά ώριμη. Η γρήγορη ροή της αφήγησης, οι έξυπνες και ξαφνικές ανατροπές στην εξέλιξη της ιστορίας, το έντονο ψυχολογικό υπόβαθρο και οι πολλές συναισθηματικές συγκρούσεις των ηρώων της συμβάλλουν σημαντικά στη διατήρηση του ενδιαφέροντος του αναγνώστη σε όλη τη διάρκεια της ανάγνωσης και στη σταδιακή κορύφωση της αγωνίας του, μέχρι το οριστικό ξεδίπλωμα των μυστικών.

Συναρπαστικό και υπέροχο, το βιβλίο αυτό αξίζει να διαβαστεί.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο: εδώ