Το δεύτερο βιβλίο του κυκλοφόρησε μόλις λίγους μήνες πριν από τις εκδόσεις «Βακχικόν» ο Κύπριος ποιητής Μάρκος Παρτζιλής , με τίτλο «Ο ασφοδελώνας». Σήμερα φιλοξενείται στις Τέχνες για να μας μιλήσει γι' αυτό και για όσα τον ωθούν στη συγγραφή.
Κύριε Παρτζίλη, γιατί ένας νέος της εποχής μας αποφασίζει να ασχοληθεί με τη συγγραφή και δη με την ποίηση; Ποιος λόγος ή ποια ανάγκη τον ωθεί προς αυτή την κατεύθυνση;
Δεν πιστεύω ότι η ενασχόληση με την συγγραφή ή με την ποίηση είναι μια συνειδητή απόφαση. Ανάλογα με τα ερεθίσματα του καθενός, συνήθως δημιουργείται ένα εσωτερικό περιβάλλον το οποίο επιχειρεί να διαπλάσει κάποιος στόχους και κάποιες συνήθειες σε ένα άτομο. Έτσι, μέσω των δικών μου τριβών και αναγνωσμάτων, απέκτησα αυτό το πάθος που λειτουργεί ως πυρήνας νοήματος και έκφρασης στην ζωή μου.
Είστε μόλις είκοσι δύο ετών και παρ’ όλα αυτά έχετε κυκλοφορήσει μέχρι τώρα δύο ποιητικές συλλογές. Από ποια ηλικία γράφετε και για ποιον λόγο νιώσατε κι εσείς την ανάγκη από τόσο νωρίς να προχωρήσετε στην έκδοση των έργων σας, επομένως στο μοίρασμα των σκέψεων και των συναισθημάτων σας με τον υπόλοιπο κόσμο;
Γράφω από την ηλικία των 15, και θεωρώ σημαντικό να υπάρχει προβολή της Κυπριακής κουλτούρας και από τους νέους Κύπριους. Η έκδοση σ’ αυτή την φάση της ζωής μου είναι κάπως αναγκαία, καθώς η ενέργεια και το γράψιμο είναι τόσο ασταμάτητα, που αν προσπεράσεις πολλά έργα δίχως έκδοση τότε χάνεται λίγο ο ενθουσιασμός για μια τόσο δύσκολη διαδικασία. Επίσης, είμαι χαρούμενος να αναμένω μια μεγάλη συγγραφική καριέρα, και όχι απλώς κάποια δευτερεύουσα ενασχόληση δίχως σοβαρότητα.
Τι σημαίνει για εσάς συγγραφή; Ελευθερία, λύτρωση, εξωτερίκευση, αντίδραση, επανάσταση, ανατροπή; Όλα αυτά μαζί ή και κάτι άλλο;
Η συγγραφή είναι για εμένα ακόμη ένας τρόπος να δημιουργήσω τους εσωτερικούς μου κόσμους, όπως είναι και όλες οι άλλες τέχνες άλλωστε. Συνδιάζει, δηλαδή, όλες τις καταστάσεις που αναφέρατε σε ένα νέο νοερό πλαίσιο, που τις μεταχειρίζεται αναλόγως.
Τι μπορεί να αποτελέσει έμπνευση για εσάς συνήθως ώστε να σας παρακινήσει, είτε συνειδητά είτε αυθόρμητα, στη συγγραφή;
Κυρίως είναι η αντίληψη που έχω ως προς κάποιες κοσμικές συμπεριφορές. Μερικές φορές ίσως κάτι να φαίνεται υλικό και χειροπιαστό, όμως να μπορεί να συνυπάρξει σε μια πιο εννοιολογική μορφή. Αυτές οι αντιλήψεις με ωθούν συχνά να μετατρέψω αυτές τις αλυσίδες σε στίχους και δομές, σαν χαρτογράφηση.
Ποιο λογοτεχνικό είδος σας ελκύει περισσότερο, είτε ως συγγραφέας είτε ως αναγνώστης; Είναι η ποίηση αποκλειστικά ή και κάποιο άλλο είδος με το οποίο ενδεχομένως προσδοκάτε να καταπιαστείτε στο μέλλον;
Η ποίηση, το θέατρο, και οι νουβέλες ανήκουν στην καθημερινή μου λογοτεχνική ανάγνωση.
Ελάχιστοι στις μέρες μας διαβάζουν ποίηση. Ωστόσο, οι ποιητικές συλλογές που κυκλοφορούν κάθε χρόνο είναι αμέτρητες. Πώς το εξηγείτε αυτό;
Η δική μου εξήγηση είναι πως η εξέλιξη της μάθησης έχει καταστήσει τον μέσο άνθρωπο ικανό στην γραφή και την ανάγνωση. Ουδέποτε πιστεύω πως κόσμος διάβαζε ποίηση καθημερινώς, όμως αυτό που έχει σίγουρα αλλάξει είναι ο πληθυσμός που έχει την ικανότητα να το κάνει, κι αυτό ίσως να έχει οδηγήσει στην παραγωγή περισσότερων ποιητικών συλλογών, ασχέτως ζήτησης. Φαίνεται ξεκάθαρα, όμως, ποιοι θα έγραφαν και σε μία άλλη εποχή.
Ποια είναι η προσδοκία σας ως νέος στον χώρο των γραμμάτων δημιουργός;
Ίσως να είμαι λίγο δυσαρεστημένος με την λογοτεχνική πλατφόρμα στις ελληνόφωνες χώρες, όμως ευελπιστώ πως θα διανύσω μία μακρά και εποικοδομητική συγγραφική πορεία, που θα βγάλει ασπροπρόσωπη την Κύπρο και γενικότερα την ελληνική γλώσσα.
Τον Ιούλιο του 2026 κυκλοφόρησε η δεύτερη ποιητική σας συλλογή από τις εκδόσεις «Βακχικόν», με τίτλο «Ο ασφοδελώνας». Εξηγείστε μας τον τίτλο αυτόν. Τι σημαίνει και γιατί επιλέχθηκε να εκπροσωπήσει τα ποιήματα αυτής της συλλογής;
Ο Ασφοδελώνας, ως μέρος του κάτω κόσμου, μου κίνησε την περιέργεια λόγω της διπλής του μυθολογικής ερμηνείας, καθώς για μερικούς είναι ο τόπος όπου κατοικούν οι ψυχές των απλών ανθρώπων, που δεν έχουν πετύχει κάτι αξιοθαύμαστο στην ζωή τους, ενώ για άλλους (σαν τον Όμηρο) είναι ο τόπος όπου κατοικούν οι ψυχές των ηρώων. Έτσι, στο μυαλό μου πάντα έφερνα ένα λιβάδι από ασφόδελους, όπου επάνω κάθεται ένας ιππότης, δίχως να ξέρει αν βρίσκεται εκεί διότι θεωρείται ήρωας, ή διότι δεν έχει πετύχει τίποτα στην ζωή του. Παραλληλίζοντας τον Ασφοδελώνα με την προσωπική εμπειρία και πνευματική πορεία του ανθρώπου, τοποθέτησα τον Πενταδάκτυλο στο παρασκήνιο του δικού μου λιβαδιού, και έτσι δημιουργήθηκε το σχέδιο εντός του βιβλίου, καθώς και ο τίτλος.
Είναι, λοιπόν, εσωτερικό τοπίο στην δική μου αντίληψη και μυθοπλασία, και έτσι χρησιμοποιείται ως τελικό στάδιο αντίληψης στην πορεία του αφηγητή προς την κατανόηση του θανάτου.
Μιλήστε μας για το περιεχόμενο της ποιητικής συλλογής σας περιληπτικά. Ποια η θεματική των ποιημάτων σας και ποιος κοινός παρονομαστής τα συνδέει μεταξύ τους;
Θεματικά το έργο έχει ως βάση την αδυναμία της αντίληψης της φύσης του θανάτου από τον άνθρωπο, όμως αυτό συνδέεται συχνά με μυθολογικά στοιχεία, με την Κυπριακή κουλτούρα, με την προσωπική εμπειρία, και με την πνευματική πορεία του πρωτοπρόσωπου αφηγητή. Χωρισμένο σε δύο μέρη, το έργο προσπαθεί να δείξει την πνευματική κατάσταση και πορεία του ήρωα, σε αντίθεση με την μεταφυσική κατάσταση της συνείδησης όταν βρίσκεται κοντά στον θάνατο.
Πόσα ποιήματα φιλοξενούνται στο βιβλίο σας και σε ποιες ενότητες διακρίνονται; Τι περιλαμβάνει η καθεμιά από αυτές;
Δεν θεωρώ το έργο αυτό ως μία ποιητική συλλογή, αλλά ως μία σύνθεση. Το πρώτο μέρος με τίτλο “Μεθόριος” αποτελείται από κάποια αυτόνομα ποιήματα, που γεφυρώνονται με τις ενδιάμεσες φωνές-ποιήματα: τις εκφάνσεις. Σ’ αυτό το μέρος ο αφηγητής περιηγείται κουλτούρες, διάφορα θρησκευτικά στοιχεία, και την δική του πνευματική πορεία. Στο δεύτερο μέρος με τίτλο “Η Κυρία της Συκομορέας”, η δομή γίνεται κυκλική, περιλαμβάνοντας αφηγήματα, στίχους που τιτλοφορούνται με τον κύκλο του φεγγαριού, τεχνικές όπως η εικονική ποίηση κι ένα σονέτο, και τις τριπλές εκφάνσεις. Εδώ, μέσω του αιγυπτιακού μύθου της Αθώρ, που παραλληλίζεται με την Αφροδίτη, ο αφηγητής παλεύει στην άκρη του θανάτου, βιώνοντας μεταφυσικές και τελετουργικές εμπειρίες.
Το βιβλίο σας είναι διάχυτο από λυρισμό και βαθιά εξομολογητική διάθεση. Τα ποιήματά σας, πέρα από αυτά που ανήκουν στην κατηγορία της πεζοποίησης, τα αφηγήματα όπως εσείς τα χαρακτηρίζετε, υπηρετούν τον έμμετρο στίχο με σεβασμό και αρκετή πειθαρχία, που είναι και το ζητούμενο φυσικά για να προκύψει ένα άρτιο αποτέλεσμα όχι μόνο αισθητικά αλλά και ποιοτικά. Ωστόσο, διαφαίνεται εντός τους το προσωπικό σας συγγραφικό ύφος. Πώς νιώθετε που καταφέρνετε να ξεχωρίζετε από τόσο νωρίς;
Βλέπω αρκετά μεγάλο υλικό από πανομοιότυπη “ποίηση” να εκδίδεται κάθε χρόνο, έτσι το να ξεχωρίζω από τόσο νωρίς μου είναι κάτι αυθόρμητο και με χαροποιεί ιδιαίτερα, καθώς ένας από τους σκοπούς μου είναι να δώσω νέες οπτικές γωνίες και έννοιες συναισθημάτων διαμέσω του εσωτερικού μου κόσμου, χρησιμοποιώντας φόρμες, δομές και λεξιλόγιο που αναδικνύεται μέσω αυτού.
Ποια είναι η πηγή της έμπνευσής σας για τα συγκεκριμένα ποιήματα της συλλογής;
Δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη πηγή. Πάντα με εμπνέει η Κύπρος, και προσπαθώ να συνδιάσω τον εσωτερικό μου κόσμο, τις εμπειρίες μου, και τις αντιλήψεις μου, χαρτογραφώντας τες σε αυτό τον χώρο που λειτουργεί ως νοητή αντανάκλαση της Κύπρου.
Υπάρχουν μηνύματα που θέλετε να περάσετε μέσα από τα ποιήματά σας στον αναγνώστη ή απλά επιθυμείτε το μοίρασμα των σκέψεών σας μαζί του;
Μήνυμα προς κάποιον άλλο δεν υπάρχει. Δεν επικοινωνώ με κάποιον, άλλωστε. Υπάρχει, όμως, σκοπίμως μία δομή στην οποία ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί και να τοποθετήσει τις δικές του ερμηνίες και εμπειρίες, έτσι ώστε να φτάσει ενίοτε σε μία προσωπική κατάληξη ή αλήθεια.
Το βιβλίο σας απευθύνεται αποκλειστικά σε ενήλικες ή μπορεί να αποτελέσει ανάγνωσμα και για το εφηβικό κοινό;
Το έργο δεν είναι άνω των 18 ως προς το περιεχόμενο, μα ούτε απευθύνεται σε κάποιον συγκεκριμένα. Το φαντάζομαι περισσότερο σαν αρχική μακέτα, που θέτει τις βάσεις για έναν τόπο τον οποίο θα συνεχίσω να φτιάχνω μέσω άλλων εργών, στο εγγύς και απομακρυσμένο μέλλον. Ίσως, τότε, να απευθύνεται σε κάποιον εξερευνητή...
Είστε ευχαριστημένος από τη νέα σας συνεργασία με τις εκδόσεις «Βακχικόν»; Θεωρείτε σημαντική τη συμβολή του για την περαιτέρω προώθηση του έργου σας;
Παραμένω ευχαριστημένος και αναμένω την συνέχεια της συνεργασίας μας.
Επόμενα συγγραφικά σχέδια κάνετε ή είναι πολύ νωρίς ακόμα γι’ αυτό;
Υπάρχουν ήδη έτοιμα έργα, και έργα σε εξέλιξη. Θαρρώ πως σύντομα θα είναι διαθέσιμα.
Πριν κλείσουμε τη συζήτηση, θα ήθελα να μας παραθέσετε ένα ποίημα από το βιβλίο σας.
Κι άρχισα να ουρλιάζω “είμαι ελεύθερος”,
μα στ’ ορκίζομαι, οι ελεύθεροι δεν χαίρονται,
κλαίνε και τρέχουν προς το δάσος ξαφνικά,
όπου ένα δέντρο τους κρατάει συντροφιά,
κι όταν λυπούνται αυτό τους παίρνει αγκαλιά
και σαν στηθόξυλο τα στήθια τους προσέχει.
Eνώ σαν όραμα που βγαίνει απ’ το λαρύγγι μου
σαν πεταλούδα με παρέσυρε το κύμα του,
το κύμα του νησιού όπου ξεκίνησαν τα πάντα.
Στις φλέβες του εξατμίστηκα,
και έμαθα (στην άκρη της φωτιάς)
τον δρόμο εκείνον τον κρυφό
που σαν τυφλό
με είχε δέσει στην καρδιά του.
Και το τραγούδι ξεκινά
σ’ ανεμοστρόβιλους που πήραν τα πανιά,
σαν τα μαβιά τα σύννεφα
στο σβέρκο μας ξανά ξεροκοιμούνται.
Κύριε Παρτζίλη, σας ευχαριστώ πολύ για την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτησή μας! Σας εύχομαι καλή επιτυχία στο συγγραφικό σας έργο και πάντα όμορφες εμπνεύσεις! Καλοτάξιδο και το βιβλίο σας και καλοδιάβαστο!
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ. Εύχομαι καλή συνέχεια.
Βιογραφικό:
Ο Μάρκος Παρτζίλης γεννήθηκε το 2004 στη Λευκωσία. Eίναι απόφοιτος του Παγκυπρίου Γυμνασίου Λευκωσίας. Έχει διακριθεί σε Πανελλήνιους και Παγκύπριους διαγωνισμούς ποίησης, ενώ έχει εκδώσει την ποιητική συλλογή Κυθέρεια (εκδόσεις ΑΩ 2025).
Η ποιητική σύνθεση O Ασφοδελώνας είναι το δεύτερο βιβλίο του.
.jpg)
0 Σχόλια