Μαίρη Ζαχαράκη: "Η τέχνη είναι μια γλώσσα που δε χρειάζεται μετάφραση"

 


Η Μαίρη Ζαχαράκη, ραδιοφωνική παραγωγός στο Ράδιο Αίγιο, ο ποιητής Ηλίας Παπακωνσταντίνου και ο μουσικός και εικαστικός Mattia Manco συνεργάστηκαν αρμονικά για να γίνει πραγματικότητα η δημιουργία του βιβλίου «Ρεμβάζοντας μέσα στο χρόνο» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Φίλντισι» και κατόρθωσαν να χωρέσουν στις σελίδες του μια ολόκληρη ραδιοφωνική εκπομπή.

Κάθε θέμα παρουσιάζεται από ένα ποιητικό κείμενο της Μαίρης Ζαχαράκη, ένα ποίημα του Ηλία Παπακωνσταντίνου, ένα σχέδιο του Mattia Manco και το τραγούδι, που θα συνόδευε το λόγο σε μια ραδιοφωνική εκπομπή. Δημιουργώντας ένα έργο-παζλ, πολυσύνθετο και πολυδιάστατο.

Με αφορμή, λοιπόν, την κυκλοφορία αυτού του βιβλίου, φιλοξενούμε σήμερα στις Τέχνες τη μία από τους τρεις δημιουργούς του, τη ραδιοφωνική παραγωγό Μαίρη Ζαχαράκη, για να τη γνωρίσουμε καλύτερα.… 

Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Λίχνο

Καλησπέρα σας. Αρχικά θα θέλαμε να μας πείτε λίγα λόγια, για το πώς αναπτύχθηκε η ιδέα για τη δημιουργία αυτού του πολυσύνθετου έργου. 

Καλησπέρα κι ευχαριστώ πολύ για το ενδιαφέρον σας. Αν έπρεπε να δώσω μια εικόνα για να περιγράψω μια ιδέα, θα επέλεγα μία βάρκα που κάποιος την σπρώχνει στη θάλασσα. Δεν ξέρουμε πόσο βαθιά θα πάει, αλλά την βλέπουμε να απομακρύνεται πλέοντας από τη στεριά. Μία από τις ραδιοφωνικές μου συναντήσεις ήταν με τον ποιητή-συγγραφέα κι αντιπρόεδρο της  Πανελλήνιας Ένωσης  Λογοτεχνών Ηλία Παπακωνσταντίνου, με τον οποίο δεν αργήσαμε να γίνουμε φίλοι και να επικοινωνούμε συχνά.  Στα εβδομαδιαία αφιερώματα της εκπομπής μου “Ρεμβάζοντας μέσα στον χρόνο”, συνήθιζα να επιλέγω  μια λέξη, ένα συναίσθημα, μια έννοια κι αναζητούσα τραγούδια και ποιήματα, που να ψηλαφούν τις εκδοχές τους. Δεν θυμάμαι αν εγώ το ζήτησα πρώτη φορά ή αν ο Ηλίας αυθόρμητα μου έστειλε τους στίχους του, που άγγιζαν το θέμα της εκπομπής. Σύντομα όμως συγκεντρώθηκε ένας σημαντικός αριθμός πρωτόλειων ποιημάτων. Τι θα γίνονταν άραγε; Θα έμεναν διάττοντες αστέρες που διέσχισαν κάποια στιγμή τον νυχτερινό ουρανό της εκπομπής; Παράτολμα και με προτροπή κάποιου φίλου, πρότεινα στην υπεύθυνη των εκδόσεων Φίλντισι, Σύσση Καπλάνη, αν θα ήθελε να το κάνουμε βιβλίο, διανθισμένο με μερικές λυρικές μου σκέψεις και ένα τραγούδι σε κάθε θέμα με μορφή qr code. Η βάρκα μας, πήγε λίγο πιο μακριά, όταν συνάντησα σε μία άλλη εκπομπή με προσκεκλημένο τον μουσικό Gianfranco Narracci, τον Mattia Manco, ο οποίος είχε αφενός τον ρόλο του μεταφραστή κι αφετέρου συνόδεψε μελωδικά με το ακορντεόν του τον Gianfranco.  Κάποια στιγμή μου έστειλε ένα σχέδιο του κι ενθουσιάστηκα. Του πρότεινα να επιχειρήσει να μας κάνει το εξώφυλλο και σύντομα  άρχισε να μου στέλνει ζωγραφιές απαντώντας στα κείμενα που του έστελνα. Κάπως έτσι ξεκίνησε το ταξίδι του το “Ρεμβάζοντας μέσα στον χρόνο” ... 

Πόσο δύσκολο ήταν να συνεργαστεί ένας ραδιοφωνικός παραγωγός, ένας ποιητής κι ένας εικαστικός;

Καθόλου δύσκολο γιατί όλο το εγχείρημα έγινε με πολλή αγάπη. Οι διαφορετικές ιδιότητες, μας ένωσαν και συνέβαλαν στο να αναπτυχθεί ένα ζεστό, φιλικό κλίμα. Έμοιαζε σαν να είχαμε μπροστά μας, ένα λευκό καμβά όπου ο καθένας πρόσθετε από την δική του παλέτα, μια πινελιά. Σαν να γνωριζόμασταν από πάντα, σαν να είχαμε ξανασυνεργαστεί στο παρελθόν αρμονικά. 

Φαντάζομαι πως αυτό το πολύπλευρο σμίξιμο, θα ήταν μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εμπειρία. Μιλήστε μας λίγο για αυτήν. 

Ναι, ήταν κάτι πρωτόγνωρο για όλους μας, ακόμα και για τον Ηλία που είναι ο πιο έμπειρος της παρέας, μετρώντας αρκετές ποιητικές συλλογές ήδη. Πώς να περιγράψεις με λέξεις και συναισθήματα ένα παγκάκι ή ένα περίπτερο λόγου χάρη; Πώς να απεικονίσεις το ταξίδι ή το Μαζί με χρώματα; Ο καθένας μας αντιμέτωπος με μια λευκή σελίδα που θα γέμιζε με όσα η ψυχή του πρόσταζε. Η τέχνη, λέγεται, είναι μια γλώσσα που δε χρειάζεται μετάφραση, είναι επικοινωνία και δεσμός ενότητας κι  αυτό το νιώσαμε στη δημιουργία αυτού του βιβλίου. 

Τι πρόκειται να ανακαλύψει στις σελίδες του βιβλίου σας ένας αναγνώστης; 

Ένα ταξίδι στον κόσμο του έντεχνου λόγου, με μικρές στάσεις σε οικείες εικόνες και μουσικές. Πιο συγκεκριμένα 45 λυρικές αφορμές για ποίηση εμπλουτισμένες είτε με σχέδια του Ματτία είτε με γνωστούς πίνακες και ανάλογα τραγούδια που αγγίζουν κάθε θέμα, κυρίως νέων δημιουργών. Υποφωτισμένος στόχος μας να συνταξιδέψουν μαζί μας και αναγνώστες που νόμιζαν πως η ποίηση δεν τους αφορά. 

Τι απ’ όλα έρχεται σε πρώτο πλάνο, η ποίηση, η μουσική ή το σχέδιο; 

Λειτουργούν όλα παράλληλα θεωρώ κι αυτό ήταν το όνειρο μας καθώς σχεδιάζαμε τις λεπτομέρειες αυτού του βιβλίου. Δεν υπερτερεί κάτι απλά συμπλέουν. Κάποιος μπορεί να βυθιστεί στην εικόνα να οδοιπορήσει με τις λέξεις κι έπειτα με τη βοήθεια του κινητού του να αφεθεί στις νότες.. 

Υπήρχαν κάποια βιβλία παρόμοιας διάρθρωσης που σας ενέπνευσαν; 

Δεν γνωρίζω αν υπάρχουν παρόμοια βιβλία, μπορεί όμως να υπάρξουν στο μέλλον.. 

Γιατί επιλέξατε τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή για την έκδοση του βιβλίου; Θεωρείτε πως το αναγνωστικό κοινό θα αγκαλιάσει μια τέτοια πολυσύνθετη δημιουργία; 

Η καραντίνα που άλλαξε τόσο τη ζωή μας, μας έδωσε ακατέργαστο χρόνο, που η καθημερινότητα με τις υποχρεώσεις της μας στερούσε. Η ενασχόληση μας αυτή ήταν το αντίδοτο στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα ξορκίζοντας το στρες, την ανασφάλεια και την κατάθλιψη δημιουργικά κι αλληλέγγυα. Κι αφού το μικρό νεογνό αυτής μας της προσπάθειας ήταν έτοιμο να βγει στον κόσμο, το τολμήσαμε. Το αναγνωστικό κοινό φαίνεται ήδη να αγκαλιάζει το βιβλίο, που με τόση αγάπη του παραδώσαμε και να ρεμβάζει στον χρόνο μαζί του. 

Υπάρχει κάτι που θα θέλατε να πείτε ως αναγνώστης στους συγκαιρινούς σας συγγραφείς ή κάτι που θα θέλατε να μοιραστείτε ως συγγραφέας με τους αναγνώστες; 

Ένα βιβλίο είναι μια αμφίδρομη βουτιά στο πηγάδι της αυτογνωσίας, είτε το γράφεις είτε ταξιδεύεις στις σελίδες του διαβάζοντας. Η ζωή μας είναι πεπερασμένο αγαθό και δεν προλαβαίνουμε να γνωρίσουμε όλες του τις εκφάνσεις στην διαρκεια της, για αυτό υπάρχουν τα βιβλία. Που δεν απαιτούν τίποτα από εμάς, ενώ γενναιόδωρα μας προσφέρουν τόσα πολλά. Είναι συμπεριπατητές μας στον άυλο κόσμο της φαντασίας..

Πείτε μας δυο λόγια για το εκδοτικό σας σπίτι.

Η λέξη σπίτι ταιριάζει πολύ στις εκδόσεις Φίλντισι, όπως και η λέξη αγκαλιά. Με φιλόξενη και φιλόπονη οικοδέσποινα τη Σύσση Καπλάνη νιώθεις ευπρόσδεκτος από την πρώτη επαφή. Υποδέχεται την ιδέα σου με αγάπη κι ενθουσιασμό και σε βοηθά να την υλοποιήσεις με τον καλύτερο τρόπο. Τι άλλο να ζητήσει κανείς όταν κάνει τα πρώτα αλλά και τα δεύτερα και τα τρίτα βήματα στον κόσμο των βιβλίων; 

Τι να περιμένουμε από εσάς στο εγγύς μέλλον; Έχετε κάποια σχέδια που μπορείτε να μοιραστείτε μαζί μας; Κάποια παρουσίαση του βιβλίου σας ίσως; 

Ναι, θα το παρουσιάσουμε για πρώτη φορά την Παρασκευή 24 Σεπτεμβρίου και ώρα 8:00 μ.μ. Στο Υπαίθριο θέατρο Γιώργος Παππάς στο Αίγιο, υπό την αιγίδα της ΔΗΚΕΠΑ (Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Αιγιαλείας). Μια όμορφη ραδιοφωνική μουσικοποιητική βραδιά που θα συντονίσει η συγγραφέας Κατερίνα Ανδρικοπούλου, για το βιβλίο θα μιλήσουν η ερασιτέχνης ηθοποιός και μέλος του Νομικού Προσώπου του Δήμου Αιγιαλείας Αγγελική Σαμπάνη, ο συγγραφέας Μίνως Ευσταθιάδης και η σύμβουλος επικοινωνίας Κατερίνα Πατρόκλου-Σκορδά. Θα διαβάσουν οι ηθοποιοί: Φαίη Βάκρινου και Κωνσταντίνος Τσιαγάς. Την βραδιά θα πλαισιώσουν μουσικά οί : Κώστας Τριανταφυλλόπουλος (συνθεσάϊζερ), Νίκος Χριστοδουλόπουλος(κιθάρα), Τάκης Κουνινιώτης (Τύμπανα) Δημήτρης Κουνινιώτης(Μπάσσο)Mattia Manco και Gianfranco Narracci. Όπως καταλαβαίνετε ξεφεύγει πολύ από τα στενά πλαίσια της βιβλιοπαρουσίασης και γίνεται μια γιορτή που θα διώξει μακριά την κατήφεια των ημερών που δυανύουμε. Δεν τολμώ να κάνω μεγάλα όνειρα για συγγραφική συνέχεια χωρίς να το αποκλείω, αλλά εύχομαι να έχει ούριο άνεμο στα πανιά του το “Ρεμβάζοντας μέσα στον χρόνο” και ανέφελη διαδρομή στις καρδιές των αναγνωστών. 

Θα υπάρξει και ραδιοφωνική παρουσίαση του βιβλίου σας αυτού; 

Θα του έπρεπε νομίζω μιας και το ραδιόφωνο ήταν η αφετηρία του, όμως ακόμα δεν μας έχει γίνει σχετική πρόταση. Κυκλοφορεί μόλις ένα μήνα κι είναι νωρίς ίσως! 

Μια ευχή σας για το μέλλον; 

Να βασιλέψει η αγάπη που έχει τη δύναμη να αλλάξει τον κόσμο και να σβήσει όλα τα κακώς κείμενα ή όπως το περιγράφει ο απόστολος Παύλος, που ασχολήθηκε ενδελεχώς γράφοντας γι' αυτή, μπορεί να καλύψει πλήθος αδυναμιών. 

Πώς μπορεί κάποιος να προμηθευτεί το βιβλίο σας;

Είτε ζητώντας το από το τοπικό του βιβλιοπωλείο, είτε με τηλεφωνική παραγγελία από τις Εκδόσεις Φίλντισι. 

Σας ευχαριστούμε πολύ για την όμορφη συζήτηση και σας ευχόμαστε καλή επιτυχία στη συγγραφική σας πορεία. 

Εγώ σας ευχαριστώ το ίδιο πολύ για τις όμορφες ερωτήσεις σας και το ενδιαφέρον για το βιβλίο μας. Εύχομαι τα δημιουργικά φτερά σας να σας χαρίζουν πάντα όμορφες διαδρομές και έμπνευση.


Βιογραφικό:

Γεννήθηκα στην Άμφισσα αλλά μεγάλωσα και ζω στο Αίγιο, που είναι η πόλη της καρδιάς μου. Ο πατέρας μου ήταν ζαχαροπλάστης και αγαπούσε τη μουσική. Ένα ανοιχτό ραδιόφωνο τού κρατούσε συντροφιά τις μοναχικές ώρες της δημιουργίας. Μου τα κληροδότησε και τα δύο. Η μητέρα μου όμως ήταν εκείνη που έβαλε το πρώτο βιβλίο στα χέρια μου. Σήμερα, χαίρομαι τις συζητήσεις μας για βιβλία που έχουμε διαβάσει.

Έκανα τα πρώτα ραδιοφωνικά μου βήματα στο Ράδιο Αίγιο 99,2 με την εκπομπή Ονειροπολώντας, ταιριάζοντας στίχους ποιητών με έντεχνα τραγούδια.

Τελικά, ταξιδεύω στα ερτζιανά 30 χρόνια, μέσα από την συχνότητα του Ράδιο Αίγιο και την εκπομπή Ρεμβάζοντας μέσα στο χρόνο.