Βιβλιοκριτική: "Aura" της Camille Verlaine | Γράφει η Στέλλα Πετρίδου

Aura
Σκοτεινή νοημοσύνη
Συγγραφέας: Camille Verlaine
Μετάφραση: Κλεοπάτρα Διαμαντάρα
Ημερομηνία έκδοσης: 12/2025
ISBN: 978-618-239-181-5
Σελίδες: 228
Εκδόσεις: Διάνοια

Γράφει η Στέλλα Πετρίδου 

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει αντικαταστήσει σε πολλούς τομείς τον άνθρωπο, μα αυτό δε συμβαίνει πάντα για το καλό του. Παρότι είναι δικό του δημιούργημα η παρουσία της και η εξάπλωσή της, παρότι είναι δικό του τερατούργημα αποκλειστικά η λειτουργία της και οι πλέον ανεξέλεγκτες δυνατότητές της, παρότι εκ πρώτης όψεως η προσφορά της αναδεικνύει τον δείκτη της ευφυίας του και της εργατικότητάς του, στην πραγματικότητα η δυναμική της τον στρέφει κυριολεκτικά εναντίον του και τον αποδιοργανώνει. Για την ακρίβεια, η τεχνητή νοημοσύνη καταφέρνει το φαινομενικά ακατόρθωτο για λογαριασμό του, μόνο που στο τέλος αυτό το ακατόρθωτο κινείται απειλητικά και μεθοδικά εναντίον του, με σκοπό να τον κατασπαράξει ολοκληρωτικά, χωρίς να του δώσει, έστω και στο ελάχιστο, τη δυνατότητα της αντίδρασης και της γενναίας μάχης για την εξασφάλιση της σωτηρίας του.

Η Γαλλίδα συγγραφέας Camille Verlaine στο νέο της βιβλίο με τίτλο «AURA, Σκοτεινή Νοημοσύνη», που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τον Νοέμβριο του 2025 και τις εκδόσεις «Διάνοια», σε μετάφραση Κλεοπάτρας Διαμαντάρα, παρουσιάζει μια σχετική ιστορία μυστηρίου, αρκετά αληθοφανή και τρομακτική, σκοτεινή και ταυτόχρονα απόλυτα καθηλωτική. Πρόκειται επί της ουσίας για ένα δυστοπικό Sci-Fi μυθιστόρημα, που παρουσιάζει με συγγραφική μαεστρία το μέγεθος του κινδύνου που απειλεί τον άνθρωπο του σήμερα, την τεχνολογία δηλαδή, και τον θέτει, θέλοντας και μη, προ των ευθυνών του.

Πόσο ακόμα θα είναι σε θέση να ορίζει ο ίδιος τον εαυτό του; Πόσο ακόμα θα είναι σε θέση να δίνει εντολές σε μηχανήματα ρομπότ για να εξυπηρετεί τις δικές του ανάγκες και υποχρεώσεις; Πόσο ακόμα θα κινείται με γνώμονα τα δικά του θέλω και τις δικές του φιλοδοξίες; Πόσο ακόμα θα αναγνωρίζει την ουσία του στον καθρέφτη και όχι ό,τι απέμεινε από αυτήν εξαιτίας του; Πόσο ακόμα θα του επιτρέπεται να επικοινωνεί με τους ανθρώπους γύρω του και να μοιράζεται τις χαρές, τα άγχη και τις ανασφάλειές του, τις σκέψεις, τα όνειρα και τις προσδοκίες του; Πόσο ακόμα θα έχει αυτή τη δυνατότητα της συναλλαγής, προτού γίνει υποχείριο των μηχανημάτων που ο ίδιος δημιούργησε για να τον υπηρετούν και όχι, όπως τελικά συμβαίνει τελευταία, για να τα υπηρετεί;

Η συγγραφέας δεν εστιάζει απλά στον κίνδυνο της ανθρώπινης συντριβής, αλλά εισχωρεί σε αυτόν δυναμικά και τον μελετά εις βάθος. Δημιουργεί μέσω της μυθοπλασίας μια υπαρκτή πραγματικότητα αυτού που τρέπει τη θεωρία του ενδεχομένου σε πράξη, για να περάσει τελικά τα δικά της μελετημένα και πολύ εύστοχα μηνύματα στον αναγνώστη. Μέσα από τη σκοτεινή πλευρά της τεχνητής νοημοσύνης ξεδιπλώνει την τραγική ιστορία του κακού, από τη γέννησή του και έπειτα, τη σταδιακή εξάπλωσή του, μέχρι και την καθολική κυριαρχία του.

Κεντρικός ήρωάς της είναι ένας Γάλλος συγγραφέας, ο Ζαν-Μπατίστ Λεμέτρ, ο οποίος νιώθει τη ζωή του να καταστρέφεται οικονομικά και καλλιτεχνικά, λόγω της ανικανότητας που νιώθει τα τελευταία πέντε χρόνια της ζωής του να εμπνευστεί μια νέα ιστορία μυθοπλασίας και να γράψει ξανά όπως παλιά. Στην προσπάθειά του να δραπετεύσει από τη συγγραφική του παύση, ωθεί τον εαυτό του σε λύσεις έκτακτης ανάγκης. Η βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης στέκεται γι’ αυτόν μονόδρομος κι η πορεία του προς την ολοκληρωτική του καταστροφή μόλις ξεκινά. Ο ίδιος αδυνατεί να το αντιληφθεί εγκαίρως, μα όταν πια το καταφέρνει, είναι ήδη πολύ αργά. Η φήμη του καταστρέφεται, η οικογένειά του διαλύεται, η οικονομική του συντριβή είναι γεγονός. Η αποξένωσή του είναι πλέον μονόδρομος στη ζωή του, ενώ η σιωπή προσφέρεται ως η μόνη λύση για να τον σώσει από το φυσικό του θάνατο, καθώς ο ψυχολογικός του Γολγοθάς έχει ήδη επέλθει.

Η ιστορία του βιβλίου, παρότι σύντομη σε έκταση, μόλις 228 σελίδες για την ακρίβεια, είναι αρκετά περιεκτική και ολοκληρωμένη. Ο αναγνώστης θα βιώσει βήμα προς βήμα όλη τη συναισθηματική κατάπτωση του κεντρικού ήρωα Ζαν-Μπατίστ. Η συγγραφέας γνωρίζει πολύ καλά πώς να το καταφέρει αυτό. Σκιαγραφεί με κάθε λεπτομέρεια τον χαρακτήρα και την προσωπικότητά του και ζωντανεύει με τις πλούσιες περιγραφές της, με την έξυπνη πλοκή της ιστορίας της, με τις συνεχόμενες ανατροπές των εξελίξεών της και με την ρεαλιστική απόδοσή τους, τον πόνο, την απόγνωση, την αγωνία και γενικότερα όλον τον ψυχικό του κόσμο και όλο το δράμα του. Είναι αυτό που του προκαλεί, αν μη τι άλλο, περισσότερο φόβο, περισσότερη ανασφάλεια, περισσότερη απογοήτευση και, για κακή του τύχη, μεγαλύτερο συναισθηματικό μαρασμό.

Η μεστή γραφή της συγγραφέα δεν περιγράφει απλά μια κατάσταση. Την αναλύει εις βάθος και την εξηγεί. Η Camille Verlaine μέσω αυτής υπονοεί το αναπόφευκτο, καταγγέλλει το υπαρκτό κι οπωσδήποτε το προσδιορίζει και το αξιολογεί ως σύγχρονο υπολογίσιμο εχθρό του ανθρώπου. Είναι ο εθισμός, ισχυρίζεται, η εξάρτηση από την τεχνολογία και η απώλεια του ελέγχου. Η καθηλωτική της ιστορία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένα ολοζώντανο ψυχογράφημα, που δίνει τη δυνατότητα στον αναγνώστη να αισθανθεί τις συνέπειες της απερισκεψίας του και της έλλειψης της εμπιστοσύνης στις δικές του δυνάμεις.

Αξίζει να σημειωθεί, τέλος, και η πολύ καλή μετάφραση της Κλεοπάτρας Διαμαντάρα, που αναδεικνύει ακόμα περισσότερο τη δυναμική του κειμένου και την πολλή ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη σε περιεχόμενο πλοκή του.

Για τους λάτρεις των ιστοριών μυστηρίου και όχι μόνο, αυτό το βιβλίο συνίσταται ανεπιφύλακτα προς ανάγνωση.

Περισσότερα για το βιβλίο: εδώ