Μεγάλη Εβδομάδα - Κυριακή του Πάσχα | Γράφει η Ευστρατία Ι. Σταυράκη Μπρίμπου

 

Γράφει η Ευστρατία Ι. Σταυράκη Μπρίμπου

 

Όπως είναι γνωστό η Μεγάλη Εβδομάδα, είναι η εβδομάδα των Παθών του Κυρίου ημών, Ιησού Χριστού, και το Άγιο Πάσχα, είναι η Ανάσταση του Κυρίου, όπου έγινε η απολύτρωση των ανθρώπων από την αμαρτία. Η λέξη Πάσχα, είναι εβραϊκή λέξη, που προέρχεται από την λύτρωση του λαού Ισραήλ από την αιχμαλωσία των Αιγυπτίων, και τη μετάβαση αυτού από την Αίγυπτο στη γη Χαναάν. Το Εβραϊκό Πάσχα γιορτάζει το πέρασμα του Αγγέλου που στάλθηκε από το Θεό για να θανατώσει όλα τα πρωτότοκα παιδιά των Αιγυπτίων, χωρίς να πειράξει τα παιδιά των Ισραηλιτών, διότι είχαν σημαδέψει τις πόρτες των σπιτιών τους με αίμα αρνιού.

Το Πάσχα ονομάζεται και Λαμπρή ή Πασχαλιά και είναι η πιο σημαντική γιορτή για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς.

Η Κυριακή των Βαΐων, που είναι η τελευταία της Μεγάλης Σαρακοστής, εορτάζει την είσοδο του Ιησού Χριστού, καθισμένο σ’ ένα γαϊδουράκι στα Ιεροσόλυμα, καθώς και την υποδοχή του από τους κατοίκους της περιοχής με κλαδιά από βάγια. Την Κυριακή των Βαΐων μετά τη λειτουργία, μοιράζονται βάγια και μικροί σταυροί, φτιαγμένοι από φύλλα φοινικιάς, στους πιστούς. Το απόγευμα ψάλλεται η ακολουθία του Νυμφίου.

Η Μεγάλη Δευτέρα είναι αφιερωμένη στον Ιωσήφ, τον πιο αγαπητό γιο του Ιακώβ, τον οποίο πούλησαν τα αδέρφια του σε εμπόρους από την Αίγυπτο. Ο Ιωσήφ έχει σχέση με το Πάσχα, γιατί αυτός έφερε το λαό του Ισραήλ στην Αίγυπτο, όπου αργότερα οι Αιγύπτιοι τους είχαν αιχμάλωτους και δούλους, έως ότου ο Μωϋσής, με τη βοήθεια του Θεού, πήρε τους Ισραηλίτες για να τους μεταφέρει στη γη Χαναάν.  Την ίδια ημέρα διαβάζεται στην εκκλησία και η παραβολή της καταραμένης συκής από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, στην ακολουθία του Νυμφίου. Τη Μεγάλη Δευτέρα ξεκινούν αρκετοί Χριστιανοί τη νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας μέχρι να κοινωνήσουν το Μεγάλο Σάββατο.

Τη Μεγάλη Τρίτη διαβάζεται η παραβολή των δέκα Παρθένων, από τις οποίες οι πέντε φρόνιμες, έτρεξαν να συναντήσουν τον Νυμφίο, οι δε Μωρές, είχαν αποκοιμηθεί και αργοπόρησαν να βάλουν λάδι στα φανάρια τους, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να παραβρεθούν στο Γάμο. Το δίδαγμα αυτής της παραβολής είναι ότι οι άνθρωποι πρέπει να είναι πάντοτε έτοιμοι για τη βασιλεία των Ουρανών, την στιγμή της οποίας δεν γνωρίζουν πότε θα φθάσει. Το βράδυ ψάλλεται το τροπάριο της Κασσιανής στην ακολουθία του Νυμφίου.

Τη Μεγάλη Τετάρτη διαβάζεται το Μύρωμα του Ιησού από την αμαρτωλή. Ο Χριστός λέγει στους μαθητές του ότι η γυναίκα που τον άλειψε με μύρο, τον προετοίμασε για την ταφή του. Τελείται η ακολουθία του Ευχελαίου.

Τη Μεγάλη Πέμπτη γίνεται ο Μυστικός Δείπνος, όπου ο Ιησούς κοινωνεί τους μαθητές του, δίνοντάς τους από ένα κομμάτι ψωμί, που συμβολίζει το σώμα Του και κρασί, που συμβολίζει το αίμα Του. Από αυτήν την πρώτη κοινωνία των μαθητών ξεκινάει το μυστήριο της Θείας Κοινωνίας. Το ίδιο βράδυ ο Χριστός ανακοινώνει στους δώδεκα μαθητές Του πως ένας από αυτούς θα Τον προδώσει, και προτρέπει αυτόν να επισπεύσει. Κι ενώ οι μαθητές αναρωτιούνται ποιος μπορεί να είναι, σηκώνεται ο Ιούδας και πηγαίνει να ολοκληρώσει την «αποστολή» του. Αυτό θέλει να δείξει ότι ακόμη και ανάμεσα στους μαθητές του Χριστού, υπήρχε κάποιος που δεν ήταν καλός άνθρωπος. Και φυσικά, η προδοσία γίνεται από κάποιον γνωστό, κάποιον υποτιθέμενο έμπιστο, που γνωρίζει τα μυστικά…. Κι ενώ ο μαθητής Πέτρος υπόσχεται πως θα σταθεί στο πλευρό του Δασκάλου του, πριν λαλήσει πετεινός, θα Τον αρνηθεί τρεις φορές! Μετά την Προσευχή του Ιησού στον κήπο της Γεσθημανής, μ’ ένα φίλημα του Ιούδα, ο Ιησούς συλλαμβάνεται από τους στρατιώτες μέσα στη νύχτα. Το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης ψάλλονται τα δώδεκα Ευαγγέλια και το «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου», αφού περιφέρεται στην εκκλησία ο Σταυρός με τον Ιησού.

       Τη Μεγάλη Παρασκευή, συμβολίζει τα Άγια Πάθη του Κυρίου, δηλαδή τη μαρτυρική πορεία Του προς τον Γολγοθά, τη Σταύρωση και τελικά την Ταφή Του. Στο μαρτύριο μόνο ο Αγαπημένος μαθητής του Χριστού, ο Ιωάννης θα είναι εκεί, ενώ οι υπόλοιποι όχι. Σ’ εκείνον ο Χριστός θα δώσει εντολή να φροντίζει τη Μητέρα Του, την Παναγία, η οποία είναι επίσης στο πλευρό Του. Μαζί με το Χριστό σταυρώνονται επίσης δύο ληστές. Ο ένας εκ δεξιών και ο άλλος εξ’ αριστερών. Ο πρώτος μετανοεί την τελευταία στιγμή και κερδίζει τη Βασιλεία των Ουρανών, σε αντίθεση με τον Ιούδα που ενώ ήταν μαθητής του Χριστού, Τον πρόδωσε, ενώ ο Πέτρος Τον αρνήθηκε τρεις φορές! Είναι αυτό που λέει το Ιερό μας Ευαγγέλιο: «Οι έσχατοι έσονται πρώτοι και οι πρώτοι έσχατοι».

       Εκεί φαίνονται οι εξής αντιθέσεις: Ο μεν Ιούδας ήταν μαθητής του Χριστού, άκουγε όλα Του τα κηρύγματα, είδε με τα μάτια του τα θαύματά Του, κι όμως, Τον πρόδωσε και πήγε στον κόλαση, αφότου αυτοκτόνησε. Ενώ ο ληστής, ούτε είχε ακούσει το κήρυγμα του Χριστού, ούτε είδε από κοντά τα θαύματά Του. Κι όμως, πήγε μαζί Του στον Παράδεισο!

Ο Επιτάφιος στολίζεται στην εκκλησία με ανοιξιάτικα λουλούδια. Μετά το τέλος της Ακολουθίας, αφού ψάλλουν τα Εγκώμια, το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής, κάθε ενορία γυρίζει τον Επιτάφιο του Χριστού στην Περιφέρειά της και ήδη σε πολλές περιοχές της Ελλάδας πέφτουν πυροτεχνήματα τη βραδιά του Επιταφίου. Συμβολίζει την Ταφή του Χριστού, με μέριμνα των «κρυφών» μαθητών Του, του Ιωσήφ του από Αριμαθαίας και του Νικοδήμου, καθώς και Μυροφόρων γυναικών μαζί την Παναγία.

Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί στην εκκλησία ψάλλεται η πρώτη Ανάσταση «Ανάστα ο Θεός κρίνων την γήν, ότι σύ κατακληρονομήσεις εν πάσι τοις έθνεσι». Τα μεσάνυχτα τα φώτα της εκκλησίας σβήνουν και ο ιερέας ψάλλει το «Δεύτε λάβετε Φως». Το Άγιο Φως κάθε χρόνο φτάνει με ειδική πτήση της Ολυμπιακής από τα Ιεροσόλυμα και μοιράζεται σε όλες τις εκκλησίες της Ελλάδας. Μετά ακολουθεί το Αναστάσιμο Ευαγγέλιο, συνήθως στο προαύλιο της εκκλησίας, ο ιερέας σηματοδοτεί την Ανάσταση του Χριστού ψάλλοντας το «Χριστός Ανέστη» και ο ουρανός φωτίζει από τα πυροτεχνήματα. Κατά την επιστροφή στο σπίτι πολλοί πιστοί φτιάχνουν ένα σταυρό πάνω από την πόρτα με τη φλόγα του κεριού. Το τραπέζι είναι στρωμένο με την παραδοσιακή μαγειρίτσα, τα κόκκινα αυγά, τα πασχαλινά τσουρέκια και κουλουράκια.

Την Κυριακή του Πάσχα είναι η μεγάλη γιορτή της Λαμπρής. Στην εκκλησία ψάλλεται η Δευτερανάσταση (ο Εσπερινός της Αγάπης), αρχίζει κατά τις δέκα το πρωί ή στις έξι το απόγευμα, όπου το Ευαγγέλιο της διαβάζεται σε ξένες γλώσσες, για να μάθουν όλοι οι λαοί το γεγονός της Ανάστασης του Κυρίου. Από νωρίς το πρωί ψήνεται ο παραδοσιακός οβελίας, το πασχαλινό αρνί, ενώ γύρω από το εορταστικό τραπέζι γλεντούν οικογενειακά, και φιλικά με τραγούδια και χορό.

Και του Χρόνου, Καλό Πάσχα, με υγεία, ευτυχία και ευημερία, και προπαντός, ΚΑΛΗ ΦΩΤΙΣΗ!