Μαρία Δανιήλ: "Η λογοτεχνία κάνει τον κόσμο πολύ πιο υποφερτό"



Συνέντευξη στη Στέλλα Πετρίδου

Η συγγραφέας Μαρία Δανιήλ φιλοξενείται σήμερα στις Τέχνες με αφορμή την έκδοση του νέου της βιβλίου. Πρόκειται για το μυθιστόρημά της με τίτλο «Άνελιν» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Λυκόφως» και το οποίο όπως και τα προηγούμενά της εντάσσονται στην κατηγορία της λογοτεχνίας του φανταστικού. Ας δούμε τι έχει να μας πει.


Κυρία Δανιήλ, από πολύ μικρή ηλικία ασχολείστε με τη συγγραφή. Άλλωστε, το συγγραφικό σας έργο μέχρι σήμερα, οι συμμετοχές σας σε συλλογικά έργα καθώς και τα λογοτεχνικά βραβεία με τα οποία έχετε τιμηθεί κατά καιρούς, το αποδεικνύουν περίτρανα. Ως έμπειρη πλέον στον χώρο του βιβλίου, θεωρείτε ότι υπάρχουν μέθοδοι ώστε να γίνει ο κόσμος μας καλύτερος; Θα μπορούσε για παράδειγμα η ενασχόληση με τη λογοτεχνία να είναι μία από αυτές τις μεθόδους;

Δεν ξέρω αν όντως υπάρχουν μέθοδοι για να γίνει ο κόσμος καλύτερος. Αυτό απαιτεί δουλειά από τον καθένα ξεχωριστά πρώτα με τον εαυτό του. Και μετά είναι και το άλλο. Ποιος ορίζει πως θα είναι ένας καλύτερος κόσμος; Όπως και να ’χει, σίγουρα η λογοτεχνία κάνει τον κόσμο πολύ πιο υποφερτό. 

Ένας συγγραφέας δε γράφει μόνο. Τις περισσότερες φορές διαβάζει, περιπλανιέται σε κόσμους φανταστικούς κι αλλιώτικους και αποκτά εμπειρίες. Εσείς για ποιο λόγο διαβάζετε;

Γιατί -όπως είπαμε- ο κόσμος γίνεται πιο υποφερτός. Γιατί είναι σαν να πηγαίνεις σ’ έναν μικρό κινηματογράφο, που είναι ανοιχτός είκοσι τέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο μέσα στο κεφάλι σου. Στην ταινία που προβάλλεται κάποιος άλλος έχει γράψει το σενάριο, αλλά εσύ ο ίδιος/η ίδια αναλαμβάνεις τη σκηνοθεσία, τη διανομή, τα κοστούμια και τη μουσική επένδυση. 

Ως αναγνώστρια που θέλει να περιπλανηθεί σε κόσμους διαφορετικούς από τους δικούς της, αυτούς που πλάθει στα δικά της βιβλία ως συγγραφέας, ποιο λογοτεχνικό είδος αγαπάτε περισσότερο να διαβάζετε και γιατί;

Θα επιλέξω τη λογοτεχνία του φανταστικού, αν και εδώ και αρκετό καιρό δεν την προτιμώ τόσο συχνά ως ανάγνωσμα. Αν δεν την αγαπούσα, αν δεν πίστευα σ’ αυτή κι αν δεν την έβρισκα ενδιαφέρουσα, δε θα έγραφα λογοτεχνία του φανταστικού. 


Το νέο σας βιβλίο κυκλοφόρησε αρκετά πρόσφατα, συγκεκριμένα τον Απρίλιο του 2026, από τις εκδόσεις «Λυκόφως» και φέρει τον τίτλο «Άνελιν». Πώς προέκυψε η συγγραφή του; Γιατί νιώσατε την ανάγκη να πλάσετε αυτή τη νέα ιστορία που μας παρουσιάζετε στο βιβλίο για το οποίο κάνουμε λόγο σήμερα;

Η πρώτη απάντηση, με την οποία φαντάζομαι και άλλοι συγγραφείς θα συμφωνούσαν, είναι: γιατί δε γινόταν αλλιώς. Και όντως, όταν οι χαρακτήρες αρχίσουν να σου… “μιλάνε”, ο μόνος τρόπος για να σωπάσουν είναι απλά να γράψεις αυτά που σου υπαγορεύουν. Σε δεύτερη ανάλυση το έγραψα, γιατί ήταν διασκεδαστικό και γιατί ήθελα να δοκιμάσω καινούρια  (για μένα πάντα) πράγματα ως προς το γράψιμο, την πλοκή, την έρευνα, τους χαρακτήρες και τις μεταξύ τους σχέσεις.  

Τι ήταν αυτό ακριβώς που σας παρακίνησε στη συγγραφή του βιβλίου σας; Τι σας ενέπνευσε με δυο λόγια και προκάλεσε το γέννημα της ιδέας σας γι’ αυτό το βιβλίο;

Κοιτάζοντας πίσω, μιας και η Άνελιν γράφτηκε αρκετό καιρό πριν, καταλαβαίνω πως δυο πράγματα επηρέασαν την ανάπτυξη της πλοκής. Το πρώτο είναι η προσφυγική κρίση, που τότε κορυφωνόταν, γι’ αυτό και στο βιβλίο υπάρχει η μετανάστευση από την Άνελιν στο Τιντέιντζελ και η εύθραυστη ειρήνη που διατηρείται από τη μαγική ασπίδα. Το δεύτερο είναι η ολοκλήρωση των σπουδών μου στη ψυχολογία και όλες αυτές οι σκέψεις σχετικά με το τι θα κάνω μετά, αν τελικά μου ταιριάζει όλο αυτό και κατ’ επέκταση ποια είμαι και που πάω, πράγματα για τα οποία αναρωτιούνται και καλούνται να τα ανακαλύψουν και οι πρωταγωνιστές του βιβλίου. Ο Γκάεθ περισσότερο από την Ντελόρα, βέβαια. 

Ανατρέχοντας πίσω στον χρόνο, θυμάστε ποιο ήταν το πρώτο βιβλίο που διαβάσατε στη ζωή σας; Είναι αυτό που αγαπάτε περισσότερο ακόμα και τώρα;

Δεν ήταν το πρώτο βιβλίο που διάβασα, αλλά είναι σίγουρα το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό. Από εκείνο κι έπειτα άρχισα να διαβάζω περισσότερο. Πρόκειται για τους «Ονειροφύλακες» της Αγγελικής Δαρλάση. Μου το είχε πάρει δώρο για τις καλοκαιρινές διακοπές η μητέρα μου μαζί με μερικά άλλα και ξεχώρισε. Συνεχίζω να το αγαπώ, αν και δε μπορώ να πω ότι είναι το πιο αγαπημένο μου.

Οπωσδήποτε ως αναγνώστρια θα περιβάλλεστε από πολλά βιβλία που σας καλούν να τα αναγνώσετε. Υπάρχει, ωστόσο, κάποιο συγκεκριμένο βιβλίο που θα θέλατε οπωσδήποτε να διαβάσετε παραμερίζοντας όλα τα υπόλοιπα;

Υπάρχουν τα αδιάβαστα βιβλία που περιμένουν στωικά στα ράφια μου και στο e-reader μου, εκείνα που σκοπεύω να αγοράσω κι εκείνα που δεν έχω ανακαλύψει ακόμα, αλλά θα το κάνω σύντομα. Η επιλογή μόνο ενός από αυτά είναι αδύνατη. 

Οπωσδήποτε ως αναγνώστρια αλλά και ως συγγραφέας θα έχετε προσωπική γνώμη για τους ομότεχνούς σας. Ποιον απ’ όλους τους συγγραφείς με τους οποίους έχετε έρθει σε επαφή μέσω του έργου τους θαυμάζετε περισσότερο και γιατί;

Τον Χαρούκι Μουρακάμι και όχι μόνο εξαιτίας των γραπτών του, αλλά και λόγω της φιλοσοφίας του σχετικά με το γράψιμο. Παρά τη δριμεία κριτική που δέχεται κατά καιρούς για το ότι επαναλαμβάνεται ή για την προβληματικότητα των γυναικείων χαρακτήρων του, συνεχίζει και γράφει αυτό που ικανοποιεί τον ίδιο, με τον ρυθμό και τον τρόπο που αρέσει στον ίδιο, παραμένοντας πιστός στον εαυτό του. Στην τελική, το γράψιμο είναι μια τρομερά προσωπική υπόθεση και το αντιμετωπίζει ακριβώς έτσι. Συν τοις άλλοις, οι ιστορίες του από την αρχή, από το πρώτο βιβλίο που διάβασα μ’ έκαναν να νιώθω οικεία, σαν να επιστρέφω στο σπίτι.

Ποιο βιβλίο απ’ όσα έχετε διαβάσει μέχρι τώρα στη ζωή σας θα προτείνατε να διαβάσει οπωσδήποτε ένα παιδί;

Θα έλεγα τον «Μικρό Πρίγκιπα», με σκοπό να επιστρέψει σ’ αυτό αργότερα σαν ενήλικας και να παρατηρήσει τις διαφορές στην αντίληψη της ιστορίας. 

Ποιο βιβλίο απ’ όσα έχετε διαβάσει μέχρι τώρα στη ζωή σας θα προτείνατε να διαβάσει οπωσδήποτε ένας έφηβος;

Αν και μπορεί να φανεί σαν προφανής επιλογή, θα έλεγα οτιδήποτε του Πάουλο Κοέλιο, κυρίως επειδή κι εγώ τον διάβασα πολύ στην εφηβεία μου. Με λίγη πίεση, ίσως θα επέλεγα τη «Μπρίντα», επειδή ήταν το πρώτο του που διάβασα. 

Ποιο βιβλίο απ’ όσα έχετε διαβάσει μέχρι τώρα στη ζωή σας θα προτείνατε να διαβάσει οπωσδήποτε ένας ενήλικας; 

Κι εδώ θα κλέψω λίγο και θα προτείνω συγγραφείς, κι αυτό γιατί δεν πιστεύω πως υπάρχει ένα βιβλίο εκεί έξω που έχει όλες τις απαντήσεις. Τον τελευταίο καιρό ανακαλύπτω Ασιάτες/ Ασιάτισσες συγγραφείς, οπότε θα πρότεινα σίγουρα τη Χιρόμι Καβακάμι και τη Μιέκο Καβακάμι (η συνωνυμία είναι τυχαία). Θίγουν σύγχρονα ζητήματα όπως η μοναξιά, η κοινωνική απομόνωση, ο ρόλος της σύγχρονης γυναίκας, μπλέκοντας πολλές φορές και στοιχεία μαγικού ρεαλισμού, δίνοντας έμφαση στα απλά και καθημερινά, γράφοντας με ιδιαίτερη απλότητα. 

Ποιο βιβλίο απ’ όσα έχετε διαβάσει μέχρι τώρα στη ζωή σας το θαυμάζετε τόσο πολύ ώστε θα θέλατε να είχατε γράψει εσείς; 

Επειδή είμαι διχασμένη, θα αναφέρω και τα δυο: το «Τις Μικρές Ώρες» του Χαρούκι Μουρακάμι και τη «Μυστική Ιστορία» της Ντόνα Ταρτ. 

Ποια είναι για εσάς η πιο κατάλληλη ώρα για διάβασμα και ποια για γράψιμο;΄υπάρχει κατάλληλη ώρα ή όλα τελικά είναι ένας μύθος; 

Γενικά, εξαιτίας της δουλειάς και της καθημερινότητας, διαβάζω και γράφω οποτεδήποτε έχω κάποιο κενό. Ιδανικά θα ήθελα να διαβάζω και να γράφω -ειδικά το δεύτερο- αργά το απόγευμα και το βράδυ. Αν βρέχει κιόλας, ακόμα καλύτερα. 

Κυρία Δανιήλ, σας ευχαριστώ πολύ για την αποδοχή της πρόσκλησης για την πραγματοποίηση αυτής της συνέντευξης. Εύχομαι από καρδιάς να είναι καλοτάξιδο το νέο σας βιβλίο, με πολλές αναγνώσεις και πολλά αγκαλιάσματα από το αναγνωστικό σας κοινό. Με το καλό και σε πολλά επόμενα που είμαι βέβαιη ότι θα έρθουν.


Βιογραφικό:

Η Μαρία Δανιήλ γεννήθηκε χειμώνα έτους δίσεκτου σε μια μεγάλη πόλη δίπλα στη θάλασσα. Μεγάλωσε και συνεχίζει να ζει σε κόσμους φανταστικούς, αν και το υλικό της σώμα βρίσκεται στην Θεσσαλονίκη. Σπούδασε ψυχολογία, ωστόσο όνειρό της είναι ν’ ανοίξει το δικό της βιβλιοπωλείο που θα κλείσει σύντομα, μιας και πιθανότατα θα χαρίζει τα βιβλία, παρά θα τα πουλάει. Θα την βρείτε συνήθως να πίνει τσάι και να μυρίζει μανιωδώς βιβλία, παλιά και μη.
Ποιήματά της έχουν δημοσιευθεί στη διαδικτυακή πύλη Fantasy Gate, ενώ διατηρούσε εβδομαδιαία στήλη στο webzine για το Φανταστικό Nyctophilia.gr.

Ατομικά έργα
Υπό το φως της πανσελήνου (2011, εκδ. Οσελότος)
Πριν την πανσέληνο (2013, εκδ. Οσελότος)
Αγκάρτα (2015, εκδ. Συμπαντικές Διαδρομές)
Orbis Allius: Το Ξίφος των Ψυχών (2020, εκδ. Readnet)

Συλλογικά έργα
Θρύλοι του Σύμπαντος V (εκδ. Συμπαντικές Διαδρομές)
Ζόμπι στην Ελλάδα (εκδ. Συμπαντικές Διαδρομές)
Το Ξύπνημα (εκδ. Συμπαντικές Διαδρομές)
Κόκκινος Θάνατος: Ιστορίες Εμπνευσμένες από το έργο του Ε.Α. Πόε (εκδ. Συμπαντικές Διαδρομές)
Το Έπος της Φαντασίας (εκδ. Πηγή- iWrite)
Κλίβανος- Επιθεώρηση Γραμμάτων και Τεχνών (Θεωρητικό όργανο της Υπερρεαλιστικής Ομάδας Θεσσαλονίκης, εκδ. Ρώμη)
Στοιχειωμένος ΙΙ: Ανθολογία Ελληνικού Διηγήματος με Φαντάσματα (εκδ. Συμπαντικές Διαδρομές)

Διακρίσεις
2012 - 1ο Βραβείο στα Βραβεία Larry Niven στην κατηγορία Νουβελέτα Τρόμου.
2013 - 3η Θέση στον Διαγωνισμό Ποίησης του Ελληνοαυστραλιανού Πολιτιστικού Σύνδεσμου Μελβούρνης.
2020 - Τιμητική Διάκριση Ελεύθερου Στίχου Νέων στον 2ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Ποίησης Κέφαλος.

(Πηγή: "Εκδόσεις Λυκόφως", 2026)

Δημοσίευση σχολίου

0 Σχόλια