Η πολιτική επιστήμονας Ηλέκτρα Νησίδου έκανε πρόσφατα το λογοτεχνικό της ντεμπούτο παρουσιάζοντάς μας την πρώτη της ποιητική συλλογή, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Βακχικόν» και φέρει τον τίτλο «AFFECTUS». Σήμερα φιλοξενείται στις Τέχνες με αφορμή το βιβλίο της αυτό, το οποίο και μας παρουσιάζει αναλυτικά στη συνέντευξη που ακολουθεί. Ας δούμε τι έχει να μας πει.
Κυρία Νησίδου, είστε αρκετά νέα ηλικιακά, παρ’ όλ’ αυτά οι ακαδημαϊκές σας σπουδές φανερώνουν πως είστε ένας άνθρωπος αρκετά δραστήριος και δημιουργικός. Πώς προέκυψε η αγάπη σας για τη συγγραφή και πώς αυτή σας οδήγησε στην απόφαση να δημοσιεύσετε το έργο σας και να το μοιραστείτε με το αναγνωστικό σας κοινό;
Η αγάπη μου για τη συγγραφή γεννήθηκε πολύ νωρίς, ήδη από την εφηβεία μου. Πάντα ένιωθα ότι η γραφή ήταν ο πιο ειλικρινής τρόπος να κατανοήσω όσα ζούσα και όσα αισθανόμουν. Δεν ξεκίνησα να γράφω με σκοπό να εκδώσω ένα βιβλίο· έγραφα γιατί είχα ανάγκη να δώσω μορφή σε σκέψεις και συναισθήματα που δύσκολα εκφράζονται διαφορετικά. Τα περισσότερα ποιήματα της συλλογής γράφτηκαν σε διαφορετικές στιγμές της ζωής μου, μέσα σε μια πορεία σχεδόν δέκα χρόνων. Όταν τα ξαναδιάβασα όλα μαζί, συνειδητοποίησα ότι, παρά τις χρονικές αποστάσεις, συνομιλούσαν μεταξύ τους και αφηγούνταν μια κοινή διαδρομή. Τότε πήρα την απόφαση να τα μοιραστώ με το αναγνωστικό κοινό, με την ελπίδα ότι οι προσωπικές αυτές εμπειρίες θα μπορούσαν να συναντήσουν τις εμπειρίες κάποιου άλλου. Γιατί πιστεύω ότι η ποίηση ολοκληρώνεται τη στιγμή που ο αναγνώστης αναγνωρίζει μέσα στους στίχους κάτι από τον δικό του εαυτό.
Γιατί συγκεκριμένα στρέψατε το ενδιαφέρον σας στην ποίηση; Ποια ικανοποίηση σας προσφέρει και ποιες βαθύτερες ανάγκες σας εξυπηρετεί;
Διάβαζα ποίηση από πολύ μικρή ηλικία, ενώ μου άρεσε πολύ και η μελοποιημένη ποίηση. Εξοικειώθηκα αρκετά νωρίς και την αγάπησα. Αυτό που με ενδιαφέρει πιο πολύ σε ένα ποίημα είναι το συναίσθημα. Διαβάζω ποίηση για να αισθανθώ κάτι. Πάντα αναζητώ σε αυτήν κομμάτια του εαυτού μου. Όσον αφορά τη γραφή, δεν είναι παρά ένας τρόπος να εκφράσω όσα νιώθω.
Καθώς πρώτη φορά φιλοξενείστε στις Τέχνες, πείτε μας δυο λόγια για εσάς, ως πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας που είστε, και τη μέχρι τώρα συγγραφική σας δραστηριότητα.
Δεν ξέρω αν θεωρώ τον εαυτό μου συγγραφέα ή ποιήτρια, μου φαίνεται πολύ περίεργο να με σκέφτομαι έτσι. Στο παρελθόν έχω δημοσιεύσει πολλά ακαδημαϊκά κείμενα, έχω συμμετάσχει σε μεταφράσεις και πρόσφατα εξέδωσα ένα λογοτεχνικό βιβλίο, λίγο πριν την ποιητική συλλογή, ωστόσο δεν αισθάνομαι κάποια διαφορά ή αλλαγή μέσα μου. Αγαπώ τη γραφή, γιατί με βοηθάει να βάζω σε τάξη τον εσωτερικό μου κόσμο, να με καταλαβαίνω καλύτερα και να εκφράζω όσα δυσκολεύομαι να πω ρητά.
Πέρα από τη λογοτεχνική σας δραστηριότητα, γράφετε επίσης ενημερωτικά και ακαδημαϊκά άρθρα στον έντυπο και διαδικτυακό τύπο σχετικά με τη Μέση Ανατολή και τις διεθνείς εξελίξεις. Τελικά, ένας ποιητής μπορεί να είναι αποκομμένος από την πραγματικότητα ή μήπως τελικά η πραγματικότητα είναι αυτή που επηρεάζει τη σκέψη του, επομένως και την αλήθεια που θα αποτυπώσει έντεχνα στο χαρτί; Τι πιστεύετε ότι συμβαίνει με βάση την προσωπική σας πείρα;
Στα αραβικά η λέξη που χρησιμοποιείται για τον ποιητή (shāʿir -شاعر) προέρχεται από το ρήμα «αισθάνομαι», ο ποιητής για τους Άραβες είναι ένα «ευαίσθητο ον», το οποίο αισθάνεται τα πάντα. Δεν μπορεί να γράψει χωρίς ερέθισμα, δεν μπορεί να αποκοπεί από τη «ζωή», από όσα συμβαίνουν γύρω του. Για εμένα, κάθε άνθρωπος που μπαίνει στη διαδικασία να δημιουργήσει κάτι το κάνει πρωτίστως για να εξωτερικεύσει μια σκέψη ή ένα συναίσθημα, αλλά δευτερευόντως για να ευαισθητοποιήσει. Πάντα χρειάζεται ένας δέκτης όταν υπάρχει πομπός, συνεπώς θεωρώ ότι ο ποιητής δεν μπορεί να απέχει από την πραγματικότητα, άλλωστε η πραγματικότητα είναι αυτή που τον μετατρέπει σε ποιητή, τα βιώματα, οι άνθρωποι, τα γεγονότα, οι συνθήκες που βιώνει.
Υπηρετείτε την ελεύθερη ποίηση. Γιατί;
Η ελεύθερη ποίηση ήταν για μένα μια φυσική επιλογή, γιατί αισθάνομαι ότι αποδίδει πιο αυθεντικά τον τρόπο με τον οποίο γεννιούνται οι σκέψεις και τα συναισθήματα. Ο έρωτας, η απώλεια, η προσμονή ή η νοσταλγία δεν ακολουθούν μέτρο ούτε ομοιοκαταληξία· είναι απρόβλεπτα, άλλοτε εκρηκτικά και άλλοτε σιωπηλά. Δεν θεωρώ ότι η ελεύθερη ποίηση στερείται πειθαρχίας. Αντίθετα, απαιτεί να βρεις τον δικό σου εσωτερικό ρυθμό, εκείνον που υπηρετεί καλύτερα το νόημα του ποιήματος. Στη δική μου περίπτωση, με ενδιέφερε οι λέξεις να ακούγονται σαν μια ειλικρινής εξομολόγηση και όχι σαν να υπακούουν σε έναν προκαθορισμένο κανόνα.
Ποιοι ποιητές είναι αγαπημένοι σας και ποιοι πιστεύετε έχουν επηρεάσει τον τρόπο σκέψης και γραφής σας;
Οι αγαπημένοι μου ποιητές είναι ο Τίτος Πατρίκιος, ο Μανώλης Αναγνωστάκης, ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, ο Γιάννης Ρίτσος, ο Νίκος Γκάτσος, ο Μαχμούντ Νταρουίς, ο Πωλ Ελυάρ και ο Ράινερ Μαρία Ρίλκε. Όσον αφορά τους πρώτους τρεις, θεωρώ ότι έχουν επηρεάσει περισσότερο τη γραφή μου, με συγκινεί η απλότητα και η αμεσότητα των ποιημάτων τους, οι εικόνες που μεταφέρουν και ο τρόπος που καταφέρνουν να φυλακίσουν μια στιγμή, ένα συναίσθημα σε μερικές μόνο λέξεις.
Πρόσφατα κυκλοφόρησε η πρώτη σας ποιητική συλλογή. Πώς νιώσατε όταν πιάσατε για πρώτη φορά τυπωμένο το έργο σας σε μορφή βιβλίου; Ποια συναισθήματα σας κατέκλυσαν και πόσο πολύ ή λίγο σας επηρεάζουν και σας ενθαρρύνουν να συνεχίσετε να δημιουργείτε ευελπιστώντας αργά ή γρήγορα σε μια επόμενη έκδοση;
Ήταν πρωτόγνωρο συναίσθημα. Ακόμα δεν το έχω συνειδητοποιήσει πλήρως. Αισθάνομαι πολύ όμορφα που βλέπω τα ποιήματά μου σε έντυπη μορφή και που γνωρίζω ότι μπορεί ο καθένας να τα έχει σπίτι του. Είμαι ευγνώμων στις εκδόσεις Βακχικόν για την εμπιστοσύνη και τη στήριξή τους, και σίγουρα έχω πολύ περισσότερο θάρρος για την επόμενη έκδοση.
Η ποιητική σας συλλογή κυκλοφόρησε συγκεκριμένα τον Μάιο του 2026 από τις εκδόσεις «Βακχικόν». Φέρει τον τίτλο «AFFECTUS» και φιλοξενεί είκοσι έξι ποιήματά σας, άλλα μικρής έκτασης και άλλα λίγο μεγαλύτερης. Αναλύστε μας τον τίτλο της αρχικά. Από πού προέρχεται και τι δηλώνει; Γιατί επιλέξατε αυτόν συγκεκριμένα;
Ο τίτλος Affectus προέρχεται από τα λατινικά και αναφέρεται στο συναίσθημα, στην εσωτερική κίνηση της ψυχής, σε εκείνη τη βαθιά συναισθηματική κατάσταση που γεννιέται από τον έρωτα, την απουσία και τη μνήμη. Δεν περιγράφει ένα στιγμιαίο συναίσθημα, αλλά κάτι που μας διαμορφώνει και εξακολουθεί να υπάρχει μέσα μας ακόμη κι όταν η αιτία που το γέννησε έχει πια περάσει. Αυτό ακριβώς ήθελα να αποτυπώσω μέσα από τη συλλογή.
Η επιλογή μιας λατινικής λέξης ήταν απολύτως συνειδητή. Τα λατινικά είναι μια «νεκρή» γλώσσα, άρρηκτα συνδεδεμένη με το παρελθόν, που όμως εξακολουθεί να ζει μέσα από τα κείμενα και τις έννοιες που διασώθηκαν στον χρόνο. Με τον ίδιο τρόπο, οι άνθρωποι και τα συναισθήματα που ενέπνευσαν αυτά τα ποιήματα ανήκουν στο παρελθόν. Οι έρωτες μπορεί να ολοκληρώθηκαν, οι στιγμές να μην επιστρέφουν, όμως το αποτύπωμά τους παραμένει ζωντανό. Έτσι, το Affectus δεν είναι μόνο ο τίτλος της συλλογής· είναι η κεντρική της ιδέα. Είναι όλα εκείνα τα συναισθήματα που δεν επιβίωσαν ως βίωμα, αλλά συνεχίζουν να υπάρχουν μέσα στη μνήμη και στην ποίηση.
Καθαρά υπαρξιακού περιεχομένου τα ποιήματά σας, δίνουν έμφαση στο συναίσθημα, όπως κι αν προκύπτει, ό,τι κι αν αυτό προκαλεί στην ψυχή του ανθρώπου. Αυτό βέβαια σημαίνει ότι και η διάθεσή σας είναι απόλυτα εξομολογητική και πολλές φορές ερωτική και άκρως προσωπική. Αυτό επιδιώξατε εξαρχής ξεκινώντας τη συγγραφή των συγκεκριμένων ποιημάτων;
Όχι, δεν υπήρξε κάποια συνειδητή πρόθεση να γράψω εξομολογητική ή ερωτική ποίηση. Τα ποιήματα γεννήθηκαν αυθόρμητα, ως ανάγκη έκφρασης της στιγμής. Κάθε φορά έγραφα αυτό που πραγματικά αισθανόμουν, χωρίς να σκέφτομαι αν ήταν πολύ προσωπικό ή αν θα διαβαστεί κάποτε από άλλους. Ίσως γι' αυτό η συλλογή έχει τόσο έντονο εξομολογητικό χαρακτήρα. Δεν προσπάθησα να δημιουργήσω έναν ποιητικό «ρόλο» ή μια λογοτεχνική περσόνα· προτίμησα να είμαι ειλικρινής απέναντι στα συναισθήματά μου. Πιστεύω, άλλωστε, ότι όσο πιο προσωπική είναι μια εξομολόγηση, τόσο πιο πιθανό είναι να γίνει τελικά καθολική, γιατί πίσω από κάθε ατομική εμπειρία κρύβονται συναισθήματα που όλοι έχουμε βιώσει με τον δικό μας τρόπο.
Μιλήστε μας πιο αναλυτικά για το περιεχόμενο των ποιημάτων που φιλοξενούνται στο βιβλίο σας. Ποιος ο κοινός τους παρονομαστής;
Παρότι τα ποιήματα γράφτηκαν σε διαφορετικές περιόδους της ζωής μου, τα ενώνει ένας κοινός πυρήνας: ο τρόπος με τον οποίο ο έρωτας μεταμορφώνει τον άνθρωπο. Η συλλογή δεν μιλά μόνο για την αγάπη ως συναίσθημα, αλλά για όλα όσα γεννά γύρω της: την προσμονή, την απουσία, τη νοσταλγία, την αμφιβολία, την απώλεια, την ελπίδα, ακόμη και την αποδοχή. Σε αρκετά ποιήματα ο έρωτας παρουσιάζεται ως μια δύναμη που μπορεί να εξυψώσει τον άνθρωπο, ενώ σε άλλα ως μια εμπειρία που τον φέρνει αντιμέτωπο με τη μοναξιά και το κενό. Ωστόσο, δεν θεωρώ ότι η συλλογή είναι απαισιόδοξη. Αντίθετα, πιστεύω ότι μιλά για την αξία του να αγαπάς, ακόμη κι όταν αυτό συνεπάγεται πόνο. Ο κοινός παρονομαστής όλων των ποιημάτων είναι η πεποίθηση ότι οι άνθρωποι που αγαπήσαμε και τα συναισθήματα που ζήσαμε μπορεί να ανήκουν στο παρελθόν, όμως εξακολουθούν να μας διαμορφώνουν και να υπάρχουν μέσα μας. Αυτή είναι, άλλωστε, και η ουσία του Affectus.
Δίνετε έμφαση στο παρελθόν και σε ό,τι πήρε μαζί του αφήνοντας μονάχα τη μνήμη να αντέξει στον χρόνο για να αποτυπώσει στο χαρτί τα χρόνια που έφυγαν και πάνε. Τι σημαίνει για εσάς παρελθόν και γιατί στέκεστε σε αυτό;
Δεν στέκομαι στο παρελθόν από νοσταλγία ούτε από αδυναμία να προχωρήσω. Στέκομαι σε αυτό γιατί πιστεύω ότι είναι ο τόπος όπου διαμορφώνεται ο άνθρωπος. Οι εμπειρίες μας, οι άνθρωποι που αγαπήσαμε, οι απουσίες και οι απώλειες δεν παύουν να υπάρχουν επειδή πέρασαν· συνεχίζουν να επηρεάζουν τον τρόπο που σκεφτόμαστε, που αισθανόμαστε και που αγαπάμε. Το παρελθόν, για μένα, δεν είναι ένας χώρος επιστροφής αλλά ένας χώρος κατανόησης. Μέσα από την ποίηση δεν προσπαθώ να αναβιώσω ό,τι χάθηκε, αλλά να κατανοήσω τι άφησε πίσω του. Άλλωστε, αν το παρελθόν δεν είχε τίποτα να μας διδάξει, δεν θα το κουβαλούσαμε τόσο έντονα μέσα μας. Η μνήμη είναι ο τρόπος με τον οποίο συνεχίζουν να υπάρχουν όσα δεν υπάρχουν πια, και αυτή η ιδέα διατρέχει ολόκληρο το Affectus.
Περνάτε μηνύματα μέσα από τα ποιήματά σας; Ποια είναι αυτά, αν όντως υπάρχουν;
Δεν ξέρω αν είναι σωστό να μιλήσω για «μηνύματα», γιατί δεν έγραψα αυτά τα ποιήματα με σκοπό να διδάξω κάτι ή να περάσω μια συγκεκριμένη ιδέα στον αναγνώστη. Έγραψα όσα ένιωθα τη στιγμή που τα ένιωθα. Αν μέσα από αυτά προκύπτει κάποιο μήνυμα, θα έλεγα ότι είναι η αξία του να μη φοβόμαστε τα συναισθήματά μας. Να αγαπάμε χωρίς να υπολογίζουμε συνεχώς το κόστος, να αποδεχόμαστε την απώλεια ως μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας και να αναγνωρίζουμε ότι ακόμη και οι πιο σύντομες στιγμές μπορούν να μας αλλάξουν. Ωστόσο, προτιμώ να αφήνω τον κάθε αναγνώστη να βρει τα δικά του νοήματα μέσα στα ποιήματα. Πιστεύω ότι η ποίηση δεν δίνει απαντήσεις· ανοίγει έναν διάλογο με εκείνον που τη διαβάζει.
Είστε ευχαριστημένη από την πρώτη συνεργασία σας με τις εκδόσεις «Βακχικόν»; Μιλήστε μας γι’ αυτήν.
Ναι, είμαι πολύ ευχαριστημένη από τη συνεργασία μου με τις εκδόσεις Βακχικόν. Από την πρώτη στιγμή ένιωσα ότι αντιμετώπισαν τη δουλειά μου με σεβασμό, επαγγελματισμό και πραγματικό ενδιαφέρον. Ως πρωτοεμφανιζόμενη ποιήτρια, ήταν πολύ σημαντικό για μένα να έχω δίπλα μου ανθρώπους που με καθοδήγησαν σε όλη τη διαδικασία της έκδοσης και φρόντισαν το βιβλίο με προσοχή, χωρίς να με καταπιέσουν ή να με περιορίσουν.
Ποιοι είναι οι επόμενοί σας συγγραφικοί στόχοι; Έχετε κάτι κατά νου;
Λίγο πριν το Affectus εξέδωσα και ένα πεζό, το Οδηγίες ζωής για προχωρημένους, για το οποίο είμαι εξίσου περήφανη. Είναι στα άμεσα πλάνα μου και η έκδοση μιας δεύτερης ποιητικής συλλογής με πιο πρόσφατα ποιήματα, ενώ παράλληλα έχω αρχίσει να γράφω το δεύτερο βιβλίο μου, ωστόσο δεν θέλω να βιαστώ. Αυτά τα πράγματα θέλουν τον χρόνο τους για να ωριμάσουν.
Πείτε μας μια ευχή σας που θα θέλατε να πραγματοποιηθεί στο μέλλον.
Εύχομαι να μη χάσω ποτέ το δικαίωμα στην έκφραση, ούτε εγώ, ούτε και κανένας άλλος. Και το λέω αυτό τη στιγμή που πολλοί άνθρωποι στον κόσμο δεν το έχουν, δεν το είχαν και μπορεί να μην το αποκτήσουν ποτέ.
Πριν κλείσουμε τη συζήτηση, θα ήθελα να μας παραθέσετε ένα ποίημα από το βιβλίο σας.
Θα παραθέσω το «Φανοσθένους 29», το οποίο είναι ήδη ηχογραφημένο, και είναι ένα από τα αγαπημένα μου.
Κυρία Νησίδου, σας ευχαριστώ πολύ για την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτησή μας. Καλώς ήρθατε και επίσημα στον κόσμο του βιβλίου και καλοστέριωτη! Καλοτάξιδο το πρώτο σας πνευματικό έργο, να αγαπηθεί και να εμπνεύσει! Να είστε καλά!
Σας ευχαριστώ θερμά για τα τόσο όμορφα και ενθαρρυντικά σας λόγια. Η χαρά μου για αυτή τη συζήτηση ήταν μεγάλη και η υποδοχή στον κόσμο του βιβλίου αποτελεί για μένα μια ιδιαίτερη και συγκινητική στιγμή. Εύχομαι το βιβλίο να βρει τον δρόμο του προς τους αναγνώστες και να δημιουργήσει τις δικές του μικρές συνδέσεις μαζί τους. Να είστε καλά.
Βιογραφικό:
Η Ηλέκτρα Νησίδου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1998. Είναι πολιτική επιστήμονας, απόφοιτη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με ειδίκευση στη Μέση Ανατολή. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στο αντικείμενο «Διεθνής και Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση και πολιτική» από το ΕΚΠΑ, και MSc in Migration Studies από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ενώ γράφει ενημερωτικά και ακαδημαϊκά άρθρα στον έντυπο και διαδικτυακό τύπο, σχετικά με τη Μέση Ανατολή και τις διεθνείς εξελίξεις.
Το Affectus είναι η πρώτη ποιητική συλλογή της.
.jpg)
0 Σχόλια