Ανδρέας Καλογιάννης: "Σαφώς και η ποίηση στις μέρες μας συμβάλλει στον πολιτισμό της κοινωνίας"


Η πρώτη του λογοτεχνική απόπειρα ξεκινά με την ποιητική του συλλογή «Καρμική Έλξη» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ανεμολόγιο». Παρότι νέος σε ηλικία, στρέφει ολοφάνερα το ενδιαφέρον του στην παραδοσιακή ποίηση, μιας και η πένα του τον εντάσσει εμφανώς στους υπηρέτες αυτής. Αναφερόμαστε στον ποιητή Ανδρέα Καλογιάννη που σήμερα έχουμε τη χαρά να φιλοξενούμε στις Τέχνες.


Συνέντευξη στη Στέλλα Πετρίδου


Κύριε Καλογιάννη, πώς θα συστήνατε ο ίδιος τον εαυτό σας στο αναγνωστικό κοινό;

Γενικά θα με χαρακτήριζα ένα ανήσυχο πνεύμα, καθώς πάντα κάτι γράφω είτε αυτό είναι ένα μυθιστόρημα είτε κάποια ποιήματα. Μου αρέσει να ακούω μουσική, να κάνω ενδιαφέρουσες συζητήσεις, βόλτες και εξερεύνηση νέων περιοχών, ενώ παράλληλα απολαμβάνω και το καλό φαγητό.

Για ποιο λόγο αγαπήσατε την ποίηση και αποφασίσατε να την υπηρετήσετε, παρά τη νεαρή σας ηλικία;

Μου άρεσε να διαβάζω ποίηση και γενικότερα λογοτεχνία από μικρός. Όποτε έβρισκα λίγο ελεύθερο χρόνο, έπιανα ένα βιβλίο στο χέρι και αφιέρωνα ώρες σε αυτό. Μέσα στα σχολικά μου χρόνια είχα γράψει κάποια μικρά ποιηματάκια που προέκυπταν από την αθώα παιδική και εφηβική ζωή. Πιο επισταμένα, αποφάσισα να ασχοληθώ με το είδος της ποίησης μετά το 1ο έτος του πανεπιστημίου. Έχω αποφοιτήσει από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, από το τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας και το 2ο εξάμηνο παρακολούθησα ένα μάθημα Λογοτεχνίας και ο τρόπος προσέγγισης τόσο των έργων όσο και της ζωής των ποιητών μου έδωσαν το έναυσμα να αποφασίσω να γράψω πιο οργανωμένα. Φυσικά, κομβικό ρόλο παίζει και η έμπνευση που πρέπει να υπάρχει.

Η ποίηση ανθεί στις μέρες μας; Τι πιστεύετε; Προσφέρει το δικό της λιθαράκι στα γράμματα και τον πολιτισμό μας;

Κάθε εποχή υπάρχουν άνθρωποι που γράφουν. Με βάση τις συναναστροφές μου, θα απαντήσω ναι, η ποίηση ανθεί στις μέρες μας. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι εκεί έξω, κυρίως νέοι, που πειραματίζονται και προσπαθούν να γράψουν ποίηση, χωρίς υποχρεωτικά να υπακούουν σε κανόνες, όπως ίσχυε παλαιότερα. Αυτό, φυσικά, δεν μειώνει την αξία τους. Ο κόσμος προχωράει και εξελίσσεται και μαζί του εξελίσσεται και ο πολιτισμός και τα γράμματα. Σαφώς και η ποίηση στις μέρες μας συμβάλλει στον πολιτισμό της κοινωνίας, απλά σε μικρότερο βαθμό συγκρίνοντάς το με παλαιότερα δεδομένου ότι είναι πολύ περιορισμένο το κοινό της.

Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας ποιητές; Δέχεστε επιρροές από το έργο τους στα δικά σας πονήματα;

Θα μπορούσα να πω ότι αγαπημένοι μου ποιητές είναι ο Ελύτης, ο Καβάφης και ο Καρυωτάκης. Σίγουρα έχω επηρεαστεί από αυτούς, στον τρόπο που γράφουν, στη γλώσσα τους ακόμη και στη θεματολογία τους.

Τι μπορεί να αποτελέσει έμπνευση για εσάς;

Έμπνευση αποτελούν τα πάντα γύρω μας. Ένα τραγούδι, μια ταινία, οι άνθρωποι, οι σχέσεις που έχουμε μεταξύ μας, η φύση, τα τοπία, μια συζήτηση που έτυχε να ακούσω στον δρόμο, ένα αναμνηστικό, κάτι που μπορεί να σου πει κάποιος, μια κίνηση. Κατ’ εμέ η έμπνευση υπάρχει παντού, αρκεί να έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά να την εντοπίσουμε.

Το αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα διαβάζει ποίηση στις μέρες μας; Τι πιστεύετε;

Υπάρχει ένα ποσοστό στην κοινωνία που διαβάζει ποίηση, τόσο τα παλαιότερα όσο και τα νεότερα πονήματα. Δυστυχώς, αυτό το ποσοστό είναι αρκετά μικρό.

Είναι χρέος του κάθε δημιουργού να μοιράζεται το έργο του όταν το ολοκληρώσει; Εσείς στη προκειμένη περίπτωση, γιατί πήρατε την απόφαση να εκδώσετε το πρώτο σας βιβλίο;

Όταν κάποιος ασχολείται με τη λογοτεχνία, θεωρώ πως οφείλει να δημοσιεύσει στο κοινό το έργο του. Ουσιαστικά, μέσα από το έργο του παρουσιάζει μια οπτική που μπορεί κάποιος να μην την είχε σκεφτεί πριν, ή ακόμη παραθέτει διδάγματα για τη ζωή των ανθρώπων. Γενικά πιστεύω πως οι τέχνες πρέπει να παρουσιάζονται στο κοινό και όχι να μένουν στα συρτάρια, στα ράφια, στις αποθήκες. Για αυτό τον λόγο, αποφάσισα να δημοσιεύσω και εγώ την προσπάθειά μου.


Το πρώτο σας βιβλίο λοιπόν είναι μια αρκετά ενδιαφέρουσα ποιητική συλλογή που φέρει τον τίτλο «Καρμική Έλξη» και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ανεμολόγιο». Σε ποια καρμική έλξη αναφέρεστε συγκεκριμένα και πόσο μεγάλο ρόλο έπαιξε η έλξη αυτή στο βιβλίο σας, ώστε όχι μόνο να κοσμήσει το εξώφυλλό του, αλλά και να προσδιορίσει το περιεχόμενο των ποιημάτων που περιέχονται σ’ αυτό;

Η «Καρμική έλξη» για μένα είναι μια κατάσταση όπου δύο άνθρωποι είναι γραφτό να συναντηθούν ανεξαρτήτως το πότε. Είτε σε 1 μήνα είτε σε 3 χρόνια, αυτοί οι δύο άνθρωποι θα συναντηθούν. Γιατί είναι γραφτό να γίνει, είναι προκαθορισμένο από τη μοίρα. Γιατί θα έρθει ο ένας στη ζωή του άλλου για να του μάθει πράγματα για το πως να πορεύεται καλύτερα. Όσον αφορά, τώρα, τη συγγραφή των ποιημάτων, σαφώς και έπαιξε κρίσιμο ρόλο στη ζωή μου. Εξού και είναι ο τίτλος της ποιητικής μου συλλογής. Τα ποιήματα γράφτηκαν εμπνεόμενα από γεγονότα που συνέβησαν ανάμεσα σε μένα και στην «καρμική έλξη» μου.

Πείτε μας λίγα λόγια για το τι θα διαβάσει ο αναγνώστης πιάνοντας το βιβλίο σας στα χέρια του.

Πιάνοντας στα χέρια το βιβλίο, ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με 50 ερωτικά σονέτα που αποτελούν κομμάτια μιας ερωτικής ιστορίας που είχα την τύχη να ζήσω. Το κάθε σονέτο προσθέτει το δικό του λιθαράκι στο συνολικό παζλ της ιστορίας. Έχοντας ολοκληρώσει το διάβασμα του βιβλίου, ο αναγνώστης είναι πλέον σε θέση να δει ολοκληρωμένη την ιστορία, από την αγωνία, τον ενθουσιασμό της αρχής μέχρι και τον πόνο, την θλίψη του τέλους.

Πενήντα ερωτικά σονέτα ταξιδεύουν την ψυχή του αναγνώστη στο πιο όμορφο συναίσθημα της ψυχής, που αποτελεί συνάμα και το οξυγόνο της ζωής. Σβήνει ο έρωτας ποτέ; Τι πιστεύετε; Μπορεί ένας δημιουργός να πάψει να γράφει γι’ αυτόν θεωρώντας πως έχουν ειπωθεί τα πάντα γύρω από το όνομά του;

Δεν θεωρώ πως ο έρωτας σβήνει ποτέ. Και δεν μιλάω για τον ενθουσιασμό που νιώθουμε στην αρχή. Αναφέρομαι στον πραγματικό τον έρωτα που με τον χρόνο μετατρέπεται σε αγάπη βαθιά. Όταν αναπτύξεις τέτοια βαθιά αισθήματα για έναν άνθρωπο, αυτά δεν χάνονται ποτέ. Ίσως μετατρέπονται.

Γιατί επιλέξατε να εκφραστείτε μέσω της πειθαρχημένης ποίησης και πιο συγκεκριμένα μέσω του ιταλικού σονέτου;

Τα ιταλικά σονέτα, κατά κόρον, έχουν χρησιμοποιηθεί για την έκφραση του έρωτα. Παράλληλα, είμαι πολύ οργανωτικός σαν άνθρωπος και μ’ αρέσει η πειθαρχία, ακόμη και στην ποίησή μου. Τέλος, τα σονέτα στα ελληνικά μεταφράζονται σαν δεκατετράστιχα, νούμερο σημαδιακό για την «Καρμική έλξη» που περιγράφω. Έχοντας στον νου όλα τα παραπάνω, η χρήση του ιταλικού σονέτου ήταν μονόδρομος.

Ποιο από τα σονέτα της συλλογής αυτής σας εκφράζει περισσότερο;

Όλα τα σονέτα εκφράζουν μια πτυχή του εαυτού μου, του τρόπου σκέψης μου και των συναισθημάτων μου, οπότε δεν μπορώ να ξεχωρίσω κάποιο. Αναφορικά με το αγαπημένο μου σονέτο, τότε νομίζω πως αυτό είναι το σονέτο 5 «Ίσως».

Πρωτοπρόσωπη η καταγραφή των συναισθημάτων, καθώς αναμφισβήτητα, όπως κι ο ίδιος άλλωστε παραδέχεστε, είναι κατά κύριο λόγο αυτοβιογραφική. Θα μπορούσε να είναι για εσάς προσωπικά η ποίησή σας κάτι άλλο πέρα απ’ αυτό;

Πέρα από αυτοβιογραφική, θα μπορούσα να την χαρακτηρίσω διδακτική και θεραπευτική. Μέσα από τη συγγραφή της «Καρμικής έλξης» κατάφερα να γιατρευτώ, να επουλώσω τις πληγές μου, να καλύψω τα κενά που είχαν δημιουργηθεί και να συνεχίσω δυνατότερος στον διάβα της ζωής.

Υπάρχουν συγκεκριμένα μηνύματα που θέλετε να περάσετε μέσα από τις σελίδες του βιβλίου σας;

Μέσα από το βιβλίο μου, θέλω αρχικά να περάσω το μήνυμα ότι η αγάπη είναι για όλους, χωρίς περιορισμούς και εμπόδια. Γι’ αυτό και άλλωστε φρόντισα σε μία από τις επιμέλειες που έκανα να μην φαίνεται το φύλο ούτε του δέκτη ούτε του παραλήπτη ώστε να μην περιορίζεται το κοινό που θα τα διαβάζει και θα ταυτίζεται. Επιπρόσθετα, άλλο ένα μήνυμα που θέλω να περάσω είναι ότι η αγάπη δεν είναι μια κατάσταση ρόδινη. Έχει και θετικά και αρνητικά, και τα καλά της και τα κακά της, και την λαχτάρα και την πίκρα. Πολλοί νομίζουν, ειδικά οι νεότεροι, ότι είναι παραμυθένια. Δεν λέω ότι δεν μπορεί να ζεις το παραμύθι, αλλά ότι δεν είναι πάντα έτσι.

Είστε ευχαριστημένος από τη συνεργασία σας με τις εκδόσεις «Ανεμολόγιο»;

Είμαι πολύ ευχαριστημένος με τη συνεργασία με τις εκδόσεις «Ανεμολόγιο». Από την πρώτη στιγμή με υποδέχτηκαν σαν δικό τους άνθρωπο και με καθοδήγησαν στα πρώτα μου δειλά βήματα στον νέο αυτό χώρο. Ακόμη και τώρα, 3,5 μήνες μετά την κυκλοφορία του βιβλίου, η συνεργασία μας είναι άριστη και το ενδιαφέρον τους σταθερό.

Σχεδιάζετε κάποια παρουσίαση του βιβλίου σας το προσεχές διάστημα;

Δεν έχει κανονιστεί κάποια παρουσίαση βιβλίου ακόμα, καθώς η κατάσταση είναι λίγο ασταθής λόγω καλοκαιριού. Σίγουρα, θα γίνει άλλη μια παρουσίαση βιβλίου μέχρι το τέλος του χρόνου, ίσως και στην συμπρωτεύουσα. Επιπλέον, στις 2-18 Σεπτεμβρίου 2022 θα πραγματοποιηθεί το 50ο φεστιβάλ βιβλίου στο Ζάππειο και τόσο ο εκδοτικός οίκος όσο και εγώ θα βρισκόμαστε στο περίπτερο 163 για να μιλήσουμε με παλιούς και νέους αναγνώστες.

Επόμενα συγγραφικά βήματα κάνετε ή είναι πολύ νωρίς ακόμα;

Γενικά έχω αρκετό υλικό που αν οργανωθεί σωστά, θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα βιβλίο. Μακροπρόθεσμα, θα ήθελα να προχωρήσω σε μια ακόμα δημοσίευση ποιητικής συλλογής ή μυθιστορήματος. Όμως, άμεσος στόχος μου είναι να μάθει ο κόσμος περισσότερο την «Καρμική Έλξη» και να την αγαπήσει και θέλω να αφιερωθώ σε αυτό αυτή τη στιγμή.

Μια ευχή σας για το μέλλον;

Θα ήθελα ο κόσμος να διαβάζει περισσότερο ποίηση και λογοτεχνία. Είναι ένας πολύ όμορφος τρόπος έκφρασης και υπάρχουν πολλά άξια λόγου δημιουργήματα στην αγορά που δεν λαμβάνουν την αναγνωρισιμότητα που τους πρέπει.

Πριν κλείσουμε τη συζήτηση θα ήθελα να μας παραθέσετε ένα ποίημα από το βιβλίο σας.


Ίσως

Ίσως και να ’τανε κάτι το σωστό,
κάτι που μέσα μου εγώ επιθυμούσα
και μαζί σου να ζήσω λαχταρούσα.
Μετρούσα πάντα το κάθε μας λεπτό.

Ίσως όμως και να ’ταν κάτι λάθος,
κάτι που στον πάτο θα με τραβούσε
στα άκρα μου πιθανόν να μ’ οδηγούσε.
Όλα αυτά θα μου έκανε αυτό το πάθος.

Το ίσως μονάχα πια με βασανίζει
αν και ξέρω πως κάτι δεν θ’ αλλάξει
όσο κι αν στον νου μου πάλι γυρίζει.

Η καρδιά μου είναι καιρός να φτιάξει.
Μπορούμε όλα μέσα μας να νικάμε,
δεν διαλέγουμε όμως ποιους αγαπάμε.

Κύριε Καλογιάννη, σας ευχαριστώ θερμά για την κουβέντα μας και σας εύχομαι καλή και δημιουργική συνέχεια σε ό,τι κι αν κάνετε.

Εγώ σας ευχαριστώ για την όμορφη συζήτηση!


Βιογραφικό:

Ο Ανδρέας Καλογιάννης γεννήθηκε το 1999 στην Αθήνα.
Από τότε, διαμένει μόνιμα μαζί με την οικογένειά του στο Κερατσίνι, ένα προάστιο του Πειραιά. Σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η «Καρμική Έλξη» είναι η πρώτη του λογοτεχνική απόπειρα και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ανεμολόγιο.