Βιβλιοκριτική: "Η πτώση της σταγόνας" του Άγγελου Πάσκου

Η πτώση της σταγόνας
Συγγραφέας: Άγγελος Πάσκος
Ημερομηνία έκδοσης: 05/2026
ISBN: 978-618-239-255-3
Σελίδες: 434

Εκδόσεις Διάνοια

Γράφει η Χρύσα Τσαμπίρα

«Γράφεις με την ψυχή»!… ήταν το σχόλιό μου στον ποιητή Άγγελο Πάσκο. Τα ποιήματα της νέας του συλλογής με τίτλο «Η πτώση της σταγόνας» δε θα μπορούσαν να εκφεύγουν από αυτόν τον κανόνα, επαληθεύοντας περίτρανα αυτή την παρατήρηση ακόμη περισσότερο. Όλες οι αισθήσεις του, υπεραναπτυγμένες, αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα σαν ο χρόνος να ρέει αργότερα και να αφήνει περιθώρια στην κατά τα άλλα ελάχιστή του μνήμη να πλημμυρίζει πινελιές τον καμβά τον ποιημάτων του όμοια όπως ο ζωγράφος αποτυπώνει την έμπνευσή του, όχι απλώς ρεαλιστικά δηλαδή αποτυπώνοντας με ακρίβεια την πραγματικότητα γύρω του, αλλά σχεδόν υπερρεαλιστικά, αποτυπώνοντας την υποκειμενική πραγματικότητα της υπεραντίληψης και της υπερανάλυσης των βιωμάτων του, χωρίς ωστόσο στην πραγματικότητα αυτή να προσδίδει το στοιχείο του παραλόγου. Για εκείνον η ποίηση είναι αλήτισσα κι ανήκει στο άγνωστο. Όπως στα ποίηματά του: «Ποίηση αλήτισσα» και «Ποίηση ανήκει στο άγνωστο».

ΠΟΙΗΣΗ ΑΛΗΤΙΣΣΑ

Όλα, μα όλα

Μόνο

για σένα.

Τα άλλα τα άφησα πίσω.

Από τότε δηλαδή

όταν με παρακολουθούσε.

Σ’ ένα δωμάτιο,

εσύ να φωνάζεις από πάθος

κι εγώ το ίδιο να φωνάζω

ακόμη πιο πολύ.

Ταβάνια από καλαμιές

χώμα και λάσπη οι τοίχοι,

καθόλου μόνωση.

Η άλλη τ’ άκουγε

γι’ αυτό και έγινε ό,τι έγινε

Έφυγα.

Και τώρα μόνος.

Από τότε έχω μόνο εσένα

δεν με προδίδεις

δεν σε προδίδω.

Μόνο ο ήχος της καμπάνας,

μου θυμίζει ακόμη μια μετακόμιση.

Ξεχνιέμαι για λίγο,

αλλά,

ασκητής,

αγιογράφος,

μοναχός,

ζω με σένα

σ’ ένα άλλο δωμάτιο,

γεμάτο αλήτικες, ποιητικές φωνές.

Ο ποιητής αναλύει τον κόσμο γύρω του χωρίς να του προσθέτει λεπτομέρειες που δεν υπάρχουν. Κλέβει ό,τι αγαπά όπως χαρακτηριστικά αποτυπώνει στο ποίημα του: «Συγχωρώ». Ο Άγγελος Πάσκος αποτελεί άριστο δέκτη-ακροατή των λεπτομερειών οι οποίες για τους υπόλοιπους ανθρώπους περνούν σχεδόν απαρατήρητες, διαφεύγουν της προσοχής και δεν τους προσδίδεται η αξία που τους αρμόζει. Όλες οι αισθήσεις του συμμετέχουν σε αυτό. Το «είναι» του συμμετέχει. Καταφέρνει παράλληλα να αναδεικνύει τις στιγμές και τα βιώματά του, την πραγματικότητα γύρω του προσωπική και κοινωνική δίνοντας σημασία στα ουσιώδη και όχι στα επουσιώδη. Διότι ο ποιητής γνωρίζει από αλήθεια. Όπως στο ποίημα του: «Όσοι γνωρίζουν από γλάρους».

Η σταγόνα, η κάθε σταγόνα, αποτελεί την επιτηδευμένη πινελιά στον καμβά του. Με στίχο ελεύθερο και ανυπότακτο, με πινελιές κοφτές και ακριβείς δημιουργεί ένα-ένα τα ποιήματα της συλλογής αναγκάζοντας τον αναγνώστη σε ένα εσωτερικό διάλογο με τη δική του ψυχή. Αναγκάζοντας τον αναγνώστη σε μια εσωτερική αυτοσκόπηση μέσα από εκατοντάδες κάτοπτρα που δεν αφήνουν τίποτα στο σκοτάδι, παρά την αλήθεια γυμνή. Ο Άγγελος Πάσκος δεν έχει μάθει να σκεπάζει τις λέξεις. Όπως στο ποίημα του: «Δεν σκεπάζω τις λέξεις».

Ζει, αναπνέει και βιώνει καθετί γύρω του κι ενώ το ρουφάει κυριολεκτικά σαν μια αδηφάγα μαύρη τρύπα καθώς τίποτα δεν μένει εκτός, το ξερνάει κατόπιν καταφέρνοντας να δώσει τάξη στην αταξία και αρμονία στην κατακερματισμένη εκδοχή της κάθε πραγματικότητας – ποιήματός του. Ο Άγγελος Πάσκος δεν είναι ένας ποιητής που σκέφτεται μες τα «κουτάκια». Η σκέψη του απέχει πολύ από τις κοινωνικές επιταγές του σύγχρονου τρόπου αντίληψης. Καθώς η λέξη «λόγος» για εκείνον είναι λέξη μαγική διότι εσωκλείει τους ορισμούς ταυτόχρονα της λογικής, της ομιλίας, και του τρόπου γραφής του δεν γράφει απλά ποιήματα. Αναπνέει σκεπτόμενος ποιητικά. Σκέφτεται άρα υπάρχει και φιλοσοφεί έχοντας ένα ευμεγέθη υπόβαθρο γνήσιας και ευρείας πνευματικής κουλτούρας γι’ αυτό και για ό,τι αποτυπώνεται στη γραφή του έχει επίγνωση. Μέσα από το «χάος» της ελεύθερης σκέψης και στίχου του γεννάται τάξη και βάθος στην ανθρώπινη έκφραση.

Κι ο ποιητής είναι φανερό πως καθημερινά καθρεφτίζεται εκεί και καθρεφτίζει τα πάντα γύρω του εκεί κι ίσως γι ‘ αυτό μπορεί και βλέπει τόσο καθαρά τόσο την ομορφιά όσο και την ασκήμια τους συνάμα. Οικοδομεί και αποδομεί ταυτόχρονα την πραγματικότητά του. Σοκάρει πολλές φορές τη λογική του αναγνώστη δημιουργώντας μια νέα ονειρική αλλά πολύ ρεαλιστική πραγματικότητα. Παλεύει με τον κάθε καθρέπτη. Όπως στο ποίημα του: «Ο αόρατος άγνωστος».

Ο ποιητής δεν βρίσκεται έξω από την κοινωνία. Δεν είναι απλός παρατηρητής ούτε είναι απορροφημένος στο δικό του κόσμο και στις σκέψεις του. Βρίσκεται μαζί και χώρια από αυτή. Παλεύει μαζί της και τη νικά. Της σπάει τα δεσμά. Την απελευθερώνει. Σταγόνα-σταγόνα. Σαν ένα αγγείο που αιμορραγεί αργά. Σαν μια βρύση που στάζει θορυβώντας. Κάθε σταγόνα στην ελεύθερη πτώση της αρνείται να υποταχθεί στην νευτώνεια φυσική. Κάθε δευτερόλεπτο ένας μικρός αιώνας που δεν γυρίζει πίσω. Ο χρόνος είναι άχρονος για εκείνον. Όπως στα ποίηματά του: « Ο άλλος χρόνος» και «Εδώ δεν υπάρχει χρόνος».

Ο ΑΛΛΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

Μεσημέρι,

και ο φίλος μου ο Σταύρος

δυνατό μαθηματικό μυαλό

δυνατή και ευαίσθητη χορδή

με μια κιθάρα

να σκαρώνει νότες

σκόρπιες

σκορπισμένες στα

σύνολα

μιας συνολικής εξίσωσης,

κατάφερε τα ακατόρθωτα

να δημιουργήσει χρόνο

άχρονο

λέγοντας σαν τίτλο της ζωής σου

προτείνω

Χ+Ψ+Ζ «ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΟΥ ΣΠΑΡΤΑΚΟΥ»

Κι εγώ έχοντας μια γάτα δίπλα μου,

πέρασα στην Αθανασία,

γιατί ένας ποιητής

ζει παρέα μόνο με μια γάτα,

Προσευχήθηκα,

αλλά τι κι αν προσευχήθηκα,

τώρα μόνο περιμένω,

γιατί όπως λέει και η μεγάλη φιλόσοφος

αυτός είναι κουφός, δεν ακούει.

Χρόνος άχρονος

και σε μια στιγμή

όλη μου η ζωή πέρασε από μπροστά μου,

την ώρα που η καμπάνα της Αγίας Άννας

μου υπενθυμίζει τον άλλο χρόνο.

Κάθε σταγόνα αποτελεί έναν μικρό ωκεανό με τον μικρόκοσμο εντός της να μετατρέπεται εμπρός μας σε μακρόκοσμο, με το αεροδυναμικό της σχήμα κόντρα στην εποχή, κόντρα στο είναι του ίδιου του ποιητή πολλές φορές μέσα στην ίδια ποιητική συλλογή. Κάθε σταγόνα, κάθε ποίημα καθρεφτίζει χίλιες και μία πτυχές της πλεγματικής εικονικής (matrix) πραγματικότητας και αντίληψης μέσα από το πρίσμα της πνευματικότητας του ποιητή Άγγελου Πάσκου. Ενός ποιητή που ανακαλύπτει σε κάθε ποίημά του ένα νέο ταξίδι αυτογνωσίας του, έναν από τους χιλιάδες άγνωστους εαυτούς του όπως στα ποίηματά του: «Εγώ κι ένας άγγελος» και «Είσαι άγγελος ή άνθρωπος». Ενός ποιητή ο οποίος δεν ξόφλησε και δεν θα ξοφλήσει εύκολα γιατί ξέρει αλήτικα να τριγυρνά και να ονειρεύεται ακόμη όπως γράφει στο ποίημά του «Δεν ξόφλησα». Γιατί γνωρίζει πώς να μαζεύει τα κομμάτια του. Όπως στο ποίημα του: «Μαζεύω τα κομμάτια μου».

Κάθε σταγόνα κι ένας έρωτας. Ο Άγγελος Πάσκος είναι ένας ποιητής βαθιά ερωτικός χωρίς όμως να είναι μονάχα ερωτικός. Συνδέεται βαθιά και αντρίκια με το αντικείμενο του πόθου του, αγαπάει και τιμά παράλληλα την ανθρώπινη φύση. Ποίημα: «Το ολοκόκκινο κραγιόν σου». Ανυψώνει τη γυναίκα ερωμένη και την απαρνείται με έντονα συναισθήματα. Τη σέβεται. Κι αναγκάζει την κοινωνία που πολλές φορές αρέσκεται να της προσδίδει εύκολα χαρακτηρισμούς και να την απαξιώνει ως εξιλαστήριο θύμα ως αποδιοπομπαίο τράγο να γυρίσει και να δει κατάματα το ίδιο της το χάλι. Να αναθεωρήσει. Για τον ποιητή ο έρωτας δεν είναι πρόστυχος, δεν είναι ενοχικός, δεν είναι βρώμικος. Έχει την ικανότητα να βλέπει την ομορφιά του διότι τα μάτια της ψυχής του είναι ορθάνοικτα. Όπως στο ποίημα του: «Κάνε με ό,τι θες» και το ποίημα «Εσύ και η πόρνη του Μεταξουργείου». Έχει την ικανότητα να κλαίει από αγάπη. Όπως στο ποίημα του: «Κλαίει από αγάπη».

Ο ποιητής έχει τη εσωτερική δύναμη να βλέπει ξεκάθαρα ότι ο κύβος ερρίφθει κι όταν δεν υπάρχει πλέον δυνατότητα υπαναχώρησης και οι αποφάσεις έχουν παρθεί η σταγόνα πήρε πλέον τον πτωτικό της δρόμο. Όπως στα ποίηματά του: «Η σταγόνα» και «Η πτώση της σταγόνας».

Η ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΓΟΝΑΣ

Τέτοια ώρα

την ώρα που βραδιάζει,

και η καμπάνα της Αγίας Άννας χτυπάει

επτά φορές,

όπως επτά φορές χτυπούσε και

η πόρτα

του μοναχικού ποιητή,

του Μιχάλη δίπλα στην πορτοκαλιά

που πλέον τώρα δεν υπάρχει.

Πωλείται,

κάθε τι που χτυπάει στις επτά πουλιέται

ή αγοράζεται,

ή κάτι άλλο που απλά

θανατώνει.

Τέτοια ώρα

ακούγονται οι ήχοι

από τα μαχαιροπήρουνα

των Εγγλέζων

σε μια ευλαβική προσευχή

γεμάτη εξαίσιες κολόνιες.

Κι εγώ με την ονειρική μορφή

του μαύρου

ονειρευόμαστε

τον άτιτλο τίτλο της καινούργιας

φουρτούνας,

ή της καινούριας πτώσης

των φύλλων

ή μιας παράστασης

«κοιμήσου γλυκό μου παιδάκι».

Διότι σε μία σταγόνα όπως χαρακτηριστικά καταλήγει ο ποιητής «κρύβεται το άγνωστο». Ένα άγνωστο συναρπαστικό οδοιπορικό στις σκέψεις του ποιητή Άγγελου Πάσκου. Καλοτάξιδο Άγγελε! Έτσι να συνεχίσεις, να γράφεις πάντα με την ψυχή!