Βιβλιοκριτική: "Η μελωδία των αγαλμάτων" του Παναγιώτη Γούτα

Η Μελωδία των Αγαλμάτων
Συγγραφέας: Παναγιώτης Γούτας
Ημερομηνά έκδοσης: 03/2026
ISBN: 978-618-231-332-9
Σελίδες: 250

Εκδόσεις: Βακχικόν

Γράφει ο Κώστας Τραχανάς

Κεντρικοί ήρωες του μυθιστορήματος είναι ένα καφε-μπαρ της Θεσσαλονίκης, που δεν υπάρχει πια, το όνομά του είναι «Ερμής ανάδρομος», αγάλματα σε μουσεία βουβά, αγάλματα με κομμένα μέλη, ακρωτηριασμένα ή δίχως κεφάλι, αγάλματα αδέξια σμιλεμένα και λειψά, ένας πίνακας «Λιακάδα στην καφετέρια» στον τοίχο του μπαρ, που έχει δύο ανθρώπους μια γυναίκα και ένας άντρας μόνοι τους σε μια καφετέρια, σε αντικριστά τραπέζια, κι όμως δεν κοιτάζονται ακριβώς, ο πίνακας καταγράφει τη μοναξιά των ανθρώπων στις μεγαλουπόλεις, βρίσκονται τόσο κοντά και τόσο ξένοι δείχνουν…

Άλλοι ήρωες είναι οι τρείς αγαπημένες φίλες η Άσπα, η Ελπίδα και η Ολυμπία, η Εύα, η Αλίκη, η Μυρτώ και ο Νίκος, ο Αλέξης, ο Ισίδωρος, η Έλσα και ο Άγγελος, ο Φαίδωνας, ο Γρηγόρης και ο Μάριος Αυγέρης, ο Νικηφόρος με τη Φένια, ο Νάσος Γρηγορίου, ο Χάρης, ο Τζαφέρ και ο Κεμάλ, ο αστυνόμος Καραθανάσης και ο υπαστυνόμος Αϊβάζης.

Ο Ερμής γίνεται ανάδρομος κάθε τέσσερις μήνες και παραμένει για τρεις εβδομάδες. Φέρνει ανακατωσούρες, καθυστερήσεις, ασυνεννοησίες, μπερδέματα στα ερωτικά, επαγγελματικά και οικογενειακά ζητήματα, αλλά έχει και τα θετικά του. Είναι και μια ευκαιρία για εσωτερική αναζήτηση.

Τα ακρωτηριασμένα αγάλματα ανέκαθεν μας προκαλούν δέος και θαυμασμό. Στέκονται εκεί αγέρωχα, δίχως γνώση της ατέλειάς τους, της αιώνιας αναπηρίας τους, ατενίζοντας το αύριο. Δεν γνωρίζουμε τι μπορεί να συμβολίζει ένα ακρωτηριασμένο άγαλμα, ένα άγαλμα με λειψό σώμα, με λειψά άκρα, δίχως κεφάλι. Ίσως μια λειψή εποχή ή μια λειψή ζωή. Ένα ολοκληρωμένο, άψογο και αρτιμελές άγαλμα ίσως και να φάνταζε ολότελα απρόσιτο και ψεύτικο. Τελείως παράταιρο στη λειψή, στη μισή εποχή μας. Ένα αριστούργημα γλυπτικής ίσως και να μας τρόμαζε με την τελειότητά του. Ίσως πάλι να έχουμε ανάγκη από ακρωτηριασμένα και λειψά αγάλματα για να προβάλλουμε επάνω τους τις δικές μας ατέλειες, τη δική μας αναπηρία…

Τα αγάλματα είναι τυφλά, έλεγε ο Ισπανός γλύπτης Χουάν Μουνιόθ, επειδή βλέπουν βαθιά μέσα τους…

Γιατί τ΄ αγάλματα δεν είναι πια συντρίμμια / είμαστε εμείς, λέει ο Γιώργος Σεφέρης.

Σας έχει ποτέ απασχολήσει η παράλληλη πορεία πραγμάτων και καταστάσεων στη ζωή μας; Τα παράλληλα πλάνα του Κισλόφσκι και οι παράλληλες ζωές των ηρώων του; Οι μονόλογοι των πρωταγωνιστών του Μπέργκμαν; Οι μισοί άνθρωποι και η ολόκληρη αλήθεια της μισής τους ύπαρξης; Τι υπάρχει πέρα από την τέχνη;

Ζούμε στην εποχή των κατακερματισμένων προσώπων, των κατακερματισμένων γεγονότων, της κατακερματισμένης αλήθειας. Οι ζωές των ανθρώπων είναι παράλληλες ευθείες που τείνουν να συναντηθούν στο άπειρο, όπως λέει και το μαθηματικό αξίωμα. Αν όμως εξοκέλλουν αυτές οι γραμμές και συναντηθούν δύο ψυχές, η έκρηξη ίσως είναι αναπόφευκτη. Στις παράλληλες ζωές και στις παράλληλες ψυχές ελλοχεύει η έκπληξη της συνάντησης…

Στο καφε-μπαρ «Ερμής ανάδρομος», όπου συναντιόνταν οι τρεις φίλες: η Άσπα, η Ελπίδα και η Ολυμπία, κάποιοι ζούσαν κρυφά εκεί τις παράνομες σχέσεις τους, τυλιγμένοι στη σιωπή και στο μισοσκόταδο, ενώ η έντεχνη ροκ και τζαζ μουσική κάλυπτε τις ψιθυριστές τους κουβέντες. Άλλοι απλώς άκουγαν τη μουσική με μάτια κλειστά, αφήνοντας τις νότες να γεμίσουν το κενό της μοναξιάς τους. Αυτός ο χώρος υπήρξε κάποτε φορτισμένος, σχεδόν επικίνδυνα ζωντανός. Ένα καταφύγιο για τους μοναχικούς ,αλλά και ένα πεδίο έλξης ανάμεσα σε άντρες, γυναίκες, ανθρώπους κάθε είδους, όπου τα βλέμματα μιλούσαν πιο καθαρά από τις λέξεις και η νύχτα άφηνε χώρο για επιθυμία, εξομολόγηση, σώμα…

Ένα βιβλίο για τα χαμένα όνειρα της νιότης, τις ιστορίες της ζωής μας, τους κύκλους της ζωής των ανθρώπων, τα σπαράγματα της ζωής, τις ρωγμές του Χρόνου, την αθεράπευτη νοσταλγία για τη δεκαετία του ΄80, τους έρωτες που κάηκαν στον αέρα και σκόρπισαν και χάθηκαν, τους αδικαίωτες έρωτες των φοιτητικών χρόνων, την ροκ και τζαζ μουσική, την μελωδία των αγαλμάτων, τις κρυφές επιθυμίες, την ανθρώπινη αποξένωση, τους βίους παράλληλους που ζούμε στην ταπεινή γεωμετρία των καιρών μας, τα αισθήματα που δεν πρόλαβαν να γίνουν στάχτη, τις μορφές αγαπημένων προσώπων που δεν ξεθώριασαν στη μνήμη, τα οράματα πατικωμένα σε σεντούκια του παρελθόντος, την ψυχανάλυση , τα οράματα και τον κατακερματισμό της Αριστεράς, τα αγάλματα που μας κοιτούν με τα κομμένα μέλη τους σφυρίζοντας μια μελωδία, μια τυχαία συνύπαρξη τερτίπια του ανάδρομου Ερμή, μια έκρηξη που έγινε σωστά σε λάθος χρόνο…

Ένα βιβλίο για ανθρώπους που επιστρέφουν στο παρελθόν, όχι από νοσταλγία, αλλά για να το ξορκίσουν. Οι ζωές τους κινούνται στο ημίφως, μέσα σε καπνούς και αλκοόλ. Αγάλματα με κομμένα μέλη στέκουν ακίνητα και περιμένουν τη στιγμή που κάτι −ή κάποιος− θα τα κινήσει και πάλι…

Ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα που εκπέμπει αστείρευτη ενέργεια και σου ζεσταίνει την ψυχή.

Συναρπαστικό ανάγνωσμα.

Εξαιρετικό. Καθηλωτικό.

Πρόκειται για Αριστούργημα.

Ο Παναγιώτης Γούτας σπούδασε νομικά στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και παιδαγωγικά στο Α.Π.Θ. Εργάστηκε επί τριάντα χρόνια στη δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση. Πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα το 1990 με διήγημά του στο περιοδικό Παραφυάδα (τεύχος 6). Από το 2001 εκδίδει βιβλία πεζογραφίας, ποίησης και κριτικών δοκιμίων, και από το 2003 δημοσιεύει βιβλιοκρισίες σε έντυπα και σε ηλεκτρονικά μέσα.

Το διήγημά του «Αϊσέ» μεταποιήθηκε από τον ίδιο σε λιμπρέτο και τον Ιούνιο του 2014 παρουσιάστηκε σε σειρά μουσικοθεατρικών παραστάσεων στο θέατρο ΑΥΛΑΙΑ.

Από το 2013 είναι μέλος της Ε.Λ.Θ, ενώ από τον Μάιο του 2026 είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. Από τον Σεπτέμβριο του 2024 έθεσε σε λειτουργία τη λογοτεχνική αρχειοθήκη (blog) «Λάφυρα του Αυγούστου» (pgoutas.blogspot.com). Το μυθιστόρημα Η Μελωδία των Αγαλμάτων είναι το δέκατο έβδομο βιβλίο του.