Ελένη Πετροπούλου: "'Ολες οι ιστορίες μου ξεκινούν από τα παιδιά και καταλήγουν σε αυτά"



Συνέντευξη στη Στέλλα Πετρίδου

Η Ελένη Πετροπούλου είναι νηπιαγωγός και συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας. Έχοντας ως όνειρό της μέσα από τα παραμύθια της να ταξιδέψει τη σκέψη των μικρών, αλλά και των μεγάλων της αναγνωστών σε κόσμους φανταστικούς και πολύ συναρπαστικούς, φιλοξενείται σήμερα στις Τέχνες για να μας παρουσιάσει το έργο της. Συγκεκριμένα, φέρνει μαζί της για να μας παρουσιάσει το δεύτερο βιβλίο της, που κυκλοφόρησε ένα χρόνο πριν από τις εκδόσεις «Ηράκλειτος, με τίτλο «Τα άλλα φτερά». Ας δούμε τι έχει να μας πει.


Κυρία Πετροπούλου, πείτε μας δυο λόγια για τις συγγραφικές σας ανησυχίες. Πόσο πολύ ή λίγο καθορίζουν τη σκέψη σας και γιατί; Τι είναι αυτό που στην ουσία σας ωθεί στη δημιουργία και την έκφραση και τι ενθαρρύνει την επιθυμία σας να κοινωνήσετε το έργο σας στο αναγνωστικό σας κοινό;

Καταρχάς, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για τη φιλοξενία, που πραγματικά με τιμά. Όσον αφορά την ερώτηση σας, θα ήθελα να αναφέρω πως κάθε λέξη που γράφω είναι απόλυτα εναρμονισμένη με όσα παρατηρώ, με όσα με απασχολούν σαν άνθρωπο και σαν εκπαιδευτικό ή είναι απόρροια όσων έχω βιώσει τόσο εγώ όσο και κάποιος γύρω μου. Γράφω κυρίως από ανάγκη να εκφράσω όσα σκέφτομαι. Μπαίνω στη διαδικασία να αναλύσω κάθε τι που παρατηρώ, κυρίως ότι αφορά τα παιδιά, αλλά και γεγονότα που είτε με επηρεάζουν άμεσα στη καθημερινή ζωή είτε έμμεσα ως είδηση κάθε λεπτό της ημέρας. Η δημιουργία για μένα είναι μία οδός έκφρασης, καταθέτω ένα κομμάτι της προσωπικότητας, των ιδεών και των απόψεων μου προσπαθώντας να βρω συνοδοιπόρους κυρίως τους μικρούς μου αναγνώστες. Άλλωστε όλες οι ιστορίες μου ξεκινούν από τα παιδιά και καταλήγουν σε αυτά. Αγαπώ πολύ η ίδια τις ιστορίες και επιθυμώ μέσα από τις ιστορίες μου να δημιουργήσω κόσμους, χαρακτήρες και καταστάσεις μέσα στις οποίες τα παιδιά μπορούν να ταυτιστούν, να ανακαλύψουν μια νέα προοπτική, να απαντήσουν ερωτήματα που τα απασχολούν, να αποκτήσουν αξίες και πάνω από όλα να απολαύσουν την ιστορία όσο κι εγώ.

Καθώς πρώτη φορά φιλοξενείστε στις Τέχνες, πείτε μας δυο λόγια για εσάς. Ποια είναι η συγγραφέας Ελένη Πετροπούλου και ποιο το συγγραφικό της έργο μέχρι σήμερα;

Η Ελένη είναι ένα ανήσυχο πνεύμα. Από το δημοτικό ακόμη έγραφα ποιήματα και σκάρωνα ιστορίες. Είχα άλλωστε τη τύχη να συναντήσω στα μαθητικά μου χρόνια εκπαιδευτικούς που με ενθάρρυναν. Μέσα από τα ποιήματα και τις ιστορίες έφτιαχνα έναν μαγικό κόσμο που βοηθούσε εμένα και τους φίλους μου να ονειρευόμαστε. Αργότερα, σπούδασα Νηπιαγωγός, εμψυχώτρια μουσειακής αγωγής και έκανα μεταπτυχιακό στην επικοινωνία. Έχω εργαστεί ως νηπιαγωγός σε σχολεία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και πλέον εργάζομαι στο κέντρο δημιουργικής απασχόλησης που έχω δημιουργήσει. Σαν εκπαιδευτικός ήμουν και παραμένω ιδιαίτερα ανήσυχη όσον αφορά τη γνώση. Γι’ αυτό κι έκανα μετεκπαιδεύσεις στην μουσικοκινητική αγωγή, στο θέατρο στην εκπαίδευση, στη λογοτεχνική γραφή κ.α. Δε σταμάτησα ποτέ να γράφω. Φτιάχνω ιστορίες για τους μαθητές μου, με τους μαθητές μου και με αφορμή τους μαθητές μου. Ακόμη και σήμερα, χρησιμοποιώ τις ιστορίες σαν έναυσμα για μια πιο βιωματική εκπαίδευση καθώς θεωρώ ότι η λογοτεχνία μπορεί να αποτελέσει ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για όλους τους τομείς της ζωής μας. Έχω εκδώσει έως τώρα τρία παιδικά παραμύθια, ένα μυθιστόρημα σε συνεργασία με τον αγαπητό φίλο Μίλτο Μόσχο, ενώ είχα τη χαρά να δω ποιήματα μου να διακρίνονται σε ποιητικούς διαγωνισμούς. Παράλληλα, βρίσκομαι συνεχώς στο στάδιο εξερεύνησης και επεξεργασίας των ιστοριών μου που έχουν εκδοθεί μέσα από βιωματικά εργαστήρια με σκοπό την προώθηση της φιλαναγνωσίας.

Οι σπουδές σας είναι αρκετά αξιόλογες και εντυπωσιακές, όπως επίσης και το επάγγελμά σας. Πόσο όλες αυτές οι ενασχολήσεις σας επηρεάζουν τον ψυχικό σας κόσμο και την επιθυμία σας να εξωτερικεύσετε τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας στο χαρτί;

Τόσο οι σπουδές μου όσο και το επάγγελμα μου είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τη διαμόρφωση του ευ ζην μου, δηλαδή το τρόπο με τον οποίο επιλέγω να ζω. Ως εκ τούτου η ανάγκη να εκφράσω τις σκέψεις μου, τους προβληματισμούς μου και τις ιδέες μου είναι απόρροια της σύμπραξης της εκπαίδευσης μου και της καθημερινής επικοινωνίας μου με τα παιδιά.

Καταπιάνεστε με πολλά και διαφορετικά είδη του λόγου, καθώς γράφετε, όπως διαβάζουμε στο βιογραφικό σας σημείωμα, ποιήματα, διηγήματα και παραμύθια. Το παραμύθι βέβαια, φαίνεται να κατέχει ξεχωριστή θέση στην ψυχή σας, αφού με αυτό συστηθήκατε στο αναγνωστικό σας κοινό. Δεν είναι καθόλου τυχαίο εξάλλου που και τα τρία εκδοθέντα βιβλία σας μέχρι τώρα απευθύνονται σε παιδιά. Για ποιον λόγο στρέψατε το συγγραφικό σας ενδιαφέρον σε αυτό το απαιτητικό ομολογουμένως λογοτεχνικό είδος; Τι είναι αυτό που σας συναρπάζει περισσότερο σ’ αυτό και γιατί;

Είναι αλήθεια ότι η παιδική λογοτεχνία κατέχει μια ιδιαίτερη θέση στη καρδιά μου. Δεν έπαψα ποτέ να νιώθω παιδί. Πέρα από αυτό όμως, θεωρώ ότι τα παιδιά της σημερινής εποχής αξίζουν περισσότερο από ποτέ την ύπαρξη λογοτεχνικών αναγνωσμάτων, τα οποία θα αποτελέσουν πηγή ενδοσκόπησης, εξερεύνησης και έκφρασης με τρόπο δημιουργικό ώστε να αφήνουν χώρο στα παιδιά για τη δημιουργία του δικού τους μοναδικού αυθεντικού εαυτού. Σε μια εποχή που η αθωότητα τείνει να χάνεται από μικρή ηλικία, πιστεύω κι εύχομαι, οι μικροί αναγνώστες να βρουν στο βιβλίο έναν άξιο συνοδοιπόρο που θα παρηγορεί, θα προτρέπει και θα συντροφεύει κάθε πτυχή της ζωής του. Τα παιδιά είναι μια ανεξάντλητη πηγή ζωής, χαράς και ελπίδας. Αξίζει λοιπόν, να αφουγκραστούμε τις ανάγκες και τις ανησυχίες τους και να τους προσφέρουμε μέσα από τη λογοτεχνία πρόσφορο έδαφος να βρουν τις απαντήσεις που ψάχνουν και συνάμα να δημιουργήσουν καινούργιες ερωτήσεις, ώστε να εξελιχθούν.


Τι επιδιώκετε να προσφέρετε στον εαυτό σας πρώτα απ’ όλα κι έπειτα στους αναγνώστες σας μέσω της συγγραφής;

Μ’ αρέσει να μοιράζομαι τις ιστορίες μου και αντλώ μεγάλη χαρά όταν μου δίνεται η ευκαιρία. Επειδή όμως γράφω κυρίως για παιδιά, δε ξεχνώ ποτέ το νόημα με το οποίο θέλω να καταπιαστούν. Πάντα όταν γράφω μια ιστορία, προσπαθώ να είμαι από την αρχή έως το τέλος αληθινή ώστε τα παιδιά να βρίσκουν χαρακτήρες και καταστάσεις που μπορούν να συναντήσουν στη ζωή τους και που τους βάζουν σε σκέψη με τρόπο ώστε να αναζητήσουν τη δική τους εσωτερική αλήθεια στην οποία θέλουν να κατασταλάξουν. Ο κύριος σκοπός μου ωστόσο είναι να απολαύσουν τα παιδιά μια ιστορία.

Τα προσωπικά σας βιώματα, οι εμπειρίες σας αλλά και τα ερεθίσματα που δέχεστε στην καθημερινότητά σας είτε από τον εργασιακό σας χώρο είτε και πέρα από αυτόν συμβάλλουν στη δημιουργικότητά σας; Τι πιστεύετε;

Η πηγή έμπνευσής μου είναι οι εμπειρίες που αποκτώ τόσο σαν γονιός όσο και από το ρόλο του εκπαιδευτικού. Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που μπορώ να μοιραστώ μέσα από τα παραμύθια μου, τα βιώματα και τις ανησυχίες μου. Άλλωστε οι ιστορίες μου είναι αποτέλεσμα της ενασχόλησης μου με τα παιδιά.

Ποια η σημαντικότητα του παιδικού βιβλίου στα παιδιά; Πόσο καλό τους προσφέρει ώστε να θεωρείται απαραίτητη η ενασχόλησή τους με το διάβασμα;

Ένα βιβλίο, από τη βρεφική κιόλας ηλικία προσφέρει ανάπτυξη πληθώρας ικανοτήτων και δεξιοτήτων, τόσο σε γλωσσικό και πνευματικό επίπεδο όσο και κοινωνικά. Εκτός από τον εμπλουτισμό του λεξιλογίου, την ενασχόληση με το χειρισμό της γλώσσας και της έκφρασης, τις γνώσεις που αποκομίζονται και την ικανοποίηση της περιέργειας, ένα βιβλίο γίνεται αρωγός στην κοινωνικοποίηση, την απόκτηση αξιών και την αυτογνωσία. Δεν είναι τυχαίο που η σπουδαία Ζωρζ Σαρρή είχε πει κάποτε ότι « Ένα πανεπιστήμιο υπάρχει, το βιβλίο». Στη σύγχρονη κοινωνία με τα πολυάριθμα και πολύπλοκα ζητήματα που δημιουργούνται, το βιβλίο συνεχίζει να είναι μια σημαντική σταθερά σε όλα τα επίπεδα που απαρτίζουν τη ζωή του σύγχρονου παιδιού, βοηθώντας το αθόρυβα να βρίσκει λύσεις. Τέλος, το βιβλίο είναι το πιο ποιοτικό μέσο ψυχαγωγίας.

Θεωρείτε ότι υπάρχει συγκεκριμένη συνταγή για τη συγγραφή ενός καλού βιβλίου; Ποια η προσωπική σας γνώμη ως συγγραφέας;

Κανόνες στη συγγραφή σαφώς και υπάρχουν. Πέρα όμως από το τρόπο γραφής, δε θεωρώ ότι υπάρχει κάποια φόρμουλα που να εγγυάται ότι ένα βιβλίο είναι καλό. Για μένα καλό βιβλίο είναι το βιβλίο που θα αγαπηθεί και θα ταξιδέψει έστω και από έναν αναγνώστη.

Έχετε αγαπημένα βιβλία ή αγαπημένους συγγραφείς;

Ναι, έχω κι εγώ αγαπημένα βιβλία και αγαπημένους συγγραφείς, αν και πάντοτε προσπαθώ να αποφεύγω τα στεγανά και επιδιώκω να διαβάζω διαφορετικά είδη λογοτεχνίας.


Το δεύτερο βιβλίο σας κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 2025 από τις εκδόσεις «Ηράκλειτος. Είναι και αυτό παραμύθι και φέρει τον τίτλο «Τα άλλα φτερά». Μιλήστε μας περιληπτικά για το περιεχόμενο της ιστορίας που φιλοξενείτε σ’ αυτό.

«Τα άλλα φτερά» είναι ένα παραμύθι που μιλά για την αυτοεκτίμηση. Όλοι λίγο ή πολύ νιώθουμε μειονεκτικά με κάποια πτυχή του εαυτού μας, είτε εξωτερική είτε εσωτερική. Ο πρωταγωνιστής της ιστορίας μου είναι ένα μικρό κοράκι που θεωρεί ότι υστερεί εμφανισιακά έναντι των υπολοίπων πουλιών. Με τη βοήθεια του φίλου του επιτυγχάνει αυτό που ονειρεύεται, να αλλάξει. Το αν αυτή η αλλαγή είναι για καλό, αυτό το ανακαλύπτουν οι αναγνώστες στις σελίδες του βιβλίου. Είναι ένα βιβλίο που γράφτηκε με γνώμονα τις ανησυχίες των παιδιών και στόχο έχει πρώτον να μάθει στα παιδιά ότι δεν είναι μόνα όταν βιώνουν ένα συναίσθημα και πάνω από όλα να τα διδάξει ότι ο καθένας

Ο Κορνήλιος είναι ένα υπέροχο μαύρο κοράκι που όμως νιώθει πολύ μειονεκτικά για το χρώμα των φτερών του. Τα άλλα πουλιά ωστόσο έχουν άλλη γνώμη για κείνο. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Αυτό συμβαίνει γιατί η κοινωνία των πουλιών είναι όπως η κοινωνία των ανθρώπων. Υπάρχουν λοιπόν γύρω μας άνθρωποι που μας αγαπούν όπως ακριβώς είμαστε. Αυτό επιθυμώ να διδάξω, αν μου επιτρέπεται ο όρος, και στους μικρούς μου αναγνώστες. Πολλές φορές θα έρθουν αντιμέτωποι με επικριτικές συμπεριφορές, αλλά δε η αξία μας αναγνωρίζετε πάντοτε.

Τελικά τι έχει σημασία στη ζωή κάποιου για να νιώσει ευτυχισμένος; Μπορεί η χαμηλή αυτοεκτίμηση να αντιμετωπιστεί και πώς μπορεί να επιτευχθεί αυτό;

Για το κάθε άνθρωπο η ευτυχία ερμηνεύεται διαφορετικά. Ωστόσο, η ευτυχία δεν προϋποθέτει δύσκολες αρετές. Κάποιες αξίες είναι κοινές, όπως η υγεία και η αγάπη για τον εαυτό μας. Ο τρόπος για να επιτευχθεί η αυτοεκτίμηση είναι η συνεχής αποδοχή μέσα από καθημερινά μικρά πράγματα, που όμως δεν είναι καθόλου ασήμαντα. Θεωρώ ότι πρέπει να κρατάμε αρχικά τα θετικά στοιχεία του χαρακτήρα μας, να διορθώνουμε ότι μας προκαλεί πρόβλημα και να μην ξεχνούμε να είμαστε ευγνώμονες για όσα έχουμε. Άλλωστε, κάποια από τα στοιχεία που έχουμε και για μας είναι αρνητικά, κάποιοι άλλοι σίγουρα θα επιθυμούσαν να τα έχουν.

Στο βιβλίο σας κάνετε λόγο πέρα από την αξία της αυτοεκτίμησης και για πολλές άλλες αξίες. Δίνετε έμφαση στη σημαντικότητα της φιλίας, της ενσυναίσθησης, της ενθάρρυνσης, της αποδοχής και της αναγνώρισης της μοναδικότητας του εαυτού για να προκύψουν έπειτα και εξαιτίας τους και πολλές άλλες ακόμα. Το μοίρασμα, η καλοσύνη και η προσφορά είναι μερικές από αυτές που οδηγούν με επιτυχία στην εξασφάλιση της ευτυχίας και της εσωτερικής γαλήνης. Τι σας ενέπνευσε για να αναφερθείτε σε όλα αυτά;

Η καθημερινή επαφή μου με τα παιδιά, μου έχει δημιουργήσει την ανάγκη να ασχοληθώ με όλες αυτές τις αξίες. Τα παιδιά κατανοούν αυτές τις αξίες, αλλά πολλές φορές αδυνατούν να τις υιοθετήσουν ή να τις αναγνωρίσουν. Η ιστορία του Κορνήλιου φιλοδοξεί να προετοιμάσει τα παιδιά για μια κοινωνία που οι παραπάνω αξίες οφείλουν και πρέπει να έχουν ξεχωριστή θέση για να προοδεύσει.

Ποιο είναι το ηθικό δίδαγμα της ιστορίας σας;

Να αγαπάμε τον εαυτό μας με τη μοναδικότητα του και να αποδεχόμαστε και την μοναδικότητα κάθε άλλου πλάσματος στη γη.

Το βιβλίο σας συνοδεύεται από μια υπέροχη και εξαιρετική πολύχρωμη εικονογράφηση. Μιλήστε μας για την αξία και τη συμβολή της στο κείμενό σας καθώς και για τη συνεργασία σας με τη βραβευμένη εικονογράφο Δήμητρα Παπαδημητρίου.

Είμαι ιδιαίτερα χαρούμενη που η κυρία Παπαδημητρίου εικονογράφησε τα άλλα φτερά, καθώς με τις υπέροχες εικόνες της έδωσε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα στην ιστορία του Κορνήλιου. Η συμβολή της είναι σημαντική, διότι ο κάθε χαρακτήρας έχει μελετηθεί προσεκτικά και έχει καταφέρει να εστιάσει σε πολύ βασικά σημεία της ιστορίας δίνοντας μορφή στους ήρωες και στις καταστάσεις που διαδραματίζονται στο κείμενο. Έτσι, ακόμη και οι πιο μικροί αναγνώστες αποτυπώνουν την ιστορία στο μυαλό τους καλύτερα.

Για ποιο λόγο επιλέξατε να συνοδεύσετε το παραμύθι σας και με δραστηριότητες σχετικές με το περιεχόμενό του;

Για μένα ένα βιβλίο δε τελειώνει ποτέ στην τελευταία λέξη του κειμένου. Μια ιστορία αποτελεί πάντα το έναυσμα για μια πληθώρα δραστηριοτήτων που ακολουθούν. Οι δραστηριότητες που προτείνονται στο βιβλίο, βοηθούν την ανατροφοδότηση τόσο του παραμυθιού στο μυαλό των αναγνωστών, όσο και την επεξεργασία με ιδέες και αξίες που παρουσιάστηκαν. Επιπλέον, μέσα από τις δραστηριότητες τα παιδιά διασκεδάζουν και μαθαίνουν να αξιοποιούν ένα βιβλίο.


Το βιβλίο σας σε ποιες ηλικίες απευθύνεται κυρίως;

Το βιβλίο μπορεί να αξιοποιηθεί από την προσχολική ηλικία, αλλά απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες με τη σωστή καθοδήγηση.

Μιλήστε μας για τη συνεργασία σας με τις εκδόσεις «Ηράκλειτος». Πόσο ικανοποιημένη νιώθετε από αυτή μέχρι σήμερα;

Είμαι ενθουσιασμένη που συνεργάζομαι με τις εκδόσεις Ηράκλειτος. Έχουν αγκαλιάσει το έργο μου και έχουν τη πιο όμορφη διαδρομή στο Κορνήλιο που αναζητά τα άλλα φτερά, πάντοτε με σεβασμό και αγάπη.

Πριν κλείσουμε τη συζήτηση θα ήθελα να μας παραθέσετε ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο σας.

Μια και μου δίνεται η ευκαιρία, θα ήθελα να σας παραθέσω τη στιγμή που ο Κορνήλιος απορεί για την επιλογή του ως το νικητή του χορού των πουλιών. Λέει λοιπόν, 

«Μα γιατί εγώ;» Κι ο αετός απάντησε: «Γιατί αγαπητέ μου η απλότητα είναι από τις πιο σημαντικές αξίες στη ζωή. Δεν έχει σημασία με πόσα χρώματα μπορεί να ντυθεί εξωτερικά κάποιος, η ουσία βρίσκεται στα χρώματα που κρύβει μέσα του. Κι εσύ Κορνήλιε είσαι η πιο τρανταχτή απόδειξη».

Εύχομαι αυτή η φράση θα βρει μέσα στο καθένα μας μια θέση.

Κυρία Πετροπούλου, σας ευχαριστώ πολύ για τη συζήτησή μας. Εύχομαι όλα τα βιβλία σας να είναι καλοτάξιδα και σε εσάς προσωπικά πάντα όμορφες εμπνεύσεις και ακόμα πιο όμορφες δημιουργίες. 

Εγώ σας ευχαριστώ πολύ. Να είστε καλά.


Βιογραφικό:

Η Ελένη Πετροπούλου από πολύ μικρή σκαρφιζόταν ιστορίες που την ταξίδευαν σε τόπους μαγικούς και πολύχρωμους, όπου ζούσε ξακουστές περιπέτειες. Μεγαλώνοντας συνέχισε να διηγείται ιστορίες στους μαθητές της, καθώς σπούδασε νηπιαγωγός στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και εξασκεί αυτό το επάγγελμα μέχρι και σήμερα. Κατόπιν, έκανε μεταπτυχιακό στην Επικοινωνία στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου και μετεκπαιδεύσεις στην μουσικοκινητική, το θεατρικό παιχνίδι, το κουκλοθέατρο, τις νέες τεχνολογίες στην εκπαίδευση, τη ρομποτική και την ειδική αγωγή. Είναι εμψυχώτρια μουσειακής αγωγής και πολιτιστικών προγραμμάτων με συμμετοχή σε αρκετά εθελοντικά προγράμματα και συνέδρια για την εκπαίδευση. Μιλάει τρεις ξένες γλώσσες και κάνει εξάσκηση στη πιο όμορφη από όλες, τη γλώσσα των παιδιών. Γράφει ποιήματα, παραμύθια και διηγήματα.
Όνειρο της είναι με τα παραμύθια της να ταξιδέψει τους μικρούς και μεγάλους της αναγνώστες σε ένα ταξίδι με προορισμό την φαντασία.

Διαβάστε την κριτική μας για το βιβλίο: εδώ

Δημοσίευση σχολίου

0 Σχόλια