Η νηπιαγωγός, συγγραφέας, ηθοποιός και ραδιοφωνική παραγωγός Αθανασία Κιφοκέρη φιλοξενείται για ακόμα μια φορά στις Τέχνες και ο λόγος φυσικά είναι πολύ συγκεκριμένος. Μια νέα έκδοση βιβλίου της έρχεται να προστεθεί στις ήδη υπάρχουσες, που και αυτή, όπως και οι προηγούμενές της, απευθύνεται στα μικρά παιδιά. Πρόκειται για τη συλλογή θεατρικών έργων, με τίτλο «Μικροί ηθοποιοί στην μεγάλη σκηνή», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Bookstars» και που, οπωσδήποτε, παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Θα μας μιλήσει αναλυτικά γι' αυτήν στη συνέντευξη που ακολουθεί.
Κυρία Κιφοκέρη, μια νέα έκδοση βιβλίου σας είναι γεγονός. Και φυσικά σάς φέρνει και πάλι εδώ σήμερα, στις Τέχνες, για να μιλήσουμε γι’ αυτήν και να ταξιδέψουμε μαζί της, διεισδύοντας απευθείας στα βαθιά της νοήματα και ερμηνεύοντάς τα όσο μπορούμε καλύτερα, αποδοτικότερα και επιτυχέστερα. Η λογοτεχνική σας ματιά αυτή τη φορά στρέφεται προς άλλη κατεύθυνση. Ενώ σας είχαμε συνηθίσει ως παραμυθογράφο, το νέο σας συγγραφικό πόνημα υπηρετεί ένα άλλο λογοτεχνικό είδος, το οποίο όμως, όπως και τα προηγούμενά σας, απευθύνεται στα παιδιά. Πόσο κοντά νιώθετε στα παιδιά ως συγγραφέας και ως άνθρωπος και πώς πιστεύετε ότι το έργο σας συνδράμει, ώστε να διατηρηθεί αυτή η στενή επαφή που ήδη αναπτύξει μαζί τους;
Νιώθω πολύ κοντά στα παιδιά, τόσο ως συγγραφέας όσο και ως άνθρωπος. Η ιδιότητά μου ως εκπαιδευτικού μού επιτρέπει να βρίσκομαι καθημερινά δίπλα τους, να αφουγκράζομαι τις σκέψεις, τις ανάγκες και τα συναισθήματά τους και να βλέπω τον κόσμο μέσα από τη δική τους, αυθεντική ματιά. Η συγγραφή για παιδιά αποτελεί για μένα έναν ιδιαίτερο τρόπο επικοινωνίας μαζί τους. Μέσα από τα έργα μου επιδιώκω να συνδυάζω τη φαντασία και το συναίσθημα με αξίες και προβληματισμούς, χωρίς έντονο διδακτισμό. Παρόλο που στο νέο μου βιβλίο δοκιμάζω ένα διαφορετικό λογοτεχνικό είδος, ο βασικός μου προσανατολισμός παραμένει ίδιος: να δημιουργώ έργα που σέβονται το παιδί, καλλιεργούν τη σκέψη και τη φαντασία του και διατηρούν ζωντανή τη μεταξύ μας επικοινωνία.
Το νέο βιβλίο σας κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Bookstars». Φέρει τον τίτλο «Μικροί ηθοποιοί στην μεγάλη σκηνή» και στην ουσία αποτελεί μία συλλογή έξι σύντομων θεατρικών έργων, τέσσερα από τα οποία είναι δικά σας, ένα του Χρήστου Σούκα και ένα του Βασίλη Π. Τραϊφόρου. Ο τίτλος του φανερώνει ότι οι πρωταγωνιστές των έργων σας είναι παιδιά. Τι ρόλους αναλαμβάνουν και κατά πόσο είναι σε θέση να ανταποκριθούν επάξια σ’ αυτούς τους ρόλους, ώστε να προκύψει το επιθυμητό αποτέλεσμα;
Στα θεατρικά έργα της συλλογής τα παιδιά αναλαμβάνουν ποικίλους ρόλους, μέσα από τους οποίους καλούνται όχι μόνο να υποδυθούν έναν χαρακτήρα, αλλά και να γνωρίσουν καλύτερα τον κόσμο γύρω τους. Άλλοτε προσωποποιούν τους μήνες και τις εποχές, άλλοτε ιστορικά πρόσωπα ή έννοιες, ενώ σε άλλα έργα έρχονται αντιμέτωπα με ζητήματα όπως η διαφορετικότητα, η αποδοχή, η φιλία, η ελευθερία και η αλληλεγγύη. Πιστεύω ότι μπορούν να ανταποκριθούν επάξια, γιατί οι ρόλοι και οι διάλογοι έχουν διαμορφωθεί με τρόπο προσιτό και κατανοητό για την ηλικία τους. Άλλωστε, αυτός είναι και ο βασικός στόχος του βιβλίου: μέσα από το θεατρικό παιχνίδι το παιδί να εκφραστεί, να συνεργαστεί και, κυρίως, να μάθει βιωματικά. Όπως αναφέρω και στον επίλογο, μέσα από την εναλλαγή των ρόλων καλλιεργούνται η φαντασία και η ενσυναίσθηση και το παιδί μετατρέπει το βίωμά του σε λόγο, κίνηση και πράξη.
Τα θεατρικά έργα που φιλοξενούνται στο βιβλίο σας αγγίζουν θέματα που σχετίζονται με τη γνώση, αλλά και με την ψυχαγωγία. Στόχος τους είναι να εξυπηρετήσουν τους σκοπούς της θεατρικής αγωγής που, όπως γράφετε κι εσείς στο βιβλίο σας, συνδυάζει τη νοητική, συναισθηματική, κοινωνική και αισθητική καλλιέργεια των παιδιών, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ολοκληρωμένων, ευαίσθητων και σκεπτόμενων ανθρώπων». Πώς ακριβώς το πετυχαίνετε αυτό και πόσο εύκολο ή δύσκολο υπήρξε ένα τέτοιο εγχείρημα για εσάς κατά τη δημιουργία του;
Προσπάθησα να συνδυάσω τη γνώση με την ψυχαγωγία, ώστε τα παιδιά να μαθαίνουν χωρίς να αισθάνονται ότι συμμετέχουν σε μια συμβατική εκπαιδευτική διαδικασία. Μέσα από τους ρόλους, τον διάλογο και το θεατρικό παιχνίδι έρχονται σε επαφή με την ιστορία, τη φύση και την παράδοση, αλλά και με αξίες όπως η φιλία, η συνεργασία, η αποδοχή της διαφορετικότητας και η ελευθερία. Έτσι, η γνώση αποκτά βιωματικό χαρακτήρα και παράλληλα καλλιεργούνται η φαντασία, η ενσυναίσθηση και η δημιουργική σκέψη. Το εγχείρημα ήταν απαιτητικό αλλά ιδιαίτερα δημιουργικό. Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να μεταφερθούν σημαντικά νοήματα με τρόπο απλό, κατανοητό και ευχάριστο για τα παιδιά, χωρίς να χαθεί η ψυχαγωγική διάσταση του θεάτρου. Για μένα, άλλωστε, η θεατρική αγωγή δεν αποσκοπεί μόνο στην παρουσίαση μιας παράστασης, αλλά στη συνολική καλλιέργεια της προσωπικότητας του παιδιού.
Τα τέσσερα θεατρικά έργα του βιβλίου σας φέρουν τους τίτλους κατά σειρά: «Αντίο σχολείο, περάσαμε ωραία», «Ειρήνη, γιατί η Λούτα είναι μελαμψή;» «Το όχι του 1940» και «Η φτωχή κουρελοκεντήστρα». Αναπόληση, μοίρασμα, δημιουργικότητα και χαρά, αποδοχή της διαφορετικότητας και κατάρριψη στερεοτύπων, διατήρηση της ιστορικής μνήμης και τιμή στους ήρωες, προσφορά στον συνάνθρωπο ως τρόπος και στάση ζωής για τη διεκδίκηση της πραγματικής ευτυχίας. Αυτά είναι τα θέματα που αναπτύσσονται στα έργα σας. Αναμφισβήτητα, τα μηνύματα που λαμβάνουν τα παιδιά παρακολουθώντας τα είναι πολλά και οπωσδήποτε είναι ικανά να πλάσουν και να διαμορφώσουν και τη δική τους προσωπικότητα με τον πλέον καλύτερο και υγιή τρόπο. Δώστε μας περισσότερες πληροφορίες για το περιεχόμενό τους. Τι ακριβώς πραγματεύονται και ποια μηνύματα περνούν;
Τα τέσσερα έργα, παρότι πραγματεύονται διαφορετικά θέματα, έχουν έναν κοινό στόχο: να μεταδώσουν στα παιδιά γνώσεις και αξίες μέσα από τη δύναμη του θεάτρου. Στο «Αντίο σχολείο, περάσαμε ωραία» τα παιδιά κάνουν ένα ταξίδι σε ολόκληρη τη σχολική χρονιά, από τον Σεπτέμβριο έως τον Ιούνιο, ανακαλώντας όσα έμαθαν και έζησαν. Κυριαρχούν η χαρά της γνώσης, η φιλία, η συνεργασία και η αξία των κοινών αναμνήσεων. Το «Ειρήνη, γιατί η Λούτα είναι μελαμψή;» πραγματεύεται τη διαφορετικότητα και την αποδοχή. Μέσα από τη γνωριμία της Μελίνας με τη Λούτα, ένα κορίτσι από το Κονγκό, επιχειρείται η κατάρριψη προκαταλήψεων και αναδεικνύεται η σημασία τού να αποδεχόμαστε και να σεβόμαστε κάθε άνθρωπο ανεξάρτητα από την εμφάνιση ή την καταγωγή του.
Στο «ΟΧΙ του 1940» τα παιδιά γνωρίζουν με απλό και θεατρικό τρόπο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας μας και έρχονται σε επαφή με έννοιες όπως η ελευθερία, η αντίσταση, η ενότητα και η ιστορική μνήμη. Τέλος, «Η φτωχή Κουρελοκεντήστρα» στρέφεται στην αξία της προσφοράς και της αλληλεγγύης. Το μήνυμά της είναι ότι η πραγματική ευτυχία δεν βρίσκεται τόσο στην απόκτηση υλικών αγαθών όσο στην ικανότητά μας να μοιραζόμαστε και να προσφέρουμε σε όσους έχουν ανάγκη. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο τέλος ο Βασιλιάς και η Κουρελοκεντήστρα αποφασίζουν να δωρίζουν μαζί αντικείμενα και υλικά σε ανθρώπους που τα χρειάζονται. Θα έλεγα, λοιπόν, ότι μέσα από τέσσερις διαφορετικές ιστορίες επιδιώκω τα παιδιά όχι μόνο να ψυχαγωγηθούν, αλλά και να προβληματιστούν πάνω σε αξίες που μπορούν να τα συνοδεύουν και έξω από τη θεατρική σκηνή.
Τι σας ενέπνευσε για να γράψετε τα συγκεκριμένα έργα;
Η έμπνευση προήλθε κυρίως από την καθημερινή μου επαφή με τα παιδιά και την εμπειρία μου ως εκπαιδευτικού. Ήθελα να δημιουργήσω θεατρικά έργα που να ανταποκρίνονται σε θέματα που συναντούν τα παιδιά στο σχολείο και στην κοινωνία και, παράλληλα, να τους προσφέρουν γνώση και ψυχαγωγία. Έτσι, άντλησα έμπνευση από τη σχολική ζωή, την ανάγκη αποδοχής της διαφορετικότητας, την ιστορική μνήμη, αλλά και διαχρονικές αξίες όπως η αλληλεγγύη και η προσφορά. Στόχος μου ήταν όλα αυτά να μεταφερθούν με έναν τρόπο ζωντανό και προσιτό, ώστε τα παιδιά να τα προσεγγίζουν βιωματικά μέσα από το θέατρο.
Φιλοδοξείτε να δείτε τα θεατρικά έργα του βιβλίου σας στη σκηνή; Είναι αυτό εφικτό κατά τη γνώμη σας;
Βεβαίως, θα ήταν μεγάλη χαρά και συγκίνηση να δω τα συγκεκριμένα έργα να ζωντανεύουν στη σκηνή από παιδιά. Άλλωστε, γράφτηκαν ακριβώς με αυτή την προοπτική: να μπορούν να αξιοποιηθούν στο σχολικό περιβάλλον και να μετατρέψουν τη γνώση σε βιωματική εμπειρία μέσα από το θεατρικό παιχνίδι.
Πιστεύω ότι αυτό είναι απολύτως εφικτό, καθώς τα έργα έχουν προσιτούς διαλόγους, σαφείς ρόλους και θεματολογία κατάλληλη για παιδιά. Η μεγαλύτερη επιτυχία για μένα θα ήταν να δω τους μικρούς ηθοποιούς να χαίρονται τη συμμετοχή τους και, μέσα από αυτή, να εκφράζονται, να συνεργάζονται και να δημιουργούν.
Ποιος ο ρόλος της εισαγωγής στο βιβλίο σας και γιατί θεωρήσατε σημαντική και απαραίτητη την ύπαρξή της;
Θεώρησα σημαντική την ύπαρξη της εισαγωγής, γιατί ήθελα ο αναγνώστης, πριν περάσει στα ίδια τα θεατρικά έργα, να κατανοήσει τη φιλοσοφία και τον παιδαγωγικό προσανατολισμό του βιβλίου. Η θεατρική αγωγή δεν περιορίζεται στην εκμάθηση και παρουσίαση ενός ρόλου· βοηθά το παιδί να εκφράζεται, να επικοινωνεί, να συνεργάζεται και να κατανοεί καλύτερα τόσο τον εαυτό του όσο και τους άλλους. Η εισαγωγή λειτουργεί, επομένως, ως το πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσονται τα έργα που ακολουθούν και εξηγεί γιατί το θέατρο μπορεί να αποτελέσει ταυτόχρονα μέσο ψυχαγωγίας, γνώσης και ουσιαστικής καλλιέργειας της προσωπικότητας του παιδιού.
Ποιος ο ρόλος της εικονογράφησης στο βιβλίο σας; Τι εξυπηρετεί, ποιον και γιατί;
Η εικονογράφηση θεωρώ ότι αποτελεί σημαντικό συμπλήρωμα του κειμένου, ιδιαίτερα όταν ένα βιβλίο απευθύνεται στα παιδιά. Δεν έχει μόνο διακοσμητικό χαρακτήρα, αλλά βοηθά τον μικρό αναγνώστη να προσεγγίσει πιο άμεσα τους χαρακτήρες, τις καταστάσεις και τα μηνύματα των έργων. Παράλληλα, λειτουργεί ως ένα οπτικό ερέθισμα που ενεργοποιεί τη φαντασία και μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για την απόδοση των ιστοριών στη σκηνή. Με αυτόν τον τρόπο, λόγος και εικόνα συνεργάζονται, ώστε η αναγνωστική και θεατρική εμπειρία του παιδιού να γίνεται πιο ζωντανή, ευχάριστη και δημιουργική.
Σε ποιες ηλικίες παιδιών απευθύνεστε;
Τα θεατρικά έργα απευθύνονται κυρίως σε παιδιά των πρώτων τάξεων Δημοτικού, καθώς η γλώσσα, οι διάλογοι και η θεματολογία τους έχουν διαμορφωθεί με τρόπο απλό και προσιτό. Ωστόσο, ανάλογα με το έργο και την κατάλληλη καθοδήγηση του εκπαιδευτικού, μπορούν να αξιοποιηθούν και από μεγαλύτερα παιδιά. Περισσότερο από ένα αυστηρό ηλικιακό όριο, με ενδιαφέρει τα παιδιά να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά, να κατανοούν τα μηνύματα και, κυρίως, να χαίρονται τη θεατρική διαδικασία.
Σε ποιο άλλο αναγνωστικό κοινό απευθύνεστε, πέρα από τα παιδιά;
Πέρα από τα παιδιά, το βιβλίο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς, γονείς, θεατρολόγους και γενικότερα σε όσους ασχολούνται δημιουργικά και παιδαγωγικά με τα παιδιά. Ιδιαίτερα οι εκπαιδευτικοί μπορούν να αξιοποιήσουν τα έργα στο πλαίσιο σχολικών γιορτών, θεατρικών δραστηριοτήτων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Θα ήθελα το βιβλίο να λειτουργήσει όχι μόνο ως ένα παιδικό ανάγνωσμα, αλλά και ως ένα πρακτικό εργαλείο που δίνει αφορμές για διάλογο, συνεργασία, έκφραση και βιωματική μάθηση μέσα από το θέατρο.
Μιλήστε μας και για τη νέα συνεργασία σας με τον εκδοτικό σας οίκο, τις εκδόσεις «Bookstars».
Η συνεργασία μου με τις εκδόσεις «Bookstars» αποτελεί ένα ακόμη όμορφο βήμα στη συγγραφική μου πορεία. Από την πρώτη στιγμή υπήρξε καλή επικοινωνία και κοινή διάθεση ώστε το βιβλίο να πάρει την τελική του μορφή και να φτάσει στους αναγνώστες. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για έναν συγγραφέα να αισθάνεται ότι ο εκδοτικός οίκος σέβεται το έργο και τη δημιουργική του ταυτότητα. Εύχομαι η συνεργασία αυτή να συνεχιστεί δημιουργικά και στο μέλλον, με νέες εκδοτικές προσπάθειες και όμορφα συγγραφικά ταξίδια.
Η μέχρι τώρα συγγραφική σας πορεία μας δίνει την εντύπωση ότι είστε ένας άνθρωπος αρκετά δημιουργικός και παραγωγικός. Γράφετε κάτι αυτή την περίοδο;
Η συγγραφή αποτελεί για μένα μια διαρκή δημιουργική ανάγκη, επομένως υπάρχουν πάντα νέες σκέψεις και ιδέες που σταδιακά παίρνουν μορφή. Αυτή την περίοδο επεξεργάζομαι νέα συγγραφικά σχέδια, τα οποία θα ήθελα να παρουσιάσω όταν θα έχουν πλέον ωριμάσει. Προτιμώ κάθε νέο έργο να εξελίσσεται στον δικό του χρόνο, χωρίς βιασύνη. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι επιθυμώ να συνεχίσω να δημιουργώ, να πειραματίζομαι με διαφορετικά είδη γραφής και να αναζητώ νέους τρόπους επικοινωνίας με τους αναγνώστες.
Ποια ευχή σας θα θέλατε να εκπληρωθεί αυτή την περίοδο;
Η μεγαλύτερη ευχή μου αυτή την περίοδο είναι να έχω υγεία, δύναμη και έμπνευση, ώστε να συνεχίσω να δημιουργώ και να εξελίσσομαι τόσο ως άνθρωπος όσο και ως συγγραφέας. Θα ήθελα τα βιβλία μου να βρίσκουν τον δρόμο τους προς όλο και περισσότερους αναγνώστες και, ιδιαίτερα όταν απευθύνονται στα παιδιά, να τους προσφέρουν χαρά, γνώση και όμορφα συναισθήματα. Και, βέβαια, εύχομαι να συνεχίσω να υπηρετώ με αγάπη τη συγγραφή, την εκπαίδευση και το θέατρο, δημιουργώντας έργα που αφήνουν το δικό τους θετικό αποτύπωμα.
Πριν κλείσουμε τη συζήτηση, θα ήθελα να μας παραθέσετε ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο σας.
Κυρία Κιφοκέρη, η συζήτηση μαζί σας παρουσιάζει πάντα εξαιρετικό ενδιαφέρον. Σας ευχαριστώ για ακόμα μια φορά για την αποδοχή της πρόσκλησής μας και σας εύχομαι να συνεχίσετε να δημιουργείτε και να προσφέρετε στην πνευματική άνθιση του τόπου μας. Καλοτάξιδο και αυτό το βιβλίο σας και καλοδιάβαστο! Με το καλό να παρουσιαστεί και στη σκηνή!
Σας ευχαριστώ θερμά για τα όμορφα λόγια, τις ευχές και, κυρίως, για τη δυνατότητα που μου δίνετε για ακόμη μία φορά να επικοινωνήσω με τους αναγνώστες σας και να μοιραστώ μαζί τους ένα νέο συγγραφικό μου βήμα. Εύχομαι οι «Μικροί ηθοποιοί στη μεγάλη σκηνή» να ταξιδέψουν σε πολλά σχολεία, να αγαπηθούν από παιδιά και εκπαιδευτικούς και, γιατί όχι, να ζωντανέψουν μέσα από πολλές παιδικές θεατρικές παραστάσεις. Για έναν συγγραφέα, άλλωστε, δεν υπάρχει μεγαλύτερη χαρά από το να βλέπει το έργο του να αποκτά τη δική του ζωή στα χέρια των αναγνωστών του. Σας ευχαριστώ από καρδιάς για τη φιλοξενία και τη διαχρονική στήριξη του έργου μου.
Βιογραφικό:
Η Αθανασία Κιφοκέρη γεννήθηκε στην Αθήνα και μεγάλωσε στον Πύργο Hλείας. Έχει σπουδάσει Παιδαγωγικά στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και συγκεκριμένα στο τμήμα Προσχολικής Αγωγής και εκπαιδευτικού σχεδιασμού. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού από το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Πατρών και συγκεκριμένα από το τμήμα Επιστήμες της Αγωγής: Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Ατόμων με Προβλήματα Προφορικού και Γραπτού Λόγου. Έχει παρακολουθήσει το ετήσιο σεμινάριο Νευροψυχολογία και Ειδική Αγωγή με ιδιαίτερη έμφαση στις ειδικές αξιολογήσεις, θεραπείες και παρεμβάσεις το οποίο υλοποιήθηκε από το Κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Είναι κάτοχος Proficiency στα αγγλικά, ιταλικά και ισπανικά και είναι πτυχιούχος δημοσιογραφίας έχοντας αποφοιτήσει από το Δημοσιογραφικό Κέντρο Αθηνών. Έχει παρακολουθήσει μαθήματα ισπανικών στο Instituto di Cervantes, μαθήματα υποκριτικής στο θέατρο των Αλλαγών και μαθήματα στο Φάρο των Τυφλών για την εκμάθηση της γραφής Braille. Εργάζεται ως νηπιαγωγός σε δημόσια σχολεία και είναι συγγραφέας αρκετών παιδικών και λογοτεχνικών βιβλίων. Επίσης, συμμετέχει ως ηθοποιός στην θεατρική ομάδα για την UNESCO Πειραιώς και Νήσων και παρουσιάζει ραδιοφωνικές εκπομπές σε διαδικτυακό ραδιοφωνικό σταθμό.
Διαβάστε την κριτική μας για το βιβλίο: εδώ
0 Σχόλια