Η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας Βασιλική Κωνσταντίνου φιλοξενείται σήμερα στις Τέχνες, με αφορμή την έκδοση του πρώτου της βιβλίου με τίτλο «Λαρς: Ο πρεσβευτής της αγάπης», που κυκλοφόρησε λίγους μήνες πριν από τις εκδόσεις «Ηράκλειτος». Πρόκειται για ένα τρυφερό και πολύ ενδιαφέρον παραμύθι για μικρά παιδιά, για το οποίο θα μας μιλήσει αναλυτικά στη συνέντευξη που ακολουθεί.
Κυρία Κωνσταντίνου, είστε πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας με αξιόλογες σπουδές, με βραβεία και πολλές υποτροφίες στο βιογραφικό σας μέχρι σήμερα. Καθώς πρώτη φορά φιλοξενείστε στις Τέχνες, πείτε μας δυο λόγια για εσάς. Συστήστε μας τον εαυτό σας στο αναγνωστικό μας κοινό.
Ονομάζομαι Βασιλική Κωνσταντίνου και είμαι Καθηγήτρια Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας, με σπουδές στη Γερμανική Φιλολογία και τα Παιδαγωγικά στη Γερμανία. Κατέχω μεταπτυχιακούς τίτλους στη Διδακτική και στην Ειδική Εκπαίδευση, ενώ διαθέτω διδακτική εμπειρία τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα.
Παράλληλα, τα τελευταία τέσσερα χρόνια προσφέρω εθελοντικά μαθήματα γερμανικών σε μαθητές με οπτική αναπηρία, μια ενασχόληση που μου επιτρέπει να εφαρμόζω στην πράξη τις γνώσεις μου στην Ειδική Αγωγή και να στηρίζω ενεργά τη συμπεριληπτική εκπαίδευση.
Η διδασκαλία αποτελεί για μένα μια καθημερινή πηγή έμπνευσης και μια ζωντανή διαδικασία αλληλεπίδρασης. Ως εκπαιδευτικός, επιδιώκω πάντα να συνθέτω ένα μάθημα που κεντρίζει το ενδιαφέρον και προωθεί την ενεργό συμμετοχή. Ενθαρρύνοντας τη δημιουργική έκφραση των μαθητών μέσα από παρουσιάσεις, κείμενα ή οπτικοακουστικό υλικό, στοχεύω στην ενίσχυση της αυτενέργειας και της αυτοπεποίθησής τους. Κάπως έτσι γεννήθηκε και η ιδέα του παραμυθιού «Λαρς, ο Πρεσβευτής της Αγάπης». Η βαθιά μου επιθυμία να παρακινήσω τα παιδιά να έχουν πίστη στον εαυτό τους και στις δυνατότητές τους, με ώθησε να δημιουργήσω έναν ήρωα που ενσαρκώνει αυτές ακριβώς τις αξίες.
Πώς προέκυψε η μεγάλη αγάπη σας για τη λογοτεχνία; Τι είναι αυτό που παρακίνησε κι εσάς προσωπικά να καταπιαστείτε με τη συγγραφή και να επικεντρώσετε το ενδιαφέρον σας στο παιδικό βιβλίο;
Η αγάπη μου για τη λογοτεχνία γεννήθηκε στα παιδικά μου χρόνια. Σε αυτό συνέβαλε καθοριστικά η οικογένειά μου, η οποία μου άνοιξε την πόρτα στον κόσμο του βιβλίου, ενώ παράλληλα καλλιέργησε τα ενδιαφέροντά μου μέσα από ταξίδια και επισκέψεις σε μουσεία και γκαλερί. Έτσι γεννήθηκε και η μεγάλη μου αγάπη για τις ξένες γλώσσες και για την επιθυμία μου να σπουδάσω στο εξωτερικό. Στις σπουδές μου ανακάλυψα βιβλία που δεν θα πίστευα ποτέ ότι θα μου άρεσαν όταν ήμουν στην ηλικία των δέκα ετών. «Αρχαία Γερμανικά» δηλαδή Μεσαιωνικά είναι μια σπάνια εμπειρία για όποιον έχει την τύχη να τα διαβάσει, όπως για παράδειγμα ο «Τριστάνος και η Ιζόλδη» ή η «Ζωή του Αινεία» από το πρωτότυπο.
Πώς συνδυάζεται η συγγραφή με την επαγγελματική σας δραστηριότητα ως εκπαιδευτικός;
Ξέρετε, για μένα η διδασκαλία και η συγγραφή δεν είναι απόλυτα δύο ξεχωριστοί κόσμοι. Στην απαιτητική καθημερινότητα της τάξης, με τις δύσκολες ασκήσεις και το άγχος των εξετάσεων, οι εκπαιδευτικοί δεν διδάσκουμε απλώς λεξιλόγιο ή γραμματική. Πολλές φορές, το μεγαλύτερο στοίχημα είναι να χτίσουμε τη ψυχολογία του παιδιού. Έχω δει αμέτρητες φορές μαθητές χωρίς κανένα μαθησιακό κενό να αποτυγχάνουν ή να ματαιώνονται, μόνο και μόνο επειδή δεν πίστευαν στον εαυτό τους. Γι' αυτό, μέσα από τη σταδιακή μάθηση, προσπαθώ να καλλιεργώ την ψυχική ανθεκτικότητα των παιδιών.
Εκεί ακριβώς συναντιέται η διδασκαλία με τη συγγραφή: ο Λαρς γεννήθηκε ως μια ανάγκη να δώσω στα παιδιά ένα στήριγμα πέρα από το σχολικό βιβλίο, ένα κίνητρο για να πιστέψουν στις δικές τους, μοναδικές δυνάμεις. Το παραμύθι ο Λαρς, είναι το ζωντανό παράδειγμα αυτού του συνδυασμού. Δεν είναι απλώς μια ιστορία, αλλά ένα παιδαγωγικό εργαλείο, έχει δημιουργηθεί για να ενθαρρύνει τους μαθητές να πιστέψουν στον εαυτό τους και στις δυνάμεις τους. Με αυτόν τον τρόπο, η ιδιότητά μου ως εκπαιδευτικού δίνει στη συγγραφή μου έναν ξεκάθαρο σκοπό, ενώ η συγγραφή επιστρέφει στην τάξη ως ένα μέσο που κάνει τη μάθηση πιο βιωματική, ανθρώπινη και δημιουργική.
Θεωρείτε ότι τα παιδιά στις μέρες αγαπούν το βιβλίο; Ενδιαφέρονται για την ανάγνωσή του ή εστιάζουν κυρίως το ενδιαφέρον τους σε αυτό που συνειδητά ή μη έμαθαν να προτιμούν, τη χαλάρωσή τους δηλαδή μέσω της καταφυγής τους στο διαδίκτυο και κατά συνέπεια στον εθισμό τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που δυστυχώς είναι προσβάσιμα και στις πολύ μικρές ηλικίες;
Ναι, δυστυχώς η τάση των παιδιών να καταφεύγουν στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να χαλαρώσουν είναι αλήθεια. Τα περισσότερα παιδιά περνούν ατελείωτες ώρες μπροστά από μια οθόνη υπολογιστή. Οι γονείς, υπό την πίεση των οικονομικών συνθηκών, εργάζονται ατελείωτες ώρες. Πού οδηγεί άραγε όλο αυτό; Χαμηλή επίδοση στο σχολείο, προβλήματα στη συγκέντρωση, αδιαφορία για ομαδικές δραστηριότητες και επικοινωνία, μοναξιά και κοινωνική απομόνωση. Όμως, τα παιδιά δεν γεννιούνται προτιμώντας το tablet από το βιβλίο, μαθαίνουν να το προτιμούν επειδή είναι πιο προσβάσιμο και επειδή συχνά βλέπουν τους μεγάλους συνεχώς πάνω από μια οθόνη.
Ωστόσο, ακόμα και σήμερα, υπάρχουν παιδιά έστω και λίγα που ενδιαφέρονται για τη λογοτεχνία. Τα παιδιά ενδιαφέρονται για την ανάγνωση, αρκεί να τους δώσουμε τα κατάλληλα ερεθίσματα. Πιστεύω βαθιά ότι όσο πιο νωρίς δώσουμε σε ένα παιδί το ερέθισμα του βιβλίου, τόσο πιο ομαλά χτίζεις το γλωσσικό και συναισθηματικό του υπόβαθρο. Αν το βιβλίο υπάρχει στο σπίτι και στην τάξη όχι ως καταναγκασμός, αλλά ως μια κοινή οικογενειακή ή σχολική δραστηριότητα γεμάτη παιχνίδι και συζήτηση, τότε το παιδί θα το αναζητήσει συνειδητά.
Ο Λαρς γεννήθηκε και γι' αυτόν τον λόγο: για να θυμίσει σε παιδιά και γονείς τη ζεστασιά του να μοιράζεσαι μια ιστορία, προσφέροντας μια διέξοδο από την απομόνωση του ψηφιακού κόσμου.
Πιστεύετε στη δύναμη του βιβλίου; Μπορεί να πλάσει άρτιους χαρακτήρες και δυνατούς, ικανούς να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα της καθημερινότητάς τους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο;
Πιστεύω στη δύναμη του βιβλίου, είναι ίσως ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία που έχουμε για να διαμορφώσουμε συναισθηματικά ανθεκτικούς χαρακτήρες. Ένα παιδικό βιβλίο δεν προσφέρει έτοιμες λύσεις, αλλά λειτουργεί ως ένα ασφαλές πεδίο δοκιμασιών. Διαβάζοντας, το παιδί ταυτίζεται με ήρωες που κάνουν λάθη, που φοβούνται, αλλά που τελικά βρίσκουν τη δύναμη να προχωρήσουν. Αυτή η διαδικασία καλλιεργεί την ενσυναίσθηση και τη συναισθηματική νοημοσύνη. Όταν το παιδί αντιμετωπίσει ένα δικό του πρόβλημα στην καθημερινότητα, όπως η απόρριψη, η αποτυχία ή ο φόβος, θα ανατρέξει ασυνείδητα στα εφόδια που του χάρισε η λογοτεχνία για να το ξεπεράσει.
Τα παιδιά είχαν πάντα, και θα έχουν πάντα, την ανάγκη από ήρωες που τα βοηθούν να ξεπεράσουν τα εμπόδιά τους. Θα σας εμπιστευτώ, λοιπόν, κάτι για τη γέννηση αυτού του βιβλίου: ο Λαρς αρχικά σχεδιάστηκε για να σταθεί δίπλα στα παιδιά που δίνουν τη δική τους, σκληρή μάχη για τη ζωή. Ήθελα να τους προσφέρω έναν σύντροφο, μια πηγή δύναμης και ελπίδας στις πιο δύσκολες στιγμές τους.
Στην πορεία, όμως, συνειδητοποίησα ότι αυτός ο ήρωας είχε τη δύναμη να αγγίξει κάθε παιδί. Έτσι, ο Λαρς αναδείχθηκε σε ένα σημαντικό εκπαιδευτικό εργαλείο, έναν οδηγό για να εμπνεύσει γονείς, παιδιά και παιδαγωγούς να αντιμετωπίσουν τις δικές τους καθημερινές προκλήσεις, να πιστέψουν στον εαυτό τους και να καταλάβουν ότι η μεγαλύτερη δύναμη κρύβεται πάντα στην αγάπη.
Τι πρέπει να διαθέτει ένα καλό βιβλίο ώστε να προσφέρει όχι μόνο ψυχαγωγία στα παιδιά, αλλά και τρόπους για να διευρύνουν τους πνευματικούς τους ορίζοντες και να γίνονται καλύτεροι και χρησιμότεροι ως άνθρωποι μέσα στην κοινωνία
Δεν ξέρω αν υπάρχει πάντα μια «συνταγή» για να χαρακτηρίσουμε ένα βιβλίο καλό. Ως εκπαιδευτικός, βλέπω συχνά μαθητές να προσεγγίζουν κλασικά έργα της ελληνικής ή παγκόσμιας λογοτεχνίας, ακόμη και σπουδαία ποιήματα, με τρομερή δυσφορία. Για τα περισσότερα παιδιά, αυτά τα κείμενα φαντάζουν μακρινά και δυσνόητα.
Όταν η ανάγνωση γίνεται «με το ζόρι», το βιβλίο μετατρέπεται σε τιμωρία και το παιδί απομακρύνεται οριστικά από τη λογοτεχνία. Γι' αυτό πιστεύω ότι η γλώσσα και τα μηνύματα πρέπει να μιλάνε στην ψυχή του σύγχρονου παιδιού, χωρίς διδακτισμό που το μπλοκάρουν. Ένα βιβλίο είναι πραγματικά καλό όταν καταφέρνει να γίνει προσβάσιμο.
Εδώ ακριβώς, λοιπόν, ο ρόλος του εκπαιδευτικού γίνεται κομβικός. Αν ένα κείμενο ή ένα μάθημα φαίνεται μακρινό στα παιδιά, είναι δική μας ευθύνη να το ζωντανέψουμε. Οφείλουμε να μετατρέψουμε τη διδασκαλία σε μια βιωματική εμπειρία, χρησιμοποιώντας παιχνίδια, εικόνες, θέατρο ή τεχνολογία. Όταν το μάθημα ξεφεύγει από το στεγνό βιβλίο και αποκτά ενέργεια, τότε ξεκλειδώνουν όλοι οι μαθητές. Ακόμα και εκείνοι που δυσκολεύονται, που έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση ή που νιώθουν απομονωμένοι, βρίσκουν ξαφνικά τη θέση τους στην ομάδα και καταφέρνουν να παρακολουθήσουν ισότιμα.
Ένα καλό παιδικό βιβλίο οφείλει, φυσικά, να μαγεύει και να ψυχαγωγεί, αλλά για να διευρύνει πραγματικά τους ορίζοντες ενός παιδιού χρειάζεται να αναδεικνύει πανανθρώπινες αξίες και να αναπτύσσει δεξιότητες.
Χρειάζεται να διαθέτει μια πολυεπίπεδη ιστορία που δεν υποτιμά τη νοημοσύνη των παιδιών, αλλά τα φέρνει σε επαφή με έννοιες, όπως η ενσυναίσθηση, η αλληλεγγύη, η αποδοχή της διαφορετικότητας και η συμπερίληψη. Ακόμη, χρειάζεται να προσφέρει συναισθηματική ασφάλεια, να δείχνει στο παιδί ότι τα λάθη και οι αδυναμίες είναι μέρος της ζωής και ότι η πραγματική δύναμη κρύβεται στην ψυχική ανθεκτικότητα. Τέλος, ένα τέτοιο βιβλίο πρέπει να λειτουργεί ως καθρέφτης και παράθυρο μαζί, δηλαδή να καθρεφτίζει τις δικές του ανησυχίες, αλλά και να του ανοίγει ένα παράθυρο στον κόσμο, παρακινώντας το να αναλάβει ενεργό, θετικό ρόλο στην κοινωνία, καλλιεργώντας την κριτική του σκέψη. Όταν ένα παιδί κλείνει το βιβλίο και νιώθει την ανάγκη να αγκαλιάσει κάποιον ή να βοηθήσει έναν συμμαθητή του, τότε το βιβλίο έχει πετύχει τον σκοπό του.
Ποιο παιδικό βιβλίο θα συστήνατε στα παιδιά; Ποιο ήταν το δικό σας αγαπημένο βιβλίο όταν ήσασταν παιδί;
Υπάρχουν πάρα πολλά και εξαιρετικά αξιόλογα βιβλία, τόσο στην ελληνική όσο και στην παγκόσμια λογοτεχνία, και δεν θα ήθελα να αδικήσω κανένα αναφέροντας κάποιο συγκεκριμένο. Ξεχωρίζω, όμως, πάντα εκείνα τα βιβλία που καταφέρνουν να συνδυάσουν τη βαθιά ενσυναίσθηση με την περιπέτεια.
Ιστορίες όπου οι ήρωες, μέσα από τις δικές τους δοκιμασίες, ανακαλύπτουν μια μεγάλη αλήθεια: ότι γινόμαστε ασύλληπτα πιο δυνατοί όταν βοηθάμε ο ένας τον άλλον. Με συγκινούν βαθιά τα βιβλία που δεν φοβούνται να μιλήσουν στα παιδιά για τα μεγάλα, τα αληθινά συναισθήματα για τον φόβο, την απώλεια, αλλά και την απεριόριστη δύναμη της αγάπης και της αλληλεγγύης.
Όταν ήμουν παιδί, το δικό μου αγαπημένο βιβλίο ήταν «Το καπλάνι της βιτρίνας» της Άλκης Ζέη. Θυμάμαι ακόμα πόσο με είχε αγγίξει η ιστορία της Μέλιας και της Μυρτώς, και πώς με έκανε να δω τον κόσμο με άλλα μάτια. Πιστεύω ότι αυτά τα κλασικά, διαχρονικά αναγνώσματα έχουν τη δύναμη να ενώνουν τις γενιές και να προσφέρουν στα παιδιά μια σταθερή πυξίδα αξιών για όλη τους τη ζωή. Με μάγευε η ατμόσφαιρά του, η μυστικότητα γύρω από το καπλάνι και η αίσθηση της ανακάλυψης που μου προσέφερε. Αυτό το βαθύ συναίσθημα εύχομαι να νιώθουν και τα σημερινά παιδιά όταν διαβάζουν.
Από πού αντλείτε την έμπνευσή σας συνήθως για να δημιουργήσετε τους δικούς σας παραμυθένιους κόσμους;
Η έμπνευση δεν είναι κάτι που μπορείς να προγραμματίσεις, είναι μια στιγμή τύχης, ένα θείο δώρο. Όταν συμβαίνει, σου δίνει τη δύναμη να ξεφύγεις από την πραγματικότητα και να φτιάξεις έναν δικό σου κόσμο, έστω και προσωρινά. Για μένα, αυτός ο κόσμος ήταν ο κόσμος του Λαρς. Σε μια καθημερινότητα που συχνά μας πιέζει, η συγγραφή έγινε το δικό μου καταφύγιο, και μέσα από αυτό το καταφύγιο θέλησα να προσφέρω και στα παιδιά μια όμορφη, ασφαλή διέξοδο· έναν κόσμο όπου η αγάπη και η αλληλεγγύη είναι οι μόνοι κανόνες.
Ως νέα συγγραφέας, σας διακατέχει το άγχος αν θα γίνει το έργο σας αποδεκτό από τα παιδιά;
Θα ήταν ψέμα αν έλεγα ότι δεν ανησυχώ για το πώς θα υποδεχτούν τα παιδιά το πρώτο μου συγγραφικό βήμα. Όταν γράφεις για παιδιά, θεωρώ ότι το κριτήριο είναι πολύ αυστηρό. Ως εκπαιδευτικός, ξέρω καλά ότι τα παιδιά δεν κρύβονται, αν κάτι δεν τους αρέσει, θα στο δείξουν αμέσως. Στα πρώτα 2-3 λεπτά καταλαβαίνεις αμέσως εάν θα υπάρχει αλληλεπίδραση και αποδοχή. Αυτή η ανησυχία, όμως, συνυπάρχει με μια μεγάλη ελπίδα, να αγαπηθεί ο Λαρς όσο τον αγάπησα και εγώ όταν τον δημιουργούσα, και να καταφέρει να προσφέρει στα παιδιά το φως και την αυτοεκτίμηση που τόσο έχουν ανάγκη σήμερα.
Το πρώτο σας βιβλίο κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2026 από τις εκδόσεις «Ηράκλειτος» και φέρει τον τίτλο «Λαρς: Ο πρεσβευτής της αγάπης». Πείτε μας δυο λόγια για την ιστορία που φιλοξενείτε σ’ αυτό. Ποιος είναι ο Λαρς και σε ποιες περιπέτειες μπλέκεται άθελά του;
Ο Λαρς είναι ένα μικρό γοριλάκι που ζει στην Αφρική, γεμάτος όνειρα, γενναιότητα και δίψα για περιπέτεια. Μαζί με τους φίλους του πηγαίνει στο Νηπιαγωγείο της Ζούγκλας, όπου μια μέρα η δασκάλα τους, τους καλεί να πάρουν μέρος σε έναν ξεχωριστό διαγωνισμό, να γράψουν ένα μήνυμα αγάπης και να το στείλουν με έναν πρωτότυπο τρόπο σε έναν άγνωστο μαθητή σε μια άλλη χώρα. Εκεί είναι που ο Λαρς, στην προσπάθειά του να στείλει το δικό του μήνυμα, μπλέκεται άθελά του σε μια μεγάλη περιπέτεια. Ξεκινά έτσι ένα αναπάντεχο ταξίδι, γεμάτο εμπόδια, το οποίο όμως θα τον βοηθήσει να ανακαλύψει την εσωτερική του δύναμη και να καταλάβει την αξία της πίστης στον εαυτό μας. Μέσα από τις ανατροπές της ιστορίας, ο Λαρς γίνεται ξαφνικά ένας πραγματικός πρεσβευτής, δείχνοντας στους μικρούς αναγνώστες ότι η μεγαλύτερη υπερδύναμη που έχουμε όλοι μας είναι η ικανότητα να προσφέρουμε αγάπη.
Πώς προέκυψε η ιστορία του βιβλίου σας; Και γιατί επιλέξατε ως κεντρικούς ήρωές σας τα ζώα; Πώς συνυπάρχουν αρμονικά μαζί με τους ανθρώπους;
Τα ζώα είναι οι καλύτεροι πρεσβευτές των μεγάλων αξιών, επειδή η αγάπη τους δεν έχει προκαταλήψεις. Επιλέγοντάς τα ως ήρωες, έδωσα στα παιδιά τη δυνατότητα να δουν τον εαυτό τους μέσα από έναν καθαρό, αθώο καθρέφτη.
Στον κόσμο του Λαρς, άνθρωποι και ζώα γίνονται μια αγκαλιά. Συνυπάρχουν αρμονικά γιατί επικοινωνούν με τη γλώσσα της καρδιάς, θυμίζοντάς μας ότι κανείς δεν είναι τόσο μικρός ή τόσο διαφορετικός ώστε να μην μπορεί να προσφέρει. Αυτή η αρμονία είναι το δικό μου όραμα για τον πραγματικό κόσμο, μια κοινωνία όπου όλοι χωράνε και όλοι στηρίζουν ο ένας τον άλλον.
Ποια είναι τα μηνύματα που περνάει το βιβλίο σας στα παιδιά; Για ποια αγάπη κάνετε λόγο και πώς κατακτιέται τελικά;
Μέσα από τις περιπέτειες του Λαρς, τα παιδιά εισπράττουν το μήνυμα ότι η καλοσύνη είναι η μεγαλύτερη δύναμη που κρύβουμε μέσα μας. Τα κεντρικά μηνύματα του βιβλίου εστιάζουν στην ενσυναίσθηση, την αλληλεγγύη και την ψυχική ανθεκτικότητα.
Κάνω λόγο για μια αγάπη που έχει δύο όψεις: την αγάπη και την πίστη στον ίδιο μας τον εαυτό, αλλά και την αγάπη που ακτινοβολούμε προς τους γύρω μας. Αυτή η αγάπη δεν χαρίζεται, αλλά κατακτιέται μέσα από τη διαδικασία της ωρίμανσης. Ο Λαρς δεν γεννιέται έτοιμος πρεσβευτής γίνεται, επειδή επιλέγει να μην τα παρατήσει στις δυσκολίες. Κατακτά την αγάπη τη στιγμή που συνειδητοποιεί ότι η προσφορά του δίνει νόημα στο δικό του ταξίδι, γεμίζοντας την καρδιά του με φως και αυτοπεποίθηση.
Πέρα από την αγάπη δίνεται έμφαση και στη σημαντικότητα της φιλίας, της καλοσύνης, της συνεργασίας και του μοιράσματος. Για ποιον λόγο συμβαίνει αυτό;
Η αγάπη είναι το θεμέλιο, αλλά η φιλία, η καλοσύνη και η συνεργασία είναι οι πέτρες με τις οποίες χτίζουμε έναν καλύτερο κόσμο. Αυτό συμβαίνει γιατί καμία μεγάλη αλλαγή δεν γίνεται από έναν μόνο άνθρωπο ή από έναν μόνο ήρωα.
Ο Λαρς δεν θα μπορούσε να είναι ο «Πρεσβευτής της Αγάπης» αν δεν είχε δίπλα του φίλους για να συνεργαστεί και να μοιραστεί το ταξίδι.
Χωρίς αγάπη δεν μπορεί να χτιστεί μια αληθινή φιλία, και αυτό το βλέπουμε καθημερινά μέσα στη σχολική κοινότητα. Τα παιδιά που δεν έχουν καταφέρει να αναπτύξουν φιλίες δεν νιώθουν άνετα στο σχολικό περιβάλλον, με αποτέλεσμα να μπλοκάρεται η ανάπτυξη των κοινωνικών τους δεξιοτήτων.
Αυτή η απομόνωση επηρεάζει άμεσα και την ακαδημαϊκή τους απόδοση. Όταν ένα παιδί ντρέπεται, γίνεται εξαιρετικά ευάλωτο στην κριτική και στον φόβο του «λάθους», διστάζει να σηκώσει το χέρι του, να πει τη γνώμη του και να εκφραστεί ελεύθερα στην τάξη. Εκεί ακριβώς έρχεται ο ρόλος του εκπαιδευτικού και του σωστού βιβλίου: να δημιουργήσουν μια ασπίδα προστασίας, ένα περιβάλλον αποδοχής όπου το λάθος αντιμετωπίζεται ως κομμάτι της μάθησης και η φιλία ως το πιο πολύτιμο στήριγμα.
Όπως κάθε παιδικό βιβλίο έτσι και το δικό σας συνοδεύεται από μια υπέροχη εικονογράφηση. Θεωρείτε πως ο συνδυασμός αυτός, της ιστορίας και της εικόνας δηλαδή, είναι απαραίτητος για την κατανόηση του παραμυθιού από παιδιά πολύ μικρής ηλικίας, δεδομένου ότι απευθύνεστε σε παιδιά ηλικίας τεσσάρων ετών και άνω;
Είχαμε μια πολύ εποικοδομητική συνεργασία με τη Βιβή Μαρκάτος. Καταφέραμε αυτό που είχα στο μυαλό μου να αποτυπωθεί σε εικόνα.
Αναμφισβήτητα, για παιδιά ηλικίας τεσσάρων ετών και άνω, ο συνδυασμός κειμένου και εικόνας δεν είναι απλώς απαραίτητος, είναι καθοριστικός. Σε αυτή την ηλικία, τα παιδιά παρατηρούν τις εικόνες πολύ πριν μάθουν να αναγνωρίζουν τα γράμματα. Η εικονογράφηση λειτουργεί ως οπτική μετάφραση των λέξεων και των συναισθημάτων. Όταν το παιδί ακούει την ιστορία του Λαρς και ταυτόχρονα βλέπει την έκφραση του προσώπου του ή τα χρώματα της ζούγκλας, κατανοεί το παραμύθι σε ένα πολύ βαθύτερο επίπεδο. Η εικόνα δίνει σχήμα στη φαντασία του και το βοηθά να συνδεθεί συναισθηματικά με τον ήρωα.
Είστε ευχαριστημένη με το πρώτο σας εκδοτικό σπίτι, τις εκδόσεις «Ηράκλειτος»; Πώς αντιλαμβάνεστε τη μέχρι τώρα συνεργασία σας;
Νιώθω βαθιά ευγνώμων για τη συνεργασία μου με τις εκδόσεις «Ηράκλειτος». Ως νέα συγγραφέας, το μεγαλύτερο μου ζητούμενο ήταν να βρω ανθρώπους που θα πίστευαν στο όραμά μου και θα αγκάλιαζαν τον Λαρς με την ίδια αγάπη που του έχω και εγώ. Από την πρώτη στιγμή, η επικοινωνία μας χαρακτηρίστηκε από ζεστασιά, σεβασμό και απόλυτη υποστήριξη. Η συνεργασία μου με τον εκδότη μου, τον κ. Βαγγέλη Βερβερέλη, είναι πραγματικά εξαιρετική. Στην απαιτητική διαδρομή της έκδοσης ενός βιβλίου, ο κ. Βαγγέλης είναι ο άνθρωπος που μας συμβουλεύει, μας καθοδηγεί και μας υποστηρίζει σε κάθε στάδιο. Η συνέπεια, η αξιοπιστία και ο επαγγελματισμός του μου έδωσαν την ασφάλεια που χρειαζόμουν, μετατρέποντας αυτή την προσπάθεια σε μια υπέροχη, εποικοδομητική και δημιουργική εμπειρία.
Ποιες είναι οι συγγραφικές σας επιδιώξεις από δω και στο εξής; Θα συνεχίσετε την όμορφη δημιουργική πορεία που έχετε ξεκινήσει με τόσο όμορφο τρόπο;
Ναι, ο Λαρς μας θα ταξιδέψει για τα Χριστούγεννα σε κάποια ευρωπαϊκή πόλη. Ευελπιστούμε τέλη Οκτώβρη να μάθουμε πού θα περάσει ο Λαρς τα Χριστούγεννα. Έχει λάβει μια πρόσκληση από ένα σχολείο της Ευρώπης.
Πείτε μας μια ευχή σας για το μέλλον που θα θέλατε να πραγματοποιηθεί.
Η μεγαλύτερη ευχή μου είναι να δούμε τα παιδιά να επιστρέφουν στο βιβλίο, να δείχνουν αυθεντικό ενδιαφέρον για την ανάγνωση και να γεμίζουν τα φεστιβάλ βιβλίου. Δυστυχώς, όμως, η πραγματικότητα μας προσγειώνει απότομα. Τα πρόσφατα, απογοητευτικά αποτελέσματα της PISA για την Ελλάδα δείχνουν ότι σχεδόν ένας στους δύο μαθητές δυσκολεύεται στην Κατανόηση Κειμένου. Αυτό είναι ένα τεράστιο καμπανάκι κινδύνου για εμάς τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς.
Τα παιδιά χάνουν τη σύνδεση με τον γραπτό λόγο και τη φαντασία τους. Γι' αυτό επιμένω τόσο πολύ στην πρώιμη επαφή με το παραμύθι. Αν δεν δώσουμε στα παιδιά ελκυστικά, βιωματικά ερεθίσματα από την προσχολική ηλικία, δεν θα μπορέσουμε ποτέ να αναστρέψουμε αυτή την πορεία. Ο Λαρς γεννήθηκε και από αυτή την ανάγκη: να γίνει ένα βιβλίο που θα αγαπηθεί, που θα διαβαστεί με χαρά και όχι με καταναγκασμό, βοηθώντας τα παιδιά να χτίσουν με φυσικό τρόπο τις κοινωνικές και μαθησιακές τους δεξιότητες.
Πριν κλείσουμε τη συζήτηση θα ήθελα να μας παραθέσετε ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο σας.
Θέλω να μοιραστώ μαζί σας μια στιγμή που με γέμισε βαθιά συγκίνηση και περηφάνια. Θα σας προωθήσω ένα απόσπασμα του βιβλίου, το οποίο μας το διαβάζει σε γραφή Braille μια αγαπημένη μου μαθήτρια, η κ. Αργυρώ Ράπτου. Η κ. Ράπτου, ως πρώην εκπαιδευτικός και Διευθύντρια του ΚΕΑΤ (Κέντρο Εκπαιδεύσεως και Αποκαταστάσεως Τυφλών), για πολλά χρόνια, έχει προσφέρει τις γνώσεις και την ψυχή της σε άπειρα τυφλά παιδιά.
Το να ακούω αυτή τη σπουδαία γυναίκα να διαβάζει τον Λαρς με τα δάχτυλά της, μέσα από τις ανάγλυφες κουκκίδες της Braille, είναι η ζωντανή απόδειξη ότι η λογοτεχνία μπορεί και πρέπει να είναι προσβάσιμη σε όλους. Όταν ο Λαρς αγγίζει τις καρδιές των ανθρώπων με οπτική αναπηρία, τότε το μήνυμα της αγάπης και της συμπερίληψης αποκτά την πραγματική του διάσταση.
Κυρία Κωνσταντίνου, σας ευχαριστώ πολύ για την όμορφη συζήτησή μας και σας εύχομαι πάντα όμορφες και παραμυθένιες εμπνεύσεις. Καλοτάξιδο το πρώτο σας βιβλίο και να αγαπηθεί όπως πραγματικά του αξίζει.
Σας ευχαριστώ κι εγώ από καρδιάς για αυτή την τόσο όμορφη και ουσιαστική επικοινωνία. Ήταν μια σπάνια ευκαιρία να μοιραστώ μαζί σας όχι μόνο την ιστορία του Λαρς, αλλά και την καθημερινή αγωνία και το όραμά μας για μια τάξη και μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς.
Βιογραφικό:
Η Βασιλική Κωνσταντίνου γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Γερμανική Φιλολογία με κατεύθυνση στους επιστημονικούς κλάδους Νεότερη Γερμανική Ιστορία Λογοτεχνίας, Παιδαγωγική και Διδακτική της Γερμανικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο Julius - Maximilians - Universität στο Würzburg της Γερμανίας. Συνέχισε τις Μεταπτυχιακές της σπουδές στην Ειδική Εκπαίδευση και έχει επικεντρωθεί σε μια σειρά εκπαιδεύσεων στην αναλυτική ψυχοθεραπεία παιδιών μέσα από παιδαγωγικές προσεγγίσεις.
Έχει εργαστεί σε εκπαιδευτικά πλαίσια του ιδιωτικού και δημοσίου τομέα. Ασχολείται σε εθελοντική βάση τα τελευταία χρόνια με τη μάθηση χωρίς διακρίσεις και τη συμπερίληψη για τα άτομα με πρόβλημα όρασης. Έχει λάβει Υποτροφία από το Βραβείο Καθηγητή στο Βερολίνο, Υποτροφία από το Ινστιτούτο Goethe στο Αμβούργο και το Βραβείο Καθηγητή Γερμανικών 2010 (στο πλαίσιο Διαγωνισμού της Γερμανικής Πρεσβείας και του Υπουργείου Παιδείας Ελλάδας).
Διαβάστε την κριτική μας για το βιβλίο: εδώ
0 Σχόλια