Διαβάζοντας "Το θαύμα των ανθρώπων" της Ευφροσύνης-Χρυσάνθης Στρατιώτη

Το θαύμα των ανθρώπων
Συγρφέας: Ευφροσύνη-Χρυσάνθη Στρατιώτη
Ημερομηνία έκδοσης: 07/2025
ISBN: 978-960-694-666-0
Σελίδες: 64
Εκδόσεις: Δρόμων

Γράφει η Ευαγγελία Μινάρδου-Αδάμου

Η συνάντηση με το καλό βιβλίο έχει κάθε φορά ξεχωριστή αξία, ως συνιστώσα του πνεύματος και της ψυχής, αλλά και ως άμεση επαφή με ένα από τα σπουδαιότερα πολιτισμικά αγαθά. Όταν, μάλιστα, η συνάντηση αυτή σε κατευθύνει στο θαύμα των ανθρώπων, αξία με ερωτηματικό στους σύγχρονους καιρούς, τότε το αγαθό αποκτά μια επιπλέον αποχρώσα διάσταση. Υπάρχει, άραγε, το "θαύμα" των ανθρώπων ή αποτελεί αυταπάτη και ιδεατό ευφυολόγημα;

Η πρώτη ποιητική συλλογή της Ευφροσύνης-Χρυσάνθης Στρατιώτη έρχεται μέσα από τα μονοπάτια της ποίησης να προσυπογράψει ευθύς εξαρχής μέσω του τίτλου της, "Το θαύμα των ανθρώπων", την πίστη στη ρεαλιστική δυνατότητα αυτού του θαύματος. Μέσα από αυτήν την καλαίσθητη ποιητική συλλογή των εκδόσεων Δρόμων ο αναγνώστης καλείται να γίνει συμμέτοχος και κοινωνός του θαύματος, ήδη διά του συμβολισμού του εξωφύλλου τού βιβλίου - ένα χέρι αναζητά να προσεγγίσει μια πεταλούδα που ίπταται...

Κι έρχονται πενήντα ποιήματα στο σώμα του βιβλίου να επιβεβαιώσουν όχι μια ανεδαφική βεβαιότητα της τελειότητας των ανθρωπίνων, αλλά μια ρεαλιστική κατόπτευσή τους, σε όλες τις αποχρώσεις τους, από τις πιο σκοτεινές έως τις πιο φωτεινές. Και καταλήγει η ποιήτρια στο τελευταίο ποίημα του βιβλίου, με τίτλο " Συμπορευόμενοι με το θαύμα", να συνοψίζει μια προσωπική αλλά και συλλογική στάση ζωής, η οποία δε διστάζει να ατενίζει το σκοτάδι, συνεχίζει όμως να κρατά ατόφια την πίστη στη δυνατότητα του φωτεινού θαύματος της συνάντησης με τον άνθρωπο.

Παραθέτω αποσπάσματα από το ποίημα αυτό της Ευφροσύνης Στρατιώτη, που υπάρχει και ως πλοηγός του αναγνώστη στο οπισθόφυλλο του βιβλίου:

ΣΥΜΠΟΡΕΥΟΜΕΝΟΙ ΜΕ ΤΟ ΘΑΥΜΑ

"Το θαύμα των ανθρώπων ξεκινά όταν υποχωρεί το υπέδαφος κάτω από τα πόδια τους.

Όταν το σκοτάδι χαράζει ύποπτες σκιές φόβου στο κουτσοπαράθυρο της ψυχής.

Στην υποψία της άνοιξης, επιτρέπουν στο φως της ύπαρξης να ασωτέψει στις ανάσες των δακρύων τους.

Το θαύμα ξεκινά όταν η πλήξη αυθαδιάζει και αναζητά την ευθύνη της κριτικής σκέψης. [...]

Πολύπλευρος και φωτεινός είναι

ο δρόμος της γραφής για το παιδί

που κρύβω μέσα μου. [...]

Ο έρωτας για τη ζωή και για τους ανθρώπους

αναδιαρθρώνει το γίγνεσθαι της ύπαρξής.

Έτσι πορεύομαι..."

Την ποιητική της συλλογή αυτή η Ευφροσύνη αφιερώνει στα δύο παιδιά της. "Εύχομαι η ζωή σας να κυλά με αγάπη και να γεμίζει με πληρότητα!" τους γράφει, ως ευχή που μπορεί να αναγνωστεί και ως ευρύτερη αξιακή παρακαταθήκη.

Αν βρήκα μια ιδιαίτερη δύναμη έλξης στα ποιήματα αυτού του βιβλίου, σε ελεύθερο στίχο, άλλα σύντομα και άλλα εκτεταμένα και πολύστιχα, γραμμένα μέσα στο τωρινό 2025 και δύο το 2024, αυτή η ελκτική δύναμη εδρεύει τόσο στον απλό, αλλά καθόλου απλοϊκό, υπαινικτικό και πολύσημο ποιητικό λόγο όσο και στην ουσία του ποιητικού στοχασμού, που διερευνά ποικίλες διαστάσεις του ανθρώπινου βίου, της πορείας του πνεύματος και της ψυχής στην προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το τραύμα της ύπαρξης και να μετασχηματιστεί σε θαύμα. Η αγάπη, η καλοσύνη, το χαμόγελο, το όνειρο, η ελπίδα, η ευγένεια, ο σεβασμός, η λυτρωτική δύναμη της γραφής, η σοφία που αρδεύεται από τον πόνο, η παραδοξότητα της ύπαρξης, η διαπάλη με τον ίδιο μας τον εαυτό, η πνευματική ένδεια, η κρίση αξιών, η υποκρισία, ο ρόλος της γυναίκας και η βία εναντίον της, η ανάγκη για δικαίωση, ο γονεϊκός ρόλος, ο έρωτας, ο θάνατος και η αθανασία, όλα βρίσκουν θέση στην ψυχή και τη γραφίδα μιας ποιήτριας που μοιάζει να ισορροπεί μεταξύ βαθιάς ευαισθησίας και ρεαλισμού, οδηγούμενη μέσα από διαυγή θέαση και ουσιαστικό προβληματισμό στην κατάφαση της ζωής και της ανθρώπινης αξίας.

"Επιθυμώ το θαύμα των ανθρώπων.

Εκεί που το θαυμάζειν

βρίσκεται σε συγκατοίκηση

με την προσωπική ευθύνη" , διευκρινίζει η ποιήτρια στη σελίδα 58.

Κι αλλού (σελ. 15), γράφει η Ευφροσύνη Στρατιώτη:

"Ερωτευμένη με τη ζωή;

Ναι θα πω.

Ερωτευμένη με τους ανθρώπους;

Ναι θα πω. [...]

Με όλους εκείνους που είναι ένα θαύμα ζωής...

Μια λειτουργία αγγέλων

και δεν το γνωρίζουν. " [...]

Η ποίηση της Ευφροσύνης-Χρυσάνθης Στρατιώτη θυμίζει θέαση θάλασσας. Αναγνωρίζει η γράφουσα κάθε πιθανή μεταστροφή του πολυπρόσωπου βιοτικού πελάγους, επιλέγει, όμως, να επισημαίνει τη λυτρωτική δύναμη της νηνεμίας που ακολουθεί τη φουρτούνα.

"Σε ένα "πότε" και σε ένα "ποτέ" βαφτίζουμε την πτώση μας", γράφει η ποιήτρια (σελ. 23), με απόλυτη επίγνωση της αλήθειας.

Ποιο είναι, τότε, το θαύμα των ανθρώπων; Είναι εντυπωσιακή η διπλή διάσταση του "θαυμάζειν" που επιβεβαιώνεται στο σύνολο των ποιημάτων αυτής της συλλογής. Σε άλλα από αυτά θαυμάζω σημαίνει, κατά την αρχαιοελληνική έννοια της λέξης, απορώ, εκπλήσσομαι, ξαφνιάζομαι, παραξενεύομαι, ενώ σε άλλα κυριαρχεί η σύγχρονη νοηματοδότηση, που προκρίνει τη σημασία του παρατηρώ με θαυμασμό, τιμώ, σέβομαι. Όλη η γκάμα αυτών των εννοιών διαπερνά μια ποίηση χωρίς λεξιλογικές και νοηματικές ακροβασίες, αλλά με βαθιά ενσυναίσθηση των ανθρωπίνων, που μαλακώνει την ψυχή και επιτρέπει θέαση ορίζοντα.

Το θαυμάζειν, έλεγε ο Αριστοτέλης, είναι η αρχή της φιλοσοφίας. Η απορία μπροστά στο άγνωστο και δυσεξήγητο της ανθρώπινης υπόστασης γίνεται στα ποιήματα αυτά ευοίωνος δρόμος συνάντησης των ανθρώπων.

Τι πιο θαυμάσιο;